Renovatie Thermae Palace in Oostende lijkt na jaren bakkeleien terug bij af: hoe is het zover kunnen komen?

Al jaren is het duidelijk dat het ooit zo prestigieuze Thermae Palace en de Koninklijke Gaanderijen dringend moeten gerenoveerd worden. Er zijn heel wat structurele problemen aan het dak, de gevels en zelfs de funderingen. Zo worden de Koninklijke Gaanderijen uit 1901 al 7 jaar gestut en hangen er netten aan de plafonds om loskomende brokstukken op te vangen. 

Voor die renovaties werd gekeken naar de nv Restotel, de uitbater van het Thermae Palace Hotel. Die heeft een overeenkomst met de stad waarin staat dat de vennootschap de gebouwen voor relatief weinig geld mag huren, in ruil voor het onderhoud ervan en de zogenoemde 'eigenaarsherstellingen'. 

Die broodnodige herstellingen zijn nooit gebeurd. De nv Restotel is in de loop van de jaren meerdere keren van eigenaar veranderd. Sinds 2013 is ze in handen van de bekende Oostendse ondernemersfamilie Vanmoerkerke.

Ook zij voerde tot op vandaag nooit structurele renovatiewerken uit. De stad heeft de uitbater doorheen de jaren wel verschillende keren op haar plicht gewezen, maar heeft nooit juridische stappen gezet om de renovatiewerken af te dwingen. Mogelijk uit schrik dat de uitbater zou afhaken en het iconische gebouw helemaal zou verkommeren. 

In december vorig jaar leek er eindelijk witte rook te zijn in het dossier: na 4 jaar onderhandelen lag een renovatieplan op tafel. Stad Oostende had een akkoord met uitbater Restotel en Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) om de historische gebouwen te renoveren. De renovatie zou zo'n 94 miljoen euro kosten.

Gezien het stevige prijskaartje van het renovatieproject, waren er plannen om nieuwe luxe-appartementen te bouwen op de parking achter het Thermae Palace. Dat vastgoedproject moest mee de renovatie financieren.

Hoewel die plannen nooit helemaal concreet werden, was er meteen hevig protest tegen een eventuele hoogbouw. Veel bewoners, maar ook de oppositie en erfgoedvereniging Dement vonden dat een moderne hoogbouw niet past bij de neoclassicistische bouwstijl van het hotel uit 1933 en bij de nog oudere Gaanderijen. 

Omdat nu maar 30 procent van het gebouw gebruikt wordt, zou ook museum MU.ZEE naar Thermae Palace verhuizen en daar huur betalen. Ook die plannen werden nooit concreet.

Hoewel het stadsbestuur eerst akkoord ging met hoogbouw naast het Thermae Palace Hotel, veranderde het begin augustus plots van koers. Naar eigen zeggen ging de kieslijst 'Trots op Oostende' van burgemeester Bart Tommelein (Open VLD) in gesprek met de inwoners over de kwestie. Op basis van die gesprekken, besloten ze om de breed gedragen mening van de Oostendenaars te volgen en zich ook te kanten tegen het nieuwbouwproject.

Door die ommekeer is er geld tekort voor de renovatie. "We gaan de Vlaamse regering vragen om meer middelen vrij te maken. Er is 30 miljoen euro nodig om het project rond te krijgen", zei Tommelein begin augustus.

Al vrij snel antwoordden Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) en minister van Erfgoed Matthias Diependaele (N-VA) met een brief, om kordaat te zeggen dat het stadsbestuur voorlopig alleszins geen extra geld krijgt.

Diependaele verwijst in de brief naar de 10 miljoen euro die Vlaanderen in 2022 al toekende, uit het Relanceplan Vlaamse Veerkracht, om de Koninklijke Gaanderijen te renoveren. Voorwaarde om dat geld te krijgen is dat de werken tegen 2026 klaar zijn. De Gaanderijen worden al 7 jaar gestut, verder niets. Als de renovatie niet dringend gebeurt, verdwijnen die middelen weer. 

Vorige maand stapte erfgoedvereniging Dement nog naar de vrederechter om te bekomen dat er onmiddellijk begonnen wordt met de renovatiewerken. Dement deed dat op basis van de overeenkomst die de stad heeft met uitbater Restotel en die Restotel verplicht om de 'eigenaarsherstellingen' te doen.

Slecht nieuws dus voor het stadsbestuur in Oostende, maar de échte genadeklap voor het project kwam afgelopen maandagavond tijdens de gemeenteraad toen schijnbaar nieuwe informatie naar boven kwam.

In de samenwerkingsovereenkomst tussen de 3 partijen die bij de renovatie betrokken zijn - de stad, hoteluitbater Restotel en PMV - staat dat een onafhankelijke partij het project moet opvolgen. Daarvoor werd Kaizer, een firma uit Harelbeke, aangesteld.

Maar die bleek niet helemaal neutraal te zijn, ontdekte oppositieraadslid Yves Miroir (O Mens): "Uit het Belgisch Staatsblad blijkt dat 1 van de vennoten van de nv Restotel zich heeft ingekocht voor 1/3 van de aandelen bij de projectbegeleider. Zo onafhankelijk en neutraal blijkt die projectmanager dus niet te zijn. Dit lijkt toch op belangenvermenging."

Het stadsbestuur viel uit de lucht en de gemeenteraad werd bijna 2 uur geschorst om de publicatie in het Belgisch Staatsblad op te zoeken. "Ik moet eerlijk toegeven dat onze medewerkers niet constant het Belgisch Staatsblad raadplegen", reageerde burgemeester Tommelein de dag nadien. "Wij zullen onze juridische dienst raadplegen om te weten wat er verder moet gebeuren." 

"Er werd geen informatie achtergehouden" reageerde Tom Schokaert van Restotel woensdag bij VRT NWS. "Wij waren verrast door die verbaasde reactie van het stadsbestuur, omdat dit meermaals aan bod is gekomen tijdens onze besprekingen over de samenwerkingsovereenkomst. In een speciale bijlage staan alle modaliteiten van het contract mooi genoteerd."

Ook de derde partner, PMV, bevestigt dat hij wist dat de hoteluitbater betrokken is in het bedrijf dat de renovatie van het Thermae Palace zou opvolgen. 

Het bleef de hele dag stil langs de kant van het Oostende stadsbestuur, tot 's avonds de schriftelijke mededeling kwam dat het geen beslissingen meer neemt of communicatie meer voert over het dossier tot na de gemeenteraadsverkiezingen: "Dit dossier moet worden opgenomen door de nieuwe te vormen Vlaamse regering en het nieuwe verkozen stadsbestuur", klonk het in de mededeling.

De vraag is nu: wie vertelt de waarheid? "Er zijn 2 opties en de vraag is welke de slechtste is", reageert oppositieraadslid en kandidaat-burgemeester John Crombez (Vooruit). "2 van de 3 partners zeggen dat het altijd duidelijk is geweest. De stad zegt dat ze het niet wist. Als het bestuur het dossier niet kent, 1 van de belangrijkste dossiers van Oostende, dan vind ik dat misschien nog erger dan als het bestuur de waarheid niet zou verteld hebben."

Ook oppositieraadslid Yves Miroir, die de kat de bel aanbond tijdens de gemeenteraad, doet uitschijnen dat de stad zich mogelijk heeft laten rollen door haar partners. "Er zitten veel geheime bijlagen bij die projectovereenkomst, ook in het Engels. Dat is een contract dat opgesteld is door gehaaide advocaten, terwijl de stad destijds waarschijnlijk een lam gestuurd heeft om daarover te onderhandelen."

Hoe moet het nu verder? Dat weet niemand. "Er schiet niets meer over van het renovatieplan", vat Crombez het samen. "Een nieuwbouw komt er gelukkig niet. En het tweede plan, om MU.ZEE te verhuizen, is ook niet concreet. Het is terug naar af. Ik stel vast dat er veel kostbare tijd verloren is gegaan."

Het lijkt er dus op dat het dossier voorlopig vast zit tot er een nieuwe Vlaamse regering en nieuw stadsbestuur zijn.