Steeds meer mensen dragen gehoorimplantaat: "Nieuwe wereld die opengaat"

Een gehoorimplantaat is niet hetzelfde als een klassiek hoorapparaat. Bij dat laatste gaat het om een extern apparaatje dat zich vaak achter het oor bevindt. Een implantaat wordt onder de huid en in het oor van de patiënt geplaatst en verbonden met een extern apparaat.

Het aantal mensen met een gewoon hoorapparaat neemt ook toe, maar het aantal gehoorimplantaten stijgt sterker. Dat blijkt uit de cijfers van het RIZIV, het Rijksinstituut voor Ziekte en Invaliditeitsverzekering. In 2023 werden bij meer dan 3.000 mensen in België een gehoorimplantaat geplaatst. Dat is een stijging met meer dan 30 procent ten opzichte van 2019. De stijging doet zich voor in bijna alle leeftijdscategorieën.

De oorzaken waardoor mensen een implantaat nodig hebben, lopen uiteen. Dat gaat van gehoorschade, over een erfelijke aandoening tot een ziekte. Dat laatste overkwam de 27-jarige Wannes.  "Door een ziekte begon ik stilaan mijn gehoor te verliezen. In 2019 ben ik een hoorapparaat beginnen te dragen, maar mijn gehoor ging zo snel achteruit dat dat geen nut meer had." Na 3 jaar was Wannes door zijn ziekte volledig doof geworden. "Dat was een zware periode. Ik kwam amper buiten, want dat had geen zin, ik kon toch niks volgen." "Ik heb dan een implantaat laten plaatsen, langs beide kanten. In het begin was het wennen, maar na een halfjaar was ik mee met alles. Er ging een nieuwe wereld voor me open. Het is bijna een wonder dat ik nu weer kan horen."

Dat de laatste jaren steeds meer mensen kiezen voor een implantaat is geen toeval. Sinds 2019 is er een verbeterde terugbetaling. Toen werd de drempel verlaagd, waardoor meer mensen in aanmerking kwamen voor terugbetaling.

Toch zijn er nog andere oorzaken. Dat horen we van audioloog Jolien Desmet. "De kennis van audiologen in hoorcentra is toegenomen. Daardoor gaan mensen voor wie een hoorapparaat niet meer voldoende helpt, sneller worden doorverwezen."

De vergrijzing speelt natuurlijk ook een rol. "Oudere mensen gaan ook sneller de stap zetten naar een implantaat. Vroeger werd dat op latere leeftijd niet meer gedaan, men was daar voorzichtiger in. Er is nu ook meer expertise rond de ingreep, die vroeger 5 uur duurde en nu nog maar 2 uur." De terugbetaling van een implantaat is cruciaal, want voor de patiënt kost het ongeveer 16.000 euro per oor. Nu is 1 implantaat terugbetaald, maar dat is niet ideaal. "Met 1 implantaat is het moeilijker om dingen te lokaliseren en ook om spraak goed te begrijpen in een lawaaierige omgeving zijn 2 implantaten nodig", legt Desmet uit. Voor kinderen geldt wél een volledige terugbetaling.

Er is nog een reden waarom - vooral oudere - mensen de stap zetten naar een implantaat. Uit onderzoek is gebleken dat bij mensen die heel slecht horen of doof zijn, een implantaat dementie kan voorkomen of vertragen.