Assistenten gezocht voor kinderen met beperking: "Zonder assistent kan onze zoon niet naar het gewone onderwijs"

Sander (13) houdt van voetbal en gamen. Volgende week start hij in de richting STEM-Wetenschappen (Science-Technology-Engineering-Mathematics) in het tweede middelbaar van het reguliere onderwijs.

Hij kijkt ernaar uit om zijn vrienden terug te zien. Naast hem zal opnieuw elke dag een persoonlijke assistent zitten, want Sander zit in een rolstoel en maakt zich verstaanbaar met een spraakcomputer. Zelf eten of een jas uitdoen, gaat niet.

Moeder Marianne is opgelucht dat ze deze week op de valreep een persoonlijk assistent heeft gevonden. "We zochten iemand met een onderwijsprofiel die zowel met een maagsonde kan omgaan als kan overleggen met de vakleerkrachten."

Maar het is moeilijk concurreren met de lonen in de onderwijssector, zeker nu er daar veel vacatures openstaan. "Sander heeft het hoogst mogelijke persoonlijk assistentiebudget en daar zijn we heel dankbaar voor, maar toch is dat aan de huidige verloning niet voldoende om een assistent voltijds en voor de volle 12 maanden vast in dienst te kunnen aannemen want er zijn nog andere kosten."

Sander is één van de 2.397 kinderen en jongeren met een beperking die een budget krijgt tussen 12.000 en 57.000 euro. 1.224 andere kinderen en jongeren staan nog op een wachtlijst.

"Ik weet dat de situatie voor hen nóg moeilijker is. Als je een budget krijgt, voelt het alsof je de loterij wint, maar het blijft moeilijk om heel de zorgpuzzel te leggen."

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) herkent de moeilijke zoektocht naar een persoonlijke assistent. Er zijn wel extra middelen vanuit de overheid om hun loon aantrekkelijker te maken, maar om verschillende redenen blijft het moeilijk om hen te vinden, vertelt woordvoerder Liesbeth Van Houdt

"Enerzijds is er een personeelskrapte in de zorg- en welzijnssector, daarnaast vraagt het beroep ook erg flexibele uren en is er niet altijd een fulltime werkrooster. Bovendien moet er een persoonlijke klik zijn tussen het kind en de assistent want ze brengen veel tijd samen door."

Daardoor nemen sommige ouders soms noodgedwongen zelf die rol op, al kiezen vele daar ook bewust voor. Van Houdt: "Zowat de helft van de ouders gebruikt (een deel van) het budget om zichzelf een loon te geven voor de vele zorgtaken die ze opnemen".

Ook Marianne keert zichzelf voor vier vijfde een loon - onder het minimumloon - uit omdat haar job niet meer te combineren viel met de zorg voor haar zoon. "Je voelt je als ouder de personeelsdienst voor het team rond Sander, daarvoor maak ik uurroosters en planningen. Ik heb veel administratie om mijn uitgaven te verantwoorden."

"Elke keer als iemand weg valt in onze planning moeten we dit zelf opgelost krijgen, aangezien Sander voortdurend nood heeft aan 1-op-1 begeleiding en zonder assistent niet naar school kan." 

"En daarnaast zijn de uren zorg die je op één dag doet niet te tellen. Ik ken ouders die zich geen loon uitkeren, maar noodgedwongen op ziekteverlof of in een ander uitkeringsstelsel terechtkomen om voldoende geld over te houden voor de ondersteuning."

Marianne heeft vaak getwijfeld of ze deze situatie zou volhouden. "Ik laat hem nu proeven van de 'gewone' wereld op school, maar wie organiseert al de nodige zorg wanneer ik er niet meer ben? Had ik hem niet beter enkel de 'buitengewone' wereld leren kennen?"

"Maar dan zie ik hoe hard hij geïnteresseerd is in wetenschappen en hoe fantastisch medeleerlingen met hem omgaan en dan kan je niet anders als ouder dan meegaan in zijn keuze. Wij zijn er voor 100 procent van overtuigd dat inclusie de beste weg is voor hem."

Op de achtergrond scoort Sander ondertussen een goal op zijn computer. Vanaf volgende week kan dat weer al rolstoelvoetballend met zijn klasgenoten op de speelplaats.