Het Amerikaanse ruimtebedrijf SpaceX heeft de Polaris Dawn-missie succesvol kunnen lanceren. De missie moet om verschillende redenen een historische ruimtevlucht worden. Zo zullen voor het eerst niet-professionele astronauten een ruimtewandeling maken, en is het de eerste keer sinds de Apollo-missies dat een bemande ruimtemissie nog zo ver de ruimte in reist. Eerder vandaag werd de lancering net geen 2 uur uitgesteld vanwege de slechte weersomstandigheden.
"Liftoff!": Historische Polaris Dawn-missie succesvol gelanceerd
SpaceX-baas en miljardair Elon Musk probeert al lang om zijn Polaris Dawn-missie van de grond te krijgen. Dat is nu ook eindelijk gelukt, want de Falcon 9-raket heeft de ruimtecapsule Crew Dragon om 11.23 uur Belgische tijd (5.23 uur plaatselijke tijd) vanuit Florida naar de ruimte gebracht. De lancering liep nog een kleine 2 uur vertraging op vanwege slechte weersomstandigheden.
De missie werd al aangekondigd in 2022, maar moest een paar keer uitgesteld worden, onder andere door problemen met het nieuwe ruimtepak.
De lancering zelf stond eigenlijk al gepland op 27 augustus, maar werd toen een dag uitgesteld door een heliumlek aan een onderdeel dat is ontworpen om los te komen van de raket bij het opstijgen. Wel werd aangekondigd dat de Falcon-raket en het Dragon-ruimteschip in orde waren en de crew vertrekkensklaar bleef.
Ook op 28 augustus bleef de lancering uit, omdat de weersomstandigheden voor de terugkeer van de ruimtecapsule niet optimaal bleken.
Historische missie
Het belooft een missie te worden met veel potentiële primeurs. Naast de eerste commerciële ruimtewandeling ooit is het al sinds de laatste Apollo-vlucht van 1972 geleden dat een bemande ruimtemissie zo ver weg van de aarde reisde. Het ruimteschip zal tot 1.400 kilometer hoogte vliegen. Het is bovendien ook de eerste keer dat vrouwelijke astronauten zo ver in de ruimte zullen reizen.
Wie zijn de astronauten aan boord van Polaris Dawn-missie?
Gezagvoerder van de missie is Jared Isaacman (41), een Amerikaanse miljardair en CEO van Shift4-payments, een betalingsdienst. Hij is ook de grote geldschieter van het hele project. Isaacman nam in 2021 al deel aan de 'Inspiration4', de eerste volledig commerciële bemande ruimtevlucht.
Scott "Kidd" Poteet (50), een gepensioneerde luitenant-kolonel van de Amerikaanse luchtmacht, is de piloot van de missie. Poteet en Isaacman zijn goede vrienden en kennen elkaar al jaren.
Sarah Gillis (30) is een Amerikaanse ingenieur en werkt voor SpaceX. Bij het bedrijf leidt ze het trainingsprogramma voor de astronauten. Zo trainde ze ook Isaacman en de andere ruimtetoeristen van de 'Inspiration4'. Gillis zal samen met Isaacman een ruimtewandeling maken tijdens deze missie.
Ook Anna Menon (38) is een Amerikaanse ingenieur die voor SpaceX werkt. Daarvoor werkte Menon al bij de NASA voor het ISS, het internationaal ruimtestation. Tijdens de Polaris Dawn-missie zal Menon dienen als de medisch officier van het team.
Normaal gezien zal de hele missie zo'n 6 dagen duren. De 2 dagen na de lancering staan volledig in het teken van de ruimtewandeling. Op dag 4 moet de crew een nieuwe communicatieverbinding met de Starlink-satellieten testen, en op dag 5 beginnen de astronauten al aan de voorbereidingen voor hun terugkeer.
Als alles goed gaat landt de missie op de laatste dag weer op aarde met een 'splashdown' op het water, voor de kust van Florida.
Eerste commerciële ruimtewandeling
Voor velen is het toch vooral uitkijken naar de derde dag van de missie, wanneer astronauten Jared Isaacman en Sarah Gillis zich wagen aan de eerste commerciële ruimtewandeling ooit. De 2 astronauten zullen op zo'n 700 km hoogte het ruimtevaartuig verlaten.
Echt 'rondzweven' in de ruimte staat niet op de planning: Gillis en Isaacman treden maar net buiten het luik van de Crew Dragon en houden fysiek contact met het ruimtevaartuig. De 'wandeling' zelf zou zo'n 15 à 20 minuten duren.
De 2 andere astronauten gaan niet mee met de ruimtewandeling, maar zullen zich toch in hun ruimtepak moeten hijsen. Dat komt omdat de Crew Dragon geen luchtsluis heeft. De hele capsule wordt met andere woorden blootgesteld aan het vacuüm van de ruimte. Astronauten Scott Poteet en Anna Menon moeten de wandeling dus in hun stoel mét hun pak aan begeleiden.
Nieuwe ruimtepakken
Hoewel de ruimtewandeling een grote primeur is voor SpaceX, dient de uitstap vooral om het nieuwe pak van de astronauten te testen. Het futuristische EVA-pak - dat staat voor extravehicular activity - moet de astronauten zowel binnen als buiten het ruimtevaartuig beschermen en werd deels gemaakt met materiaal van de Falcon-raketten en Crew Dragon-ruimtevaartuigen.
Het meest opvallende aan het EVA-pak is ongetwijfeld de helm. De helm heeft een ingebouwd display, die de astronauten bijvoorbeeld kan vertellen hoeveel tijd ze nog hebben om bepaalde taken af te ronden. De display geeft ook de temperatuur, vochtigheid en de druk van het pak weer.
Het EVA-ruimtepak wordt tijdens de ruimtewandeling vooral getest voor toekomstige Mars- en maanmissies. "Om een basis op de maan en een stad op Mars te bouwen hebben we duizenden ruimtepakken nodig", staat op de website van SpaceX te lezen. Het pak moet daarom ook gemakkelijk aan te passen zijn aan verschillende lichaamstypes, want SpaceX zou naar eigen zeggen streven naar "een grotere toegankelijkheid tot de ruimte voor de hele mensheid."
“Het idee is om zoveel mogelijk over het pak te leren als we kunnen en dit terug te geven aan de ingenieurs zodat ze het pak in de toekomst verder kunnen ontwerpen", zei Isaacman eerder in een interview.
Voorbereiding op maan- en marsmissies
Niet alleen het EVA-ruimtepak, maar de hele Polaris Dawn-missie dient als voorbereiding op toekomstige Mars- en maanmissies. Elon Musk, de baas van SpaceX, werkt al langer aan een commercieel project om mensen naar de maan en naar Mars te brengen. In totaal staan er zo'n 40 testen en experimenten op het programma.
De crew zal onder andere moeten testen welk effect de straling in de ruimte heeft op het menselijk lichaam. Door zo'n 1.400 kilometer ver in de ruimte te reizen zal de bemanning terechtkomen in de Van Allen-gordels, 2 stralingsgordels rond de aarde met hoog energetische deeltjes. Die deeltjes vormen een gevaar voor satellieten, maar ook voor de mensen. Het doel is om na te gaan welke effecten de gordels en de straling precies hebben op de astronauten.
