In Gaza is een baby van 10 maanden deels verlamd na een besmetting met polio. Dat heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bekendgemaakt. Het is het eerste bevestigde geval van polio in Gaza in 25 jaar. De WHO is erg bezorgd en wijst nogmaals op het hoge risico van een polio-uitbraak. Polio is ongeneeslijk, alleen vaccinatie kan de ziekte voorkomen. De WHO en andere organisaties dringen nogmaals aan op een humanitaire pauze in de oorlog, zodat er een vaccinatiecampagne kan komen.
Baby verlamd door polio in Gaza, eerste bevestigde besmetting in 25 jaar
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Vorige week meldde het ministerie van Volksgezondheid in de Gazastrook, gecontroleerd door Hamas, dat een baby van 10 maanden in de stad Deir Al Balah polio zou hebben opgelopen. Functionarissen van de WHO hebben dat nu bevestigd.
"De WHO en haar partner-organisaties hebben stoelgangstalen van de baby verzameld en onderzocht in een laboratorium dat door de WHO geaccrediteerd is. DNA-onderzoek kon bevestigen dat het virus bij de baby gelinkt is aan de type 2-variant van het poliovirus dat in juni in het rioolwater in Gaza aangetroffen werd", schrijft WHO-directeur Tedros Adhonom Ghebreyesus op X (vroeger Twitter).
"De baby, die verlamd is aan het linkerbeen, is stabiel." Ghebreyesus voegt eraan toe dat het kind niet gevaccineerd was en dat hij diep bezorgd is.
Wat is polio?
Polio, voluit poliomyelitis, is een erg besmettelijke ziekte die veroorzaakt wordt door poliovirussen. Die bevinden zich in rioolwater en verontreinigd water. Ze worden overgedragen van mens op mens, voornamelijk door het eten of drinken van voedsel dat in aanraking is gekomen met stoelgang. Het kan ook door speekseldruppels worden overgedragen, maar dat komt minder vaak voor.
In de meeste gevallen veroorzaakt de ziekte geen symptomen, maar kan een besmet persoon het virus wel overdragen. In andere gevallen treden 1 tot 2 weken na de besmetting symptomen op die ernstig kunnen zijn: van zich grieperig voelen over hersenontsteking tot acute slappe verlamming.
Dat laatste komt in minder dan 1 procent van de gevallen voor, maar is wel het meest bekende ziektebeeld. De verlamming kan ledematen treffen en is blijvend. Als verlamming de ademhaling of de slikspieren aantast, kan polio dodelijk zijn.
Polio treft vooral kinderen. De ziekte is niet te genezen en kan alleen voorkomen worden door vaccinatie. Sinds 1967 is vaccinatie tegen polio in België verplicht. Bij ons komt het niet meer voor, maar op andere plaatsen in de wereld nog wel.
(Bron: Sciensano )
Vaccinatiecampagne voor honderdduizenden kinderen
Vorige maand waarschuwde de WHO voor een mogelijke uitbraak van polio in Gaza. Onderzoek had uitgewezen dat in het rioolwater in Deir Al Balah en Khan Younis de type 2-variant van het poliovirus (cVDPV2) circuleert. Dat type is verantwoordelijk voor de meeste uitbraken die zich in de voorbije jaren voordeden, vooral in gebieden waar weinig tot niet gevaccineerd wordt.
De WHO liet weten 1,6 miljoen dosissen van het poliovaccin vrij te maken voor Gaza. Eind augustus en september wil de organisatie honderdduizenden kinderen jonger dan 10 jaar vaccineren. Traditioneel wordt het poliovaccin in 2 dosissen toegediend, met 4 weken tussen.
WHO-directeur Ghebreyesus bevestigt dat de WHO, Unicef en het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid samenwerken om in de komende weken 2 vaccinatierondes te kunnen houden. Alleen op die manier kan de verspreiding van de ziekte tegengegaan worden, klinkt het.
COGAT, de humanitaire eenheid van het Israëlische leger, zegt dat het samenwerkt met Palestijnen om 43.000 ampullen van het vaccin aan te kopen, elk goed voor meerdere dosissen. Die moeten in Israël geleverd worden, om later overgedragen te worden aan Gaza. Het leger is zelf ook begonnen met het vaccineren van militairen.
"Humanitaire pauze is noodzakelijk"
Een vaccinatiecampagne in Gaza is geen sinecure. Niet alleen moeten polio-experts toegang krijgen tot Gaza, er is ook aangepast transport en koelapparatuur nodig. De WHO dringt net als andere humanitaire organisaties opnieuw aan op humanitaire pauzes om van de vaccinatie een succes te maken.
Dat doet ook UNRWA, de VN-organisatie voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen."Polio maakt geen onderscheid tussen Palestijnse en Israëlische kinderen. Uitstel van een humanitaire pauze zal het risico op verspreiding bij kinderen groter maken", zegt directeur Philippe Lazzarini.
"Het is niet genoeg om de vaccins in Gaza te krijgen en ze in de juiste koele omstandigheden te kunnen bewaren. Om impact te hebben, moeten de vaccins in de mond van elk kind onder de 10 jaar belanden", schrijft Lazzarini op X.
"Chaotische, wanhopige en gevaarlijke situatie"
Volgens Catherine Russell, directeur van Unicef, is het eerste geval van polio in meer dan 25 jaar "een nieuwe ontnuchterende herinnering aan hoe chaotisch, wanhopig en gevaarlijk de situatie geworden is".
Voor het begin van de oorlog in Gaza in oktober vorig jaar waren de poliovaccinatiecijfers in Gaza nog optimaal. Door de oorlog zijn de vaccinatiecampagnes echter verstoord. Bovendien hebben riool- en waterzuiveringssystemen zware schade opgelopen en is het gezondheidssysteem zo goed als ingestort. Dat heeft er volgens humanitaire organisaties toe geleid dat er opnieuw poliovirus is beginnen te circuleren.
Een week geleden had António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, aangedrongen op een humanitaire pauze van een week om meer dan 640.000 kinderen jonger dan 10 jaar te vaccineren. "Een vaccinatiecampagne is onmogelijk midden in een oorlog die volop woedt", klonk het.
