Worden boeken straks duurder? Formateursnota De Wever stelt btw-verhoging voor van 6 naar 9 procent

Zal het btw-tarief voor boeken stijgen? Het is één van de onderwerpen van discussie tijdens de moeizame onderhandelingen over een nieuwe federale regering. Op dit moment hanteert België een verlaagd btw-tarief van 6 procent voor gedrukte boeken. In zijn werknota stelt formateur Bart De Wever (N-VA) een verhoging voor naar 9 procent. Naar voorbeeld van de fiscale hervorming van Vincent Van Peteghem (CD&V) (die er nooit is gekomen). 

De kwestie zaait verdeeldheid tussen de 2 grootste taalgemeenschappen in ons land. "De boekensector in het zuiden van ons land wordt door de taal beïnvloed door Frankrijk, terwijl het noorden kijkt naar Nederland", zegt Matthijs de Ridder van de Vlaamse Auteursvereniging.

"In Frankrijk heft men momenteel 'slechts' 5,5 procent btw op gedrukte boeken. In Nederland is dat 9 procent. Maar ook daar zijn de regeringsgesprekken volop aan de gang, en overweegt men een verhoging naar 21 procent." Met andere woorden: 2 buitenlandse markten, 2 leesculturen verdelen België.

De invloed van de Nederlandse markt weegt ook door in de prijzen van boeken in Vlaanderen. "De boeken in het Nederlands taalgebied worden verspreid door één bedrijf: 'het Centraal Boekhuis'", weet de Ridder. "Dat heeft als uitgangspunt dat een boek even duur moet zijn in Nederland als in Vlaanderen."

Gevolg: Toen de btw in Nederland een paar jaar geleden steeg van 6 naar 9 procent, zijn daardoor ook in Vlaanderen de boeken duurder geworden. "En nu dreigen de prijzen dus nog maar eens te stijgen."

6 procent of 9 procent: ook aan de onderhandelingstafel verschillen de meningen. De Waalse partij Les Engagés van voorzitter Maxime Prévot, positioneert zich lijnrecht tegenover het voorstel van De Wever. De partij had in haar verkiezingsprogramma opgenomen om op z'n minst het lage tarief van 6 procent te behouden, of zelfs een verlaging naar 0 procent te overwegen. 

Sinds 2020 maken Europese regels het namelijk mogelijk om boeken te vrijwaren van btw. Deelstaten kunnen sindsdien kiezen voor 0 procent btw op boeken. "Op Europees niveau is men zich er heel goed van bewust dat boeken geen luxeproduct zijn, maar een noodzakelijkheid", vindt de Ridder. 

"Het idee is her en der opgepikt: hoewel het tarief intussen weer is opgetrokken naar 5,5 procent, koos Frankrijk na corona even voor het nultarief."

"In Wallonië denkt men daarom dat 0 procent btw ook bij ons mogelijk moet zijn. Dat idee is de laatste dagen weer volop gaan leven in de Franstalige pers. Zo'n nultarief zou ademruimte kunnen geven aan boekenverkopers en uitgeverijen."

"Het grootste slachtoffer van een mogelijke btw-verhoging, is de Belgische leesvaardigheid", vindt de Ridder. "Ons land verkeert in een leescrisis.  Bij elk PISA-rapport zien we dat de leesvaardigheid van kinderen opnieuw achteruit is gegaan. Dan moet je natuurlijk niet de boeken duurder gaan maken, dat zou een contraproductieve ingreep gaan zijn."

"Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen toegang hebben tot het boek. We weten dat de Vlaamse regering deze leescrisis erg serieus neemt. Daarom pleiten we met het BoekenOverleg, waar de Vlaamse Auteursvereniging deel van uitmaakt, voor 0 procent btw. We vragen vooral dat alle betrokken partijen aan tafel worden gevraagd tijdens de onderhandelingen."

Ook Franstalige uitgeverijen eisen een maximale btw van 6 procent, of - nog liever - een verlaging naar 0 procent.