Struikelstenen in Kinrooi als eerbetoon aan 9 slachtoffers van razzia in Molenbeersel, op 22 augustus 80 jaar geleden

Stolpersteine of struikelstenen zijn messing gedenktekens van 10 centimeter bij 10 centimeter die in het voetpad worden aangebracht voor de vroegere woningen of onderduikadressen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het naziregime werden vermoord. Op die manier struikelen passanten letterlijk over het verleden en worden ze aangemoedigd om stil te staan bij de slachtoffers.

Het project is het geesteskind van de Berlijnse kunstenaar Gunter Demnig. Het idee is ontstaan in 1996 en ondertussen liggen er al meer dan 100.000 struikelstenen in heel Europa. Voor de plaatsing in Molenbeersel wilde de kunstenaar de struikelstenen persoonlijk plaatsen, onder andere aan het voormalige tramdepot en de voormalige herberg 'In de Dorstige Herten'.

Het voorstel om struikelstenen te plaatsen in de gemeente Kinrooi kwam van historicus en journalist Timmie van Diepen. In zijn familie waren er 5 slachtoffers. Hij schreef daarover onlangs het boek ‘De razzia’, waarin hij na jarenlang onderzoek de waarheid over de gebeurtenissen naar boven bracht. Tot dan wist niemand wat er precies gebeurd was, zelfs de eigen familie Dirkx niet.

“Mijn grootmoeder zei altijd dat wat er gebeurd is met haar familie een vergissing was, maar dat kon ik maar moeilijk geloven”, vertelt historicus Timmie van Diepen. “Ik dacht eerst dat ik met een aantal interviews in het dorp de waarheid al snel zou kunnen achterhalen, maar dat bleek niet zo te zijn. Een lange zoektocht met extra getuigenissen en archiefmateriaal van het militaire gerecht heeft uiteindelijk toch de waarheid naar boven gebracht”, vervolgt hij.

“Uiteindelijk ging het dus niet om een vergissing, maar om een opgepakte verzetsstrijder die zijn kameraden probeerde te redden door bewust het verkeerde huis aan te wijzen aan de Duitsers. Hij heeft de herberg van mijn familie aangewezen, terwijl zij niets te maken hadden met de moord op de Duitse soldaat die de oorzaak was van de razzia.”

De ochtend van de razzia zijn er 4 slachtoffers gevallen, waaronder de overgrootvader en betovergrootvader van Timmie van Diepen. Zij werden thuis in de herberg doodgeschoten. Een derde man werd tijdens een ontsnappingspoging van het dak geschoten en een laatste man werd opgehangen. 5 andere mannen - waarvan 3 familieleden van Timmie - werden opgepakt en naar een concentratiekamp in de buurt van Hamburg gebracht. In de voetsporen van die drie broers maken Timmie van Diepen en 50 familieleden de volgende dagen dezelfde reis.

“We vertrekken morgenochtend heel vroeg naar het Fort van Breendonk, want mijn familieleden waren de allerlaatste mensen die er toekwamen voor de bevrijding. Zij zijn nadien ook met de allerlaatste trein naar Duitsland gebracht. In Duitsland gaan we de concentratiekampen bezoeken waar de broers uiteindelijk stierven. De bedoeling van de reis is vooral om samen met de hele familie het verhaal te kunnen afsluiten. Door samen te zijn en de gebeurtenissen samen te herdenken hoop ik deze moeilijke episode in onze geschiedenis te kunnen afsluiten op een symbolische manier”, besluit hij.