Kunstenaar Koen Vanmechelen voegt Future Garden toe aan levenswerk op Labiomista: "Ecologisch lab én habitat voor bedreigde tapirs"

Een levend en vooral voortdurend evoluerend kunstwerk op de fundamenten van het Limburgse mijnverleden en de voormalige zoo van Zwartberg, gedreven door kunstenaar Koen Vanmechelen. Zo kan Labiomista het best omschreven worden. En vandaag is de site – waar kunst, natuur en fertiliteit verweven zijn - weer een monument rijker: Future Garden.

Eerst de harde feiten: het park van 24 hectare groot heeft een nieuw - energiezuinig – complex van 850 vierkante meter groot. Het gebouw werd mee ontworpen door Vanmechelen zelf, heeft een dieper liggende dierenweide en heeft een vorm gekregen die gebaseerd is op de mastaba, een grafmonument dat onder meer werd gebouwd door de oude Egyptenaren en de Azteken om hun doden te eren. Opnieuw een verwijzing dus naar leven en dood, een thema dat dicht aanleunt bij het oeuvre van Vanmechelen.

Future Garden is geen statisch artistiek bouwwerk, maar dient wel als hub voor onderzoek en ontdekking over de samensmelting van mens, natuur en technologie. "Over disciplines heen en met verschillende partners, zoals de Universiteit Hasselt. Daar zal er worden gewerkt aan projecten die bijdragen aan de transitie naar een evenwicht tussen cultuur en natuur”, weten de mensen achter Labiomista ons te vertellen. Binnenin Future Garden is ook ruimte voorzien voor een habitat voor 2 tapirs. Een bedreigd zoogdier dat - volgens Vanmechelen - symbool staat voor "diversiteit, fertiliteit en adaptatie”.

"Ik ben de man van het kruisen", zo omschrijft kunstenaar Koen Vanmechelen zichzelf. "En eigenlijk is Labiomista de plaats waar mijn levenswerk samenkomt. Hier op deze plek gaan we kunst, wetenschap en zelfs sociale economie bij elkaar brengen." Daarvoor wordt ook wereldwijd samengewerkt met verschillende universiteiten, ook met de UHasselt. "Future Garden moet een werkinstrument worden", benadrukt Vanmechelen. "Waar we mensen kunnen ontvangen, onderzoek kunnen aanmoedigen en samenwerken aan het overleven en samenleven van mens en dier."

En dat kan vrij letterlijk worden geïnterpreteerd, want Future Garden is ook een plek waar fors wordt ingezet op het overleven van een bedreigde diersoort. "De tapir", verklaart Vanmechelen. "Een dier dat door de mensen in Zuid-Amerika wordt beschreven als een mislukking van de natuur. Het heeft de kop van een olifant, het lijf van een varken en de poten van een neushoorn. Een echte, levende mix dus."

Met Future Garden is Labiomista dus opnieuw gegroeid. "Waar het zal eindigen, weet ik niet", geeft Vanmechelen toe. "Maar zolang ons werk hier kan blijven inspireren en ook in de toekomst overeind staat, ben en blijf ik een gelukkig man." Wat wel vast staat, is de locatie. "Want wat we hier elke dag doen, zou niet mogelijk zijn in een stad als New York. Daar is niet genoeg ruimte. In Genk kunnen we ijveren voor een concept waarbij kunst de drijfveer is en niet het geld."

Maar artistieke en academische ambities kosten natuurlijk ook geld. Het prijskaartje van Future Garden bedraagt zo'n 4 miljoen euro. Een groot deel daarvan - ongeveer 3 miljoen euro - heeft Vanmechelen zelf geïnvesteerd in het project. De stad Genk draagt zo'n 950.000 euro bij. "We hebben altijd gezegd dat dit project moest uitbreiden", vertelt burgemeester Wim Dries (CD&V). "Er moesten nieuwe elementen bijkomen. Niet enkel om bezoekers te kunnen blijven lokken, maar ook om een ontmoetingsplaats te creëren voor kunstenaars, wetenschappers en lokale verenigingen." Wat de bezoekersaantallen betreft, hoeft Labiomista zich alvast geen zorgen te maken. De afgelopen 5 jaar jaar telde de kunstsite jaarlijks ruim 30.000 bezoekers.

De stad ziet Labiomista ook niet als een louter artistiek project. "Labiomista is veel meer dan dat", stelt Dries. "Dit project is bedoeld om de dynamiek te stimuleren tussen universiteiten, wijken, onderzoeksinstellingen, bedrijven en verenigingen. Net zoals de andere sites C-Mine en Thor Park, wordt  Labiomista ontwikkeld om onze stad en zelfs de hele regio te versterken."