Dat de formatie van de federale regering is stukgelopen, komt door de onenigheid over de meerwaardebelasting én over de figuur van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Dat zeggen Wetstraatkenners Pieterjan De Smedt en Rik Van Cauwelaert. "Ik begrijp dat formateur Bart De Wever zijn opdracht teruggeeft, hij heeft zich al heel ver gewaagd."
Meerwaardebelasting én de figuur van MR-voorzitter Bouchez: hoe het fout liep in de formatie
Na nachten van onderhandelen is Bart De Wever zoals gevreesd met lege handen naar de koning getrokken. Nadat er opnieuw geen akkoord werd gevonden over de supernota is de eerste grote crisis in de federale formatie een feit.
Hét struikelblok is de meerwaardebelasting op de winst bij verkoop van aandelen. De socialisten van Vooruit en de liberalen van MR geraken het niet eens over hoe de grootste vermogens in de toekomst meer zullen moeten bijdragen. De Wever zou verschillende voorstellen op tafel hebben gelegd, maar kreeg de partijen niet op één lijn.
"De meerwaardetaks is heel belangrijk voor de partij Vooruit omdat zij in een regering zouden moeten gaan die voor hen vrij rechts is", legt VRT NWS-journalist Pieterjan De Smedt uit.
"Formateur De Wever heeft aan iedereen duidelijk gemaakt dat dat erin moet komen, maar dat ze het wat zouden kunnen afzwakken voor de kleine beleggers en ondernemers. Er zijn pogingen gedaan om het af te zwakken, maar dat was zeker niet voldoende voor de MR."
Ook Vooruit moet zich afvragen of dit een crisis waard is
Rik Van Cauwelaert, wetstraatwatcher
Wetstraatwatcher Rik Van Cauwelaert noemt de meerwaardetaks slechts "een detail". "De echte weerstand van Bouchez gaat over het grotere geheel dat hij ziet aankomen, en dat is een grote fiscale hervorming. Daar wil Bouchez voorlopig niet van weten."
Maar volgens Van Cauwelaert moet ook de partij Vooruit goed nadenken over haar houding tijdens de onderhandelingen. "De meerwaardetaks is geen rijkentaks zoals het wordt voorgesteld", aldus Van Cauwelaert. "Het is geen toeval dat de 2 rijkste Belgen in Zwitserland en Monaco wonen. Die gaan de meerwaardetaks niet betalen."
"Het zijn de kleine middenstanders en kmo's die wat gespaard hebben die de rekening gaan moeten betalen. Vooruit moet zich afvragen of dit een crisis waard is."
'Monsieur Non'?
En dan is er nog de figuur van MR-voorzitter Bouchez zelf. Die speelt het volgens zowel De Smedt als Van Cauwelaert "heel hard". "Hij heeft natuurlijk een bijzonder goede score behaald in Franstalig België", zegt De Smedt. "Die meerwaardetaks is er nooit gekomen met de PS. Nu is de PS buitengewerkt en zou die belasting er toch komen. Dat ligt voor Bouchez erg moeilijk."
"Hij heeft ook een nogal flamboyante stijl die voor een stuk door de kiezer beloond is, dus hij gaat daar ook niet veel gas terugnemen. Tegelijk ligt er ook veel lekkers voor hem op tafel. Bijvoorbeeld de beperking van de werkloosheid in de tijd. Het is dus wel opvallend dat hij er zo fors op is gegaan."
Volgens Van Cauwelaert neemt Bouchez een "enorm risico". "We moeten 5 miljard euro per jaar besparen, en dat is een gigantische opdracht. Dan moet je niet aan partijpolitiek doen, wat tot nu toe te veel is gebeurd. Bouchez heeft veel talenten, maar diplomatie is daar geen van."
Wat nu?
Donderdagavond heeft De Wever verslag uitgebracht aan de koning en heeft hij zijn opdracht als formateur teruggeven. De koning heeft zijn ontslag aanvaard. "De toestand is ernstig", aldus Van Cauwelaert. "Ik begrijp dat De Wever die opdracht teruggeeft, want hij heeft zich al heel ver gewaagd."
"Het hoeft echter niet te betekenen dat dit allemaal definitief dood is", aldus Pieterjan De Smedt. "Toch zijn er wonden geslagen, en dat is misschien nog het ernstigste op dit moment. Het grote probleem zit bij het gebrek aan onderling vertrouwen. Dat moet men nu gaan wegwerken."



