MR verzet zich tegen meerwaardebelasting: zijn er (volwaardige) alternatieven?

De federale onderhandelingen lijken dit weekend vastgelopen te zijn op het thema fiscaliteit, en dan in het bijzonder op het al dan niet invoeren van een meerwaardebelasting. Vooral tussen Vooruit en MR lijkt het water op dat vlak nog erg diep.

Professor fiscaal recht aan de UGent Mark Delanote - die destijds de blauwdruk uittekende voor de (uiteindelijk afgevoerde) fiscale hervorming van aftredend minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) - betreurt dat alle aandacht naar die meerwaardebelasting lijkt te gaan. 

"Door de microscoop op één specifieke maatregel te richten verliest men in de politieke discussies die daarop volgen het bredere plaatje uit het oog", zegt hij in De Ochtend op Radio 1.

Delanote stelt vast dat de politieke discussie vooral ideologisch is. "Aan de linkerzijde - bij Vooruit - legt men de focus op herverdeling, aan de rechterzijde wil men geen 'nieuwe belastingen' invoeren." Dat laatste argument gaat volgens de expert trouwens niet op. "We hebben in ons huidig stelsel heel wat meerwaarden die belast worden."

Delanote verwijst onder meer naar de 'Reynderstaks' (een taks op onder meer obligatiefondsen), een belasting die destijds nota bene vanuit de MR zelf werd ingevoerd. Je kan volgens hem dus niet stellen dat meerwaarden in België op dit moment niet belast worden. "Het gaat hier eigenlijk niet om een nieuwe belasting, maar om het coherent doortrekken van een bepaald belastingsysteem."

Vooruit wil niet verder onderhandelen over de vorming van een nieuwe regering, zolang de partij geen garanties krijgt dat grote vermogens in de toekomst meer zullen moeten bijdragen dan nu het geval is. Nu MR zich tegen een meerwaardebelasting kant, rijst de vraag: wat zijn de alternatieven?  MR zou zelf enkele alternatieven op tafel gelegd hebben, maar heerst nog veel onduidelijkheid over wat de partij precies heeft voorgesteld. Het zou gaan om een optelsom van een aantal belastingen die verder zouden worden uitgebreid.

Michaël Van Droogenbroeck legt in De Ochtend enkele mogelijke alternatieven voor aan Delanote:

Op 31 december 2023 liep de laatste ronde van de fiscale regularisatie af. Fiscale zondaars kunnen niet langer via de zogenaamde eenmalige bevrijdende aangifte binnen één en dezelfde procedure zowel administratieve als strafrechtelijke immuniteit krijgen, in ruil voor het betalen van een regularisatieheffing op het aangegeven bedrag.

Een nieuwe ronde zou zeker opnieuw geld in het laatje kunnen brengen, oordeelt Delanote. "Blijkbaar zijn er nog wel wat dossiers die moeten geregulariseerd worden, en er zullen ongetwijfeld nog nieuwe fraudedossiers opduiken." Maar hij vraagt zich ook af hoeveel zoiets nog kan opbrengen en waar dat geld dan heen gaat. "Het blijft allemaal een beetje koffiedik kijken."

De MR zou ook de speculatietaks nieuw leven willen inblazen. Een taks die ook de Zweedse regering had ingevoerd voor beleggers die beursgenoteerde aandelen binnen de eerste zes maand na aankoop met winst weer verkochten. De maatregel ging na een jaar al op de schop, omdat de taks haar effect miste. Beleggers wachtten gewoon iets langer met verkopen en dus kwamen er nauwelijks extra inkomsten binnen. 

Om die reden verbaast het Delanote dan ook dat de maatregel nu opnieuw komt bovendrijven. Op de koop toe vindt hij de maatregel te gedragssturend. "Misschien wil men de termijn nu op één jaar zetten, waardoor men denkt dat die gedragssturing wat minder zal zijn? 6 maanden kan je nog overbruggen, maar als je een jaar moet wachten ga je misschien toch rapper beslissen om alsnog te gaan verkopen?"

Geregistreerde groothandelaars in diamanten worden sinds 2016 niet langer belast op hun winst. In plaats daarvan betalen ze in België 0,55 procent op de omzet. MR zou willen sleutelen aan die taks, maar het is niet meteen duidelijk wat de partij precies op tafel heeft gelegd. 

Waarschijnlijk gaat het hier over het ietwat opkrikken van de mogelijke opbrengsten van dat stelsel", speculeert Delanote. "Maar goed, dat lijkt mij iets te zijn waar men sleutelt aan een bepaald systeem zonder echt een fundamentele hervorming door te voeren."

In 2020 bereikte de federale regering een akkoord over de invoering van een solidariteitsbijdrage op effectenrekeningen. Die kwam in de plaats van de - door het Grondwettelijk Hof vernietigde - effectentaks van de vorige minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). MR zou nu aan die bijdrage nogmaals willen sleutelen.

De kritiek van Delanote hier is dezelfde als die op het bijsturen van de diamanttaks. "Die belastingen zijn destijds ingevoerd als politiek compromis om dan toch maar geen meerwaardebelasting te moeten invoeren."

Volgens Delanote wordt het bredere plaatje bij al deze alternatieven uit het oog verloren. "Deze reeks voorstellen doet mij een beetje denken aan de klassieke manier waarop begrotingsgesprekken gevoerd worden in dit land."

"Men recycleert bestaande ideeën en sleutelt aan bestaande stelsels, maar dat zijn geen fundamentele hervormingen. Ik denk dat dat ook uiteindelijk de rechtszekerheid die burgers en ondernemers willen niet dient."