"Second gentleman", "wife guy" en een "gewone" witte man: maak kennis met Doug Emhoff, de echtgenoot van Kamala Harris

"Second gentleman van de VS, toegewijde papa, trotse echtgenoot van vicepresident Kamala Harris." Zo omschrijft Douglas (of kortweg "Doug") Emhoff zichzelf op X. Vanavond is hij ook het voorprogramma van de voormalige president Barack Obama, die de tweede dag van de Democratische conventie zal afsluiten. 

Kamala Harris was de eerste vrouw ooit die de vicepresident van de Verenigde Staten werd. Zodoende werd Emhoff de eerste man in de rol van echtgenoot van de vicepresident. Er moest zelfs speciaal voor hem een nieuw woord worden uitgevonden: second gentleman, naar het voorbeeld van second lady, de echtgenote van een mannelijke vicepresident.

Ondanks die primeur is Emhoff relatief onbekend.

De man van Kamala Harris is 59 en komt uit New York. Als tiener verhuisde hij naar Californië, waar hij rechten studeerde. Hij werkte 30 jaar als advocaat, maar stopte toen Joe Biden en Harris de verkiezingen wonnen in 2020, om een belangenconflict te vermijden. Sindsdien geeft hij les aan de Georgetown University in Washington D.C..

Emhoff en Harris vieren overmorgen hun tiende huwelijksverjaardag. Ze leerden elkaar kennen in 2013 op een blind date (een afspraakje met iemand die je nog nooit hebt gezien, red.), een jaar later waren ze getrouwd. Harris was toen procureur-generaal in Californië. Volgens Emhoff was het liefde op het eerste gezicht.

Harris en Emhoff hebben een nieuw samengesteld gezin. Emhoff heeft twee kinderen uit een vorig huwelijk. Cole en Ella, respectievelijk 30 en 25 jaar oud, zijn de pluskinderen van Kamala. Ze noemen haar "Momala".

Harris was nooit eerder getrouwd en heeft zelf geen kinderen. Zij, Emhoff en zijn ex-vrouw benadrukken allemaal dat ze een goede band hebben. De ex-vrouw van Emhoff nam het ook op voor Harris, na de uitspraken van de Republikeinse vicepresidentskandidaat JD Vance over "kinderloze vrouwen met katten". In 2020 werkte ze ook mee aan de campagne van Biden en Harris.

Naast second gentleman heeft Emhoff nog een opmerkelijke titel, namelijk die van "wife guy". Dat is een term die gebruikt wordt voor mannen die heel enthousiast hun vrouw steunen, door bijvoorbeeld veel te posten op sociale media. 

Omdat zijn echtgenote de eerste vrouwelijke vicepresident ooit is, is Emhoff zich volgens zijn officiële webpagina zeer bewust van "de kracht en het belang van vrouwen in leidinggevende functies". Hij werpt zich op als voorvechter voor het recht op abortus, sinds dat in 2022 sterk werd ingeperkt door het Hooggerechtshof.

Daarnaast is Emhoff een "gewone", witte man van middelbare leeftijd, die gênante grapjes maakt en van sport houdt. Kennissen en vrienden omschrijven hem als "gewoon een goede kerel". Hij zette dat ongedwongen imago nog extra kracht bij toen hij Harris van op de tribune luchtkusjes toewierp, toen die in 2021 voor het eerst het Congres toesprak, samen met Biden. "Ik zag eruit als Forrest Gump", grapte hij achteraf zelf over het moment.

Kan Emhoff ook echt een troef zijn in de campagne van zijn echtgenote? "Als men potentieel ziet in de echtgenoot of echtgenote van een kandidaat, dan kan die zeker wel gebruikt worden", zegt Peter Van Aelst, professor politieke communicatie aan de UAntwerpen. Kandidaten kunnen zelf niet op alle plekken tegelijk zijn, dus iemand die populair genoeg is, kan ook in hun plaats campagne gaan voeren, en geld in het laatje brengen.

Al wil Van Aelst de rol van de echtgenoten toch niet overschatten: "Het is niet zo dat een echtgenoot of echtgenote de doorslag kan geven in het verkiezingsresultaat. Daar is de keuze voor een running mate bijvoorbeeld veel belangrijker. In het geval van Harris speelt misschien ook mee dat we haar zelf nog niet zo goed kennen. Daarom is er misschien minder interesse voor haar man."

"Anderzijds is een negatieve sfeer rond een presidentieel paar dan ook weer niet goed. Denk bijvoorbeeld aan Melania en Donald Trump. Die bekoelde relatie trekt zeker de aandacht van de Amerikanen. Melania wordt ook nauwelijks nog uitgespeeld in de campagne. Al valt ook dat weer te relativeren, want Trump deed het tot voor kort ook zonder haar nog goed in de peilingen."

Weinig te winnen, maar wel te verliezen dus. Al heeft Doug Emhoff daar tot nu toe een vlekkeloos parcours gereden. Wat misschien wel een rol kan spelen, is zijn culturele achtergrond. Emhoff zette als eerste joodse second gentleman mee een nationale strategie uit tegen antisemitisme. Na de aanslag van Hamas op 7 oktober gaf hij een vurige toespraak tegen antisemitisme. 

Omdat de rol van first lady of second lady tot een paar jaar geleden uitsluitend door vrouwen werd opgenomen, wordt de functie ook geassocieerd met een aantal genderstereotiepe taken. Zoals het behangpapier van de ambtswoning kiezen bijvoorbeeld. 

Volgens Peter Van Aelst is dat de laatste decennia wel veranderd: "Het is niet meer enkel lintjes doorknippen en door de rozentuin wandelen, terwijl de mannen een sigaar roken. Vroeger was de rol van een first lady wel louter ceremonieel, al had je in de jaren tachtig wel al Nancy Reagan bijvoorbeeld, die haar man soms letterlijk de antwoorden moest influisteren, toen hij gezondheidsproblemen kreeg. Maar de grote omslag is er gekomen met Hillary Clinton, zij was de eerste first lady die echt politieke dossiers naar zich toetrok. Latere first lady's zoals Michelle Obama waren ook heel zichtbaar."

Hoe Doug Emhoff de rol zou invullen, mocht zijn vrouw de volgende president worden van de VS, weten we natuurlijk niet. Al heeft hij ook als second gentleman al behangpapier uitgekozen. "Ik doe dingen die ik anders nooit zou hebben gedaan", liet hij in 2021 optekenen. "Omdat het deel van de job is, en omdat het haar helpt."