In de Qatarese hoofdstad Doha is de tweede dag van de onderhandelingen voor een staakt-het-vuren in Gaza afgerond. De topdiplomaten zullen volgende week opnieuw samenkomen in het Egyptische Caïro. Maandag gaat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken naar Israël voor een ontmoeting met premier Benjamin Netanyahu.
Onderhandelingen in Doha zijn afgerond: diplomaten melden "goede vooruitgang"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
"De afgelopen 48 uur hebben hoge ambtenaren van onze regeringen in Doha intensieve besprekingen gehad, met als doel het sluiten van een overeenkomst voor een staakt-het-vuren en de vrijlating van gijzelaars en gevangenen. Deze gesprekken waren serieus en constructief en verliepen in een positieve sfeer."
Met die woorden begint het gezamenlijke statement van Egypte, Qatar en de Verenigde Staten. In de Qatarese hoofdstad Doha is de tweede dag van de onderhandelingen voor een staakt-het-vuren afgerond. De Israëlische delegatie zal vanavond al terugkeren naar huis.
Volgens de diplomaten is de bijeenkomst in Doha een succes. Zo zijn er "bruggen voorzien" om de plannen van de Amerikanen voor een bestand zo snel en efficiënt mogelijk in te voeren. In de verklaring staat ook dat de verschillende delegaties volgende week opnieuw samenkomen in de Egyptische hoofdstad Caïro. Daar willen ze de afspraken die in Doha zijn gemaakt, vastleggen.
Israël zegt dat er inderdaad vooruitgang is geboekt, maar geeft aan dat enkele kernthema's nog steeds niet volledig zijn opgelost. Een functionaris van Hamas heeft bij het Britse persagentschap Reuters ondertussen laten weten dat het akkoord van vandaag afwijkt van wat Hamas in juli zelf op tafel heeft gelegd.
Het Amerikaanse 3-stappenplan voor een staakt-het-vuren
Op 31 mei kwam de Amerikaanse president Joe Biden met een 3-stappenplan om tot een staakt-het-vuren te komen in Gaza:
Er komt een staakt-het-vuren van 6 weken. Israëlische troepen zouden zich terugtrekken uit de bewoonde gebieden in de Gazastrook. De Palestijnse bevolking mag van Israël naar huis terugkeren, ook in het noorden van Gaza. Israël wil ook dat Hamas tijdens deze fase een aantal nog levende gijzelaars vrijlaat, in ruil zullen ook Palestijnse gevangenen worden vrijgelaten. De humanitaire steun moet in die periode ook sterk omhoog.
Een permanent einde aan de vijandigheden. Fase 2 moet tijdens fase 1 worden onderhandeld. Als de onderhandelingen langer duren dan 6 weken, dan kan de termijn van het staakt-het-vuren verder worden verlengd. Hamas moet ondertussen alle overgebleven gijzelaars vrijlaten, eist Israël. Als Hamas zich aan de voorwaarden houdt, dan zal het Israëlische leger zich uit de volledige Gazastrook terugtrekken en komt er een permanent staakt-het-vuren.
Een groot reconstructieplan voor de heropbouw van Gaza. Er komt internationale hulp om scholen, huizen en ziekenhuizen herop te bouwen.
Of de versie van 31 mei nog steeds overeenkomt met de nieuwe akkoorden, is nog onduidelijk.
Overleg, diplomatie, maar ook bedreigingen
Niet alleen in Doha, maar ook op andere plaatsen draait de diplomatie op volle toeren. De Britse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken zijn vandaag in Jeruzalem onthaald door hun Israëlische ambtgenoot Yisrael Katz. Die laatste vraagt de 2 landen om zich bij Israël te voegen als Iran aanvalt, om nadien een gezamenlijke tegenaanval uit te voeren.
Maandag zal de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken naar Israël trekken. Daar zal hij een ontmoeting houden met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Blinken is al meermaals richting het Midden-Oosten getrokken, in een poging om de oorlog tussen Israël en Hamas niet te laten uitmonden in een multinationaal conflict.
In het Midden-Oosten heerst nog steeds de vrees voor een Iraanse wraakactie, na de moordaanslag op de leider van Hamas Ismail Haniyeh in Teheran. Hoewel nooit bevestigd, wijzen de meeste landen naar Israël voor die aanval.
Mogelijk zal die aanval door het Libanese Hezbollah worden uitgevoerd. Die groep heeft sterke banden met het Iraanse regime. Hezbollah heeft laten weten dat het nu geen vergeldingsaanvallen uitvoert, om de onderhandelingen in Doha niet te verstoren. De Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman al Thani heeft volgens Israëlische media ook aan de regering van Iran laten weten dat er vooruitgang in de onderhandelingen zit.
Hezbollah heeft wel een video verspreid een groot ondergronds tunnelnetwerk en raketwapens lijkt te tonen, met de titel "onze bergen zijn onze opslagplaatsen". Sinds de start van de oorlog hebben Libanon en Israël elkaar al verschillende keren beschoten.
(Interne) druk op Israël
Ook vanuit andere hoeken komt steeds meer druk om snel een staakt-het-vuren te bereiken. Gisteren kwamen Israëli's opnieuw op straat om de vrijlating van de resterende gijzelaars te eisen. De families van die gijzelaars vinden dat de regering te weinig doet om hen vrij te krijgen.
Daarnaast vraagt ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om een bestand in Gaza. De WHO heeft Israël gevraagd om een gevechtspauze van 7 dagen in te lassen, om Palestijnse kinderen te vaccineren tegen polio. Er zouden sporen van polio zijn teruggevonden in het afvalwater in Gaza. "Zonder de humanitaire pauze is de realisatie van de campagne niet mogelijk", laat de organisatie weten in een oproep. Hamas laat alvast weten dat ze het voorstel van de WHO steunt.
