De asteroïde die zo’n 66 miljoen jaar geleden op aarde insloeg en de meeste dinosauriërs uitroeide, kwam van de rand van het zonnestelsel. Het object zou van ver buiten de omloopbaan van Jupiter afkomstig zijn. De meeste asteroïden die de aarde raken, komen uit het binnenste zonnestelsel.
Asteroïde die meeste dino's uitroeide, kwam van rand van zonnestelsel: "Uniek in geologische geschiedenis"
Andrei Stiru
Gepubliceerd:
De algemeen aanvaarde theorie over het uitsterven van de niet-vliegende dinosauriërs stelt dat een asteroïde met een diameter van meer dan 10 kilometer ongeveer 66 miljoen jaar geleden insloeg op het schiereiland Yucatán in het zuiden van het huidige Mexico.
Deze inslag zorgde voor een enorme hoeveelheid stof die de zon voor jaren verduisterde. Dat leidde dan weer tot een langdurige ‘impactwinter’ die naar schatting zo'n 15 jaar lang duurde. Als gevolg hiervan stierven ongeveer 70 procent van alle dier- en plantensoorten op aarde uit.
In de wetenschappelijke wereld is er veel bewijs dat deze inslag daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. In 1991 werd zelfs de impactkrater ontdekt, de zogenoemde Chicxulubkrater.
Tot nu toe was echter nog niet bekend waar de asteroïde exact vandaan kwam. Een internationale studie , waarbij ook de Vrije Universiteit Brussel (VUB) betrokken was, brengt hier nu meer duidelijkheid in.
Asteroïde kwam van ver
Het onderzoeksteam onderzocht stalen van de zogenoemde Krijt-Paleogeen-grenslaag. Dat is een dunne laag aarde en klei die wereldwijd voorkomt. In deze laag bevinden zich sporen van de asteroïde-inslag, zoals hogere concentraties van zeldzame metalen die normaal niet in grote concentraties op aarde voorkomen.
De wetenschappers onderzochten specifiek de verhouding tussen verschillende isotopen van het platinametaal ruthenium. Door deze te vergelijken met de isotopenverhoudingen in andere kraters op aarde, konden ze de oorsprong van de asteroïde achterhalen.
"We ontdekten dat de samenstelling van de asteroïde die insloeg op Chicxulub dezelfde is als die van koolstofhoudende meteorieten", zegt Steven Goderis, een van de auteurs van de studie. Deze meteorieten zijn fragmenten van koolstofhoudende asteroïden die ver buiten de omloopbaan van Jupiter zijn gevormd, de zogenoemde C-type asteroïden.
Meeste asteroïden komen uit onze kosmische achtertuin
Dit is zeer ongebruikelijk. Gedurende de afgelopen 500 miljoen jaar zijn de meeste objecten die de aarde hebben geraakt steenachtige asteroïden (S-type) of fragmenten daarvan geweest. Dit type ontstaat in het binnenste zonnestelsel, een stuk dichter bij de aarde.
"Onze resultaten wijzen erop dat de inslag van een C-type-asteroïde, zoals de Chicxulub-impactor, een zeldzame en tot nu toe unieke gebeurtenis in de geologische geschiedenis lijkt te zijn", zegt Philippe Claeys, een van de auteurs van de studie.
Normaal gesproken wordt de aarde beschermd tegen dergelijke objecten door het zwaartekrachtveld van Jupiter, de grootste planeet in ons zonnestelsel, die ze wegslingert uit het binnenste zonnestelsel. Waarom net deze asteroïde door de mazen van het net is geglipt, is (nog) niet bekend.
Welke rol speelde de VUB?
De VUB speelde een belangrijke rol in dit onderzoek door haar expertise op het gebied van meteorieten, de Chicxulub-krater en platinagroep-elementen.
Het VUB-team droeg bij aan de ontwikkeling van de oorspronkelijke hypothese en selecteerde de monsters van de Chicxulub-krater en andere locaties.
Daarnaast waren de onderzoekers van de VUB essentieel voor de interpretatie van de onderzoeksresultaten, zegt Claeys.
