Arnon Grunberg heeft voor het eerst een interview gegeven over zijn ontslag als columnist bij Humo. "Moordfantasieën over wie dan ook horen niet thuis in een blad, ook niet vermomd als satire", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. Niet de column zelf, maar de "laffe" reactie van Humo gaf de doorslag voor zijn opstappen.
Arnon Grunberg over column Brusselmans die tot zijn opstappen leidde: "Ik vind dat excuus van satire hier niet geldt"
"Ik kan niet voor een blad schrijven wanneer ik geen enkel respect meer heb voor de hoofdredactie", legt Grunberg uit. Hij kondigde dinsdag zijn ontslag aan als Humo-columnist. De Nederlandse schrijver schreef 25 jaar voor het weekblad.
Aanleiding voor zijn ontslag was een ophefmakende column van Herman Brusselmans. Daarin schreef hij dat "het beeld van een schreeuwend Palestijns jongetje om zijn onder het puin liggende moeder - zijn eigen vriendin en zoon in gedachten houdend - hem zo woedend maakt dat hij iedere Jood die hij tegenkomt een puntig mes door de keel wil rammen".
Satire als vermomming
Grunberg vindt dat Brusselmans met zijn column een grens heeft overschreden. "Moordfantasieën over wie dan ook horen niet thuis in een blad, ook niet vermomd als satire. En ook niet als men zo verontwaardigd is - terecht overigens - over iets dat gebeurt in de wereld."
Sommige mensen nemen Brusselmans serieus en zouden op ideeën gebracht kunnen worden
Arnon Grunberg
"Sommige mensen nemen Brusselmans serieus en zouden op ideeën gebracht kunnen worden", denkt de Nederlander. "Daarom vind ik dat het excuus van satire hier niet geldt."
Arnon Grunberg over vertrek bij Humo na column Brusselmans: "Morele verontwaardiging rechtvaardigt nooit moordfantasie"
Grunberg kan begrip opbrengen voor Brusselmans’ woede over de situatie in Gaza, maar "door de context en Europese geschiedenis zijn bepaalde dingen zo precair dat je ze niet zou moeten willen opschrijven. Dat je ze denkt is één ding, maar dat je ze publiceert in een blad als Humo is misschien een stap te ver."
Volgens Grunberg raakt dat niet aan de vrijheid van meningsuiting: "Die vrijheid betekent niet dat je het recht hebt dat een krant of een tijdschrift je mening afdrukt, dat is iets totaal anders."
Hij verwijt de hoofdredactie niet te hebben ingegrepen. Humo zou dit in het verleden niet hebben laten passeren, denkt Grunberg: "Dit zou onder Guy Mortier nooit gebeurd zijn, hebben verschillende andere columnisten mij gezegd."
Ik hoop dat hij vrijgesproken wordt
Arnon Grunberg over het feit dat het parket een onderzoek geopend heeft naar Brusselmans
Ondertussen heeft het parket een onderzoek geopend naar Brusselmans. Verschillende Joodse organisaties willen hem voor de rechter brengen voor de tekst. Dat vindt Grunberg een stap te ver. "Ik hoop dat hij vrijgesproken wordt. Ik heb ook nooit om zijn ontslag gevraagd bijvoorbeeld."
Conflict met hoofdredactie Humo
Niet de column, maar de reactie van de hoofdredactie van Humo op zijn kritiek was voor Grunberg de reden om te stoppen als columnist. Adjunct-hoofdredacteur Matthias Vanderaspoilden zei in De Standaard dat Grunberg "het heel persoonlijk neemt".
Ik kan niet voor een blad schrijven waarvan ik geen enkel respect meer heb voor de hoofdredactie
Arnon Grunberg
"Dat is een zwakke en laffe reactie van Humo. Ik kan niet voor een blad schrijven waarvan ik geen enkel respect meer heb voor de hoofdredactie", aldus Grunberg.
Volgens Grunberg klopt het ook niet dat hij de kwestie persoonlijk neemt vanwege zijn Joodse achtergrond. "Ik denk dat ik net zo gereageerd had wanneer in een column zou staan: ‘ik zou iedere moslim de keel willen doorsnijden’. Dit soort taal hoort gewoon niet in een tijdschrift waar ik ook voor wil schrijven."
"Ik heb met veel plezier gewerkt voor Humo. Het is een grote stap. Maar soms is iets genoeg. Dit was de spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen", besluit Grunberg.
Meerdere gerechtelijke procedures tegen Brusselmans
Ondertussen hebben een heel aantal organisaties juridische stappen gezet tegen Brusselmans voor zijn column. Een overzicht:
Het parket van Oost-Vlaanderen is een opsporingsonderzoek gestart op basis van een klacht van gelijkekansenorganisatie Unia. Brusselmans zou volgens Unia met zijn column de antiracismewet (artikel 20) overtreden hebben en hebben aangezet tot haat of geweld tegen personen van Joodse afkomst.
De organisaties European Jewish Association (EJA), Forum der Joodse Organisaties (FJO), Joods Informatie en Documentatiecentrum (JID), de Israëlitische gemeente van Antwerpen Shomre Hadass en de Belgische Liga tegen antisemitisme (LBCA) dienen samen ook een klacht in bij de onderzoeksrechter in Gent. Ze houden ook uitgever DPG Media verantwoordelijk voor de omstreden column.

