Door het natte weer van de voorbije maanden hebben de boeren hun grasland niet voldoende kunnen bemesten, zo zeggen ze. Daarom moeten ze twee weken langer kunnen uitrijden, en niet verplicht worden door de Mestbank om er vandaag al mee op te houden. Die Mestbank, een onderdeel van de Vlaamse Landmaatschappij, ziet geen mogelijkheden om af te wijken van de regels, en verwijst naar mogelijke milieuschade.
De bemesting is in Vlaanderen aan regels en beperkingen onderworpen: vanaf 14 augustus stopt de mogelijkheid om grasland met zogeheten mest type 2 te bemesten: mengmest .
Die mest rijden de boeren veel liever uit: het is een stuk goedkoper dan de kunstmest die ze nu moeten gebruiken. "En de ecologische voetafdruk is kleiner", zegt Lode Ceyssens, het CD&V-parlementslid dat het in 2021 schopte tot voorzitter van de boerenbond.
Voor de duidelijkheid: het gaat hier enkel om het bemesten van grasland, niet van akkerland. Dat laatste is substantieel belangrijker: het neemt ruim 30 procent van de Vlaamse grondoppervlakte in. Voor grasland is dat zo'n 16 procent. Op akkerland kunnen de boeren nog uitrijden tot het einde van de maand.
Natte weer
Voor dat grasland, zo denken de Boerenbond van Ceyssens én de andere belangenorganisatie Algemeen Boerensyndicaat, is nu een uitzonderingsregel nodig. Dat heeft alles te maken met het natte weer van de voorbije maanden. Door de regenval is het de boeren niet gelukt om snel genoeg te bemesten, met als vervelende neveneffect dat ze nu met mestoverschotten zitten.
"Boeren kunnen maar zaaien en bemesten in functie van het weer en de bodem", zei Ceyssens tijdens De Ochtend op Radio 1. Ceyssens wil dan ook meer flexibiliteit, er moet kunnen geschoven worden met die deadline van 14 augustus. Hij hoopt vooral dat de nieuwe Vlaamse regering meestapt in zijn verhaal.
Boeren kunnen maar zaaien en bemesten in functie van het weer en de bodem
Lode Ceyssens, voorzitter Boerenbond
Desondanks heeft de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) geen uitzondering toegestaan. Voor grasland kan dat ook niet, volgens de mestregelgeving. Dat agentschap hangt overigens af van het departement Omgeving, met Zuhal Demir (N-VA) als voogdijminister.
Milieuschade
Tegelijk is het volgens de VLM niet wenselijk om een uitzondering toe te staan, wat alles te maken heeft met milieu-aspecten. Langer mest uitrijden betekent ook dat de kans groter is dat de meststoffen uitspoelen naar het oppervlakte- en grondwater. "Verstrengde maatregelen zijn nodig om de waterkwaliteit te verbeteren", zegt de VLM in een mededeling.
De landbouworganisatie Algemeen Boerensyndicaat betwist dat, en verwijst naar een wetenschappelijk advies. "Letterlijk staat er dat er overwogen kan worden het bemestingsseizoen te verlengen met 14 dagen", klinkt het daar. Die verlenging zou, als tenminste een maximumgrens wordt gerespecteerd, geen schadelijke milieu-effecten hebben. Volgens het ABS is het "triest" dat de VLM het bemestingsseizoen niet verlengt.
Juridische procedures
Die beslissing van de VLM heeft ook te maken met juridische procedures. Vlaanderen werd in juni veroordeeld door de Brusselse rechtbank van eerste aanleg, na een klacht van een aantal milieu-organisaties. Zolang de overheid niet kan garanderen dat ze maatregelen neemt om de waterkwaliteit te verbeteren, betaalt ze sinds 18 juli een dwangsom van duizend euro per dag, met een maximum van 1 miljoen euro.
Bovendien daagde ook de Europese Commissie Vlaanderen voor het Europees Hof Van Justitie omdat er nog altijd niet voldoende maatregelen zijn genomen om de waterkwaliteit te verbeteren.
Overigens denkt de VLM dat de landbouwers wel degelijk voldoende mest hebben kunnen uitrijden, en dat een verlenging weinig praktisch nut heeft. "Uit cijfers van de Mestbank blijkt dat er tot eind juli 2024 slechts 1,6 % minder dierlijke mest werd uitgereden tegenover dezelfde periode in 2023. Het uitrijden is effectief een stuk later gestart dan in andere jaren, toch heeft er zich een inhaalbeweging voorgedaan in de maanden juni en juli".
