Afgelopen nacht heeft Elon Musk op zijn socialemediaplatform X een interview gehouden met de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump. De CEO van de miljardenbedrijven Tesla en SpaceX gaf na de aanslag op Trumps leven zijn expliciete steun aan de voormalige Amerikaanse president en voert sindsdien officieus mee campagne, maar zijn rechtse overtuigingen zijn eigenlijk al langer bekend. Ze leveren hem zelfs belangrijke contacten met de leiders van conservatief rechts op, die hij maar al te graag gebruikt.
Elon Musk "interviewt" Donald Trump: hoe de Tesla-baas met zijn grote portefeuille en rechtse overtuigingen invloed uitoefent op het politieke wereldtoneel
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
"Maandagavond zal ik een belangrijk interview hebben met Elon Musk, details zullen nog volgen", schreef de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social. Ook Musk toonde zich enthousiast bij zijn aankondiging op X: "we werken zonder script en er zijn geen verboden onderwerpen, entertainment gegarandeerd!"
Het interview vond plaats via het account @realDonald Trump, dat Trump al maanden niet meer heeft gebruikt. Voor het eerst in lang werden er opnieuw berichten op het account gepubliceerd.
Trump en Musk noemden het dan wel een interview, veel kritische vragen heeft de Republikein niet gekregen. Musk steekt niet onder stoelen of banken dat hij in november een Republikeinse overwinning wil zien. Nadat Trump was beschoten tijdens een rally in Pennsylvania had Musk binnen de 30 minuten het bericht gepost dat de Republikein "zijn volle steun" krijgt.
De politieke overtuigingen van Musk komen ook sterk overeen met die van Trump. Ze delen onder meer de kritiek op het "lakse opengrenzenbeleid" van president Biden en vicepresident Harris. Enkele maanden geleden bracht Musk nog een bezoek aan het Texaanse stadje Eagle Pass, waar heel wat migranten de grens oversteken. Op die manier wilde hij een "ongefilterd" beeld geven van de migratiecrisis.
Verschillende Amerikaanse media geven ook aan dat Musk geld heeft gedoneerd aan Trump. Zo is er de America PAC, een politiek actiecomité dat door techmoguls (onder wie Musk) is opgericht en ondertussen al minstens 8,75 miljoen dollar heeft bijeengeraapt. Volgens The Wall Street Journal was Musk van plan om elke maand 45 miljoen dollar aan de Trump-campagne te doneren, iets wat de Tesla-baas zelf heeft ontkend.
The Wall Street Journal bracht in mei ook het artikel dat Trump mogelijk een adviserende rol voor Musk voorziet in zijn kabinet, mocht de ex-president verkozen geraken. Op die manier zou de Tesla-baas op een formele manier zijn inzichten kunnen bieden over de situatie aan de grens met Mexico en over de economie. Dat Musk mee lobbyde om JD Vance als 'running mate' verkozen te krijgen, toont de invloed die hij nu al heeft binnen de Republikeinse campagne.
Van eerder links naar duidelijk rechts
Hoewel Musk zich nu duidelijk rechts op het politieke spectrum bevindt, is dat niet altijd zo geweest. "Ik wil iedereen eraan herinneren dat ik vol overtuiging voor Barack Obama en Joe Biden heb gestemd", zei de Tesla-baas eerder over zijn stemgedrag. "Daarna koos ik met enige tegenzin voor Biden en niet voor Trump."
Dat Musk in november niet opnieuw voor Biden wilde stemmen, is al langere tijd duidelijk. "In het verleden stemde ik Democratisch, omdat ze (voornamelijk) de partij van de vriendelijkheid was", schreef Musk in 2022 op X. "Nu zijn ze veranderd in de partij van verdeeldheid en haat. Ik kan hen niet langer steunen en zal Republikeins stemmen".
Hij gaf zelf aan dat hij op zoek was naar een "centrumfiguur". Die vond hij in de Republikeinse gouverneur van Florida, Ron DeSantis. Die startte zijn presidentscampagne met een livestream op X, die niet van een leien dakje liep. Musk fungeerde toen als 'host' van het event. Het werd echter al snel duidelijk dat DeSantis het niet zou halen van Trump.
The Washington Post geeft op basis van verschillende bronnen aan dat Musk nadien steeds meer tegen Biden lobbyde en zich uiteindelijk achter Trump schaarde.
"Beschermheer van conservatief rechts"
Zodra Musk Twitter had overgekocht en tot X had omgedoopt, beloofde hij dat het platform ruimte zou bieden aan "elke mening". Verschillende media en studies hebben echter al aangetoond dat het platform vandaag gericht is op een rechts-conservatief publiek en die mensen ook sneller aantrekt, terwijl linkse stemmen sneller worden verborgen of zelfs geweerd.
Onder meer de accounts van de journalisten Ken Klippenstein en Steven Zetti werden korte tijd zonder verklaring verbannen. Beide mannen worden als eerder linkse profielen beschouwd. Daarnaast waren er berichten dat aanhangers van Harris het account @KamalaHQ niet konden volgen, wat de Democratische politicus Jerry Nadler (New York) als "een serieus geval van censuur" bestempelde.
"Musk ziet zichzelf een beetje als de pleitbezorger en de beschermheer van rechts-conservatieve stemmen." Dat zegt Brahim Zarouali, die als professor Persuasieve Communicatie en Digitale Media verbonden is aan de KU Leuven. "Hij heeft het gevoel dat (links-)progressieve mensen hun nieuws ook wel op andere kanalen zullen terugvinden. Met X wil Musk ruimte bieden aan de stemmen die volgens hem 'genegeerd' worden. Dat zijn dan de meer extreme en rechts-conservatieve aanhangers."
Musk gebruikt zijn eigen account ook om zijn politieke standpunten duidelijk te maken. The New York Times bracht in mei - toen Joe Biden nog de Democratische presidentskandidaat was - het verhaal dat de X-baas heel wat negatieve berichten over Bidens mentale en fysieke gezondheid had gepost.
Nu Kamala Harris het van Biden heeft overgenomen, toont Musk zich ook kritisch tegenover haar. Berichten over Trump zijn een stuk positiever: Musk beschuldigt de media van vooringenomenheid en uitte zich negatief over de rechtszaken tegen de voormalige president.
Of Musks posts veel impact hebben op de maatschappij, durft Zarouali te betwijfelen. "De impact van een platform op mens en maatschappij moet goed worden onderzocht, want anders hebben we het slechts over speculatie. Ik denk wel dat we de impact van X niet mogen overschatten, omdat slechts een kleine populatie actief is op het platform."
Zarouali wijst er ook op dat de nieuwsconsumptie van de meeste mensen gevarieerd is en zich niet beperkt tot sociale media alleen. "Wat wel gebeurt, is dat mainstream media berichten uit X overnemen en zo een boodschap mee helpen verspreiden. Toch denk ik niet dat X veel impact heeft op de Amerikaanse presidentsverkiezingen, tenzij een persoon alleen aan het narratief van X wordt blootgesteld."
Wereldwijde contacten
Musk heeft niet alleen de ingang gevonden bij Donald Trump. Ook andere leiders van politiek rechts genieten geregeld de goedkeuring van de miljardair.
Toen Javier Milei werd verkozen als nieuwe president van Argentinië, postte Musk dat "welvaart in het verschiet ligt" voor de Argentijnen. En toen de premier van Hongarije Viktor Orbán aangaf dat het migratiebeleid van de Europese Unie faalt en een gevaar is voor de Hongaarse onafhankelijkheid, ging ook Musk akkoord. "Absoluut", schreef hij, "en het is voor iedereen duidelijk".
Musk gebruikt zijn uitvergrote stem op sociale media als ruggensteun voor het beleid van conservatieve politici. In ruil hoopt hij voordelen te halen voor zijn bedrijven, zoals SpaceX en Tesla.
Met verschillende conservatieve leiders heeft hij ook al persoonlijke ontmoetingen gehad. Musk gaf de Argentijnse president Milei in april nog een rondleiding in het hoofdkantoor van Tesla in Austin, Texas. Daar bespraken ze onder meer "de nood voor een vrije markt en het belang van vrije meningsuiting". Later gaf Milei aan dat Musk interesse had in Argentijnse lithium, een belangrijke stof voor de productie van elektrische batterijen.
Eind 2023 werd Musk nog persoonlijk uitgenodigd door de Italiaanse premier Giorgia Meloni bij een rechts-conservatieve bijeenkomst in Italië. Toen gaf Musk onder meer zijn mening over het lage Italiaanse geboortecijfer. "Jullie moeten meer Italianen maken om de Italiaanse cultuur te beschermen", zei Musk toen tegen de aanwezigen, wat ook een belangrijk speerpunt is van Meloni's partij.
Het was niet duidelijk wat Musk in ruil voor zijn speech kreeg, maar experten gaven bij The Wall Street Journal aan dat hij zocht naar bondgenoten binnen de Europese Unie, die een onderzoek voert naar desinformatie op X.
Een ontmoeting met de Argentijnse president Javier Milei in Austin, Texas.
Een ontmoeting met de Indiase premier Narendra Modi.
Een ontmoeting met de Italiaanse minister-president Giorgia Meloni.
Musks acties en uitspraken kunnen ook belangrijke gevolgen hebben op geopolitiek vlak. In september 2022 weigerde Musk om Oekraïne toegang te geven tot zijn satellietnetwerk StarLink, omdat hij niet wilde dat de Oekraïeners Russische schepen in de haven van Sebastopol (op de bezette Krim, nvdr.) zou aanvallen.
De Amerikaanse secretaris van de luchtmacht Frank Kendall gaf toen aan dat het Amerikaanse leger haar contracten met privébedrijven beter moet afstemmen op oorlogssituaties. Toch deed het voorval wel vragen rijzen over Elon Musks macht om belangrijke situaties, zoals oorlogen, wereldwijd te beïnvloeden.
