In Tunesië heeft president Kais Saied zijn premier Ahmed Hachani ontslagen, zonder daarbij een uitleg of een reden te geven. Vorig jaar in augustus gebeurde hetzelfde met Hachani's voorganger. De oppositie vreest dat Saied de macht steeds meer naar zich toe trekt, met het oog op de aankomende presidentsverkiezingen van 6 oktober.
Zonder tekst of uitleg: president van Tunesië ontslaat zijn premier na amper een jaar
Benjamin Leirens
Gepubliceerd:
Het premierschap van Ahmed Hachani heeft slechts 1 jaar geduurd. De Tunesische jurist en ex-bankier werd op 1 augustus 2023 aangesteld als premier. In plaats van een attentie voor dat 'jubileum', kreeg hij zijn ontslagbrief van president Kais Saied.
Het is opvallend dat bij dat ontslag geen uitleg werd gegeven. Vorig jaar gebeurde hetzelfde. Toen werd Hachani's voorganger zonder enige reden de laan uitgestuurd. Intussen is Kamel Madouri benoemd tot nieuwe eerste minister. Sinds afgelopen mei was hij al minister van Sociale Zaken.
Water- en elektriciteitstekorten
Het gedwongen ontslag en de premierwisseling komen op het moment dat water- en energietekorten tot onrust leiden bij de Tunesische bevolking. De president en de Tunesische regering lijken over die problemen ook van mening te verschillen.
De regering, die onder leiding stond van Hachani, duidt de aanhoudende droogte aan als grote boosdoener. Volgens het ministerie van Landbouw heeft het waterpeil in de Tunesische dammen een kritiek laagtepunt bereikt. Door de droogte geldt in Tunesië al anderhalf jaar een quotasysteem voor waterverdeling.
President Saied ziet die waterbesparingen als een manier van de regering om hem te dwarsbomen. Volgens hem zitten de watervoorraden overvol. Hij ziet de waterquota als een poging om de aankomende presidentsverkiezingen te beïnvloeden.
Wie is president Kais Saied?
President Kais Saied werd in 2019 verkozen tot president van Tunesië. De voormalige professor Staatsrecht kwam toen partijonafhankelijk op en had nagenoeg geen ervaring in de politiek. Hij stond bekend voor zijn populistische en conservatieve standpunten.
Sinds zijn aanstelling heeft Saied de macht gestaag naar zich toegetrokken. In 2021 ontbond hij op eigen initiatief het parlement, volgens Saied om corruptie aan te pakken. Volgens de oppositie kwam dat neer op een ordinaire staatsgreep.
Door de invoering van een omstreden nieuwe grondwet werd een nieuwe, verzwakte volksvertegenwoordiging opgericht. Critici hebben het over een "hyperpresidentieel" regime, waarbij het parlement slechts beperkte bevoegdheden heeft.
In de loop van Saieds legislatuur zijn ook heel wat tegenstanders zoals rechters en oppositieleden opgepakt en beschuldigd van corruptie.
Presidentsverkiezingen in oktober
Afgelopen maandag kondigde president Saied aan dat hij op 6 oktober een gooi wil doen naar een tweede ambtstermijn. Het is duidelijk dat ook de verkiezingen tot spanningen leiden in het land. Afgelopen dinsdag nog werden 4 mogelijke presidentskandidaten veroordeeld tot 8 maanden gevangenisstraf. Het viertal, onder wie 2 politici, 1 activist en 1 rechter, mag zich ook niet meer verkiesbaar stellen.
Ze zijn officieel veroordeeld voor "het kopen van stemmen". Critici spreken echter over een schijnveroordelingen en zien het als een poging van de president om alle serieuze tegenstanders uit de weg te ruimen. Ook andere presidentskandidaten getuigden al over de moeilijkheden om zich als kandidaat te kunnen registreren.
Eerder deze week werd ook Abir Moussi - een andere prominente tegenstander van Saied - veroordeeld tot 2 jaar cel na "het beledigen van de kiescommissie". Moussi, de leidster van oppositiepartij 'Parti Destourien Libre' (PDL) had gezegd dat de commissie niet onafhankelijk is en verbonden is met de president. Het oppositielid zit trouwens al sinds oktober 2023 in de gevangenis, maar had zich afgelopen zaterdag formeel kandidaat gesteld voor de presidentsverkiezingen.
Intimidatie
Het veroordelen en opsluiten van oppositieleden, journalisten, advocaten en mensenrechtenactivisten vormt de laatste tijd geen uitzondering in Tunesië. Verschillende ngo's, zoals Amnesty International, maken zich daar ernstige zorgen over en hebben al aan de alarmbel getrokken.
Het regime van president Saied wordt nu al gezien als een autocratie, waar de rechtsstaat en mensenrechten massaal met de voeten worden getreden. De hoop op een succesvolle Tunesische democratie na de zogenoemde Arabische Lente, de golf van protesten en revoluties in de Arabische wereld die in 2011 in Tunesië startte, lijkt daarmee verder weg dan ooit.
