Na het dodelijke ongeval in Wielsbeke: zo hou je het hoofd koel met een krijsende kleuter op de achterbank

Het ongeval in Wielsbeke gisteren bewijst eens te meer dat het ongeluk in een klein hoekje schuilt. Een jonge vrouw liet zich even afleiden door haar huilend kind op de achterbank, en week van de weg af. Een Poolse vrachtwagenchauffeur kwam zo in de problemen en moest het uiteindelijk met zijn leven bekopen.

Een tragisch ongeval, maar voor de meeste jonge ouders waarschijnlijk een herkenbare situatie. Kleuterkuren op de achterbank lijken soms meer regel dan uitzondering, en op zulke momenten is de focus bewaren vaak een uitdaging. Ook al weten we allemaal dat we ons best niet te veel laten afleiden tijdens het rijden. 

De voorbije jaren zijn er internationaal al enkele onderzoeken gebeurd naar afleiding door (krijsende) kinderen op de achterbank. Daar worden verschillende conclusies uit getrokken: volgens het ene onderzoek zijn jonge ouders wel degelijk minder alert (maar hierbij mag een eventueel slaaptekort niet vergeten worden), volgens een ander onderzoek rijden mensen net veiliger en voorzichtiger wanneer ze kinderen in de auto hebben.

Moeilijk om eenduidige conclusies uit te trekken dus, maar volgens Stef Willems van verkeersinstituut Vias lijken dergelijke ongevallen eerder de uitzondering op onze Belgische wegen. "Het valt gelukkig niet zo heel vaak voor. Het is een herkenbaar fenomeen voor veel jonge ouders, maar die groep (met kleine kinderen) is natuurlijk ook beperkt in onze maatschappij. Het is een aandachtspunt, maar ik zou het geen gigantisch probleem in onze verkeersveiligheid noemen. Een kind niet goed vastmaken is een veel groter risico bijvoorbeeld."

Wie toch wil proberen om de afleiding door de kinderen te beperken, kan misschien proberen om het kind in kwestie op de voorste stoel te zetten. Ook al is de achterbank in theorie iets veiliger. 

"Je moet daar een beetje pragmatisch in durven zijn", vertelt Willems. "Zeker bij jonge kinderen, want die kunnen nog niet praten. Bovendien verliezen die ook nog vaak hun fopspeen, met verdriet en afleiding tot gevolg. In theorie is hen tegen de rijrichting in op de achterbank zetten het veiligste, maar misschien is de allerveiligste optie wel om ze gewoon in je gezichtsveld en binnen handbereik te houden."

Oudere kinderen kunnen al iets makkelijker op de achterbank blijven, want daar kan enige onvrede vaak al pratend opgelost worden. En dat kan op verschillende manieren, vertelt klinisch psychologe en auteur Nina Mouton. "Probeer vooral contact te maken met je kind. Het kan op dat moment misschien niet fysiek, maar probeer op een andere manier verbinding te maken. Zing een liedje, vertel een verhaaltje..."

Daarnaast luidt het advies van Mouton: weet wat voor iemand je bent in het verkeer. 

"In zulke stresssituaties is het voor de meeste mensen onmogelijk om op 2 verschillende dingen te focussen. Maar de ene is daar al beter in dan de andere. Sommige mensen zijn sneller overprikkeld, anderen kunnen dan weer makkelijker negeren. Het is belangrijk om te weten wat voor iemand jij bent. Dan kan je aan de hand daarvan beslissen of je de situatie nog even kan negeren, of dat je beter even aan de kant gaat staan."

Iets wat Willems ook onderschijft: "Er zijn geen gouden leidraden voor zulke situaties. Maar als de situatie echt dreigt te escaleren, dan ga je beter aan de kant staan om zo de situatie uit te klaren." 

Maar wat als snel de afrit nemen geen optie is, en je kind zo overstuur is dat praten geen optie meer lijkt? 

"Dan moet je kiezen voor de veiligste optie", raadt Mouton aan. "En soms is de veiligste optie niet meteen de meest responsieve manier naar je kind toe. Als de fysieke veiligheid van je kind ok is, en je weet zeker dat er niks ernstigs aan de hand is: dan mag je het ook gewoon proberen los te laten. Bijvoorbeeld door voor jezelf muziek op te zetten." 

"Het is niet omdat je kind een emotie heeft, dat je die ook meteen moet oplossen", vult Mouton nog aan. "De situatie is nu eenmaal wat ze is: je bent op dat moment op een andere manier veiligheid aan het bieden."