De snelle opmars van het blauwtongvirus bij herkauwers in België zorgt niet alleen bij veetelers voor problemen. Het vilbeluik, dat instaat voor de ophaling van overleden dieren, kan het aantal meldingen niet volgen. Op dit moment zijn er volgens het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) 222 uitbraken bekend. Twee weken geleden waren dat er nog 60. "Maar we doen ons uiterste best om de ophaling binnen 2 tot 3 dagen te verzekeren", vertelt managing director Sebastian Feyten.
Blauwtongvirus rukt enorm snel op, vilbeluik Rendac kan niet volgen met ophaling kadavers: "4 keer meer meldingen voor dode schapen"
Gisteren was er sprake van 222 uitbraken, tegenover 194 de dag ervoor. Zowat twee weken geleden was er al sprake van 56 besmettingen (25 juli) en vorige week was er een verhoogd aantal besmettingen. "We verwachten nu dat het verder zal toenemen met tientallen besmettingen per dag", zegt FAVV-woordvoerster Hélène Bonte
De meeste uitbraken zijn er volgens de recentste cijfers in Antwerpen, Limburg en Luik: het gaat respectievelijk om 52, 49 en 47 uitbraken. In Vlaams-Brabant ligt het aantal met 25 zowat de helft lager. In Oost-Vlaanderen is er sprake van 16 uitbraken en West-Vlaanderen blijft voorlopig vrij gespaard met één uitbraak.
Ten zuiden van de taalgrens gaat het voorts nog om 12 uitbraken in Namen, 9 in Waals-Brabant en telkens 5 in Luxemburg en Henegouwen. Van één uitbraak moet het adres nog uitgezocht worden.
"We zien dat het virus erg fel is komen overwaaien vanuit Nederland. De laatste 2 weken hebben we enorm veel vragen gekregen om schapen en runderen op te halen die overleden zijn aan de gevolgen van het blauwtongvirus. Voor schapen gaat dat vandaag over 4 keer meer meldingen dan gewoonlijk", schetst managing director Sebastian Feyten de situatie.
Wat is het blauwtongvirus?
Blauwtong is een virale aandoening die wordt overgedragen via knijten of zeer kleine muggen. Ze komt vooral voor bij schapen, runderen en andere herkauwers. Vooral schapen hebben er veel last van.
Symptomen van een besmetting bij dieren zijn koorts, lusteloosheid, ontstoken poten en pijnlijke gewrichten, opgezwollen tong en lippen en in ernstige gevallen kleurt de tong ook blauw. In het slechtste geval kunnen dieren ook sterven aan het virus.
Er is geen gevaar voor de mens. "Noch door gestoken te worden door een knijt die het virus draagt, noch door de consumptie van vlees en melk van een besmet dier", zegt het Federaal Agentschap voor Veiligheid van de Voedselketen.
De plotse felle toestroom zorgt ervoor dat ophalingen langer op zich laten wachten. "Normaal kunnen we in ongeveer 80 procent van de gevallen dezelfde dag of de dag erna langskomen. Ik moet bekennen dat we dat niet meer kunnen garanderen, omdat we overstelpt worden", aldus Feyten. "We doen ons uiterste best om de ophaling binnen 2 tot 3 dagen te verzekeren."
Een crisis binnen de veeteeltsector
Managing director Sebastian Feyten van Rendac over de uitbraak van het blauwtongvirus
De problemen situeren zich dus vooral op logistiek vlak, en minder wat betreft de verwerking van de kadavers. "We hebben historisch capaciteit opgebouwd om dit soort situaties aan te kunnen. Daar zijn ook afspraken over gemaakt met de overheid. Op logistiek vlak is het complexer. Enorm veel meldingen komen tegelijk van over het hele land binnen. Dat vraagt extra inspanningen", legt de directeur uit.
Extra maatregelen
Het bedrijf zelf zegt alle zeilen bijgezet te hebben om de explosie aan vragen te kunnen bolwerken. "Dat geldt zowel voor de ophalingen zelf als voor de communicatie. Zo schakelen we bijvoorbeeld extra jobstudenten in om mensen te woord te staan. Zo verzekeren we dat elke melding goed bij ons terechtkomt."
Maar ook het vaste personeel brengt opofferingen. "Een groot deel van hen is momenteel met vakantie. We hebben gevraagd of zij toch extra inspanningen wilden leveren en zij hebben daarop toegezegd. Dat zijn zeer toegewijde mensen die zich inzetten om deze crisis binnen de veeteeltsector het hoofd te bieden. Ik wil hen daarvoor bedanken", benadrukt Feyten.
Feyten roept eigenaars van dode dieren ook op om de kadavers op een goed bereikbare en duidelijk aangegeven locatie te leggen. "Je legt ze best apart onder een afdekking. Als ze goed bereikbaar zijn voor onze vrachtwagen en de locatie aangegeven is - met een fluovest bijvoorbeeld - kan onze dienstverlening ook sneller en efficiënter verlopen."
Moeilijk tegen te houden
Omdat België vorig jaar zijn status verloor van blauwtongvrij land, is de export van levende runderen of schapen vanuit België naar andere lidstaten momenteel al erg beperkt. De verspreiding van het blauwtongvirus is sowieso moeilijk tegen te houden, omdat die gebeurt via knijten, meldde het FAVV eerder. Enkel preventieve maatregelen zijn zinvol, bijvoorbeeld vaccinatie. Dat houdt de verspreiding niet tegen, maar beschermt de dieren tegen de ergste symptomen. Er zijn ook andere preventieve maatregelen mogelijk, zoals het opstallen van dieren bij schemertijd of een goede ventilatie in de stal.
De uitbraken zullen nog zeker tot eind deze zomer aanhouden en ook wanneer er warmere temperaturen zijn. Een warm najaar zou rampzalig zijn. Wanneer het kouder wordt, worden de knijten minder actief.
Boerenbond pleit voor meer preventie
Ook de Boerenbond is vragende partij voor meer preventieve maatregelen en hoopt dat er op termijn ook wordt nagedacht over eventuele financiële compensaties voor getroffen veehouders.
"We overleggen al wekenlang voortdurend met het FAVV, met Sciensano en met de kabinetten van de bevoegde ministers Jo Brouns en David Clarinval", vertelt Lieven Vancoillie van de Boerenbond.
"Zo zijn ze al ingegaan op onze vraag om snel de nodige vaccins te voorzien. Vooral onze schapenhouders worden al geconfronteerd met zware economische verliezen. De gevolgen zullen waarschijnlijk heel groot zijn. Daarom vragen we als Boerenbond een tussenkomst van de overheid op de facturen van Rendac die onze veehouders krijgen. Als we een beter zicht hebben op de totale economische schade, zullen we ook een compensatie vragen van de bevoegde ministers."
Intussen pleit de Boerenbond voor veel meer preventieve maatregelen om beter voorzien te zijn in de toekomst. "We moeten nadenken over nieuwe maatregelen om zulke uitbraken in de toekomst te vermijden. Zoals meer inzetten op vaccins die verschillende ziektes kunnen bestrijden, het voorzien van vlotter handelsverkeer en meer toegang tot preventieve dierengeneeskunde", besluit Vancoillie.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
