De boomkikker maakt een opmerkelijke comeback in Vlaanderen. Het kleine groene kikkertje, met z’n ronde vingertjes en herkenbare roep, komt opnieuw in grotere aantallen voor en heeft zich op meer plaatsen verspreid. In Limburg alleen zijn er 29.000 geteld. Rond de eeuwwisseling was de boomkikker met uitsterven bedreigd. In heel Vlaanderen waren er toen niet meer dan 300 exemplaren over. Nu lijkt hij gered.
Boomkikker niet langer met uitsterven bedreigd: 29.000 exemplaren geteld in Limburg
Katrien Vaes
Gepubliceerd:
70 procent van de boomkikkers in Vlaanderen vinden we terug in Limburg. De natte natuurgebieden en de vele vijvers vormen een geschikte biotoop voor deze amfibie. “Toch hebben we een tijd lang gevreesd dat de boomkikker zou uitsterven”, zegt Peter Engelen, die zich al jaren inzet voor deze soort. “Rond de eeuwwisseling was de boomkikker in Vlaanderen bijna verdwenen. Er waren toen nog paar geïsoleerde populaties in Limburg en eentje aan de kust met in totaal niet meer dan 300 dieren. Uitheemse vis, verlies aan natuurgebied verlies en veranderingen in het landgebruik hadden de soort ernstig bedreigd.”
“Een van de meest opmerkelijke signalen van deze vooruitgang is het aantal roepende mannetjes”, zegt Engelen. “Het koorseizoen, dat zich afspeelt in de lente en vroege zomer, is een cruciale tijd voor de boomkikker.” Mannetjes roepen luid om vrouwtjes aan te trekken. Het geluid draagt wel een kilometer ver.
“We weten dat voor elk roepend mannetje er 3,8 kikkers aanwezig zijn. Want niet alle mannetjes roepen en ook de vrouwtjes zijn stil. We zien dat jaar na jaar het aantal getelde roepende mannetjes stijgt. Dit jaar telden we in Vlaanderen 11.144 roepers. Hiervan roept maar liefst 70 procent in Limburg.”
Herstel van de leefgebieden
Natuurorganisaties en overheden hebben sinds 2001 geïnvesteerd in het herstel en de aanleg van geschikte leefgebieden. “Er werden onder meer voortplantingsplaatsen aangelegd zoals poelen, vijvers en moerassen”, weet Engelen. “Verder werd er geïnvesteerd in hagen en houtkanten, en invasieve soorten werden uitgedund. Die inspanningen hebben hun effect gehad.”
De populatie van de boomkikker is de afgelopen jaren gestaagd toegenomen en we kunnen nu gerust zijn dat het gevaar op uitsterven geweken is
Peter Engelen
Veranderend klimaat
Niet enkel de aanleg van goede leefgebieden hebben de boomkikker weer op de kaart gezet. Ook het veranderend klimaat heeft een invloed. "Door de warmere winters en het zachter voorjaar begint de boomkikker vroeger in het seizoen te roepen. Rond de eeuwwisseling was dat rond half april, de laatste jaren horen we de hem al begin maart." Engelen overloopt: "Doordat ze vroeger aan de voortplanting beginnen en het water warmer is, is er een groter succes op voortplanting. Want warmer water versnelt de ontwikkeling van eieren en larven, waardoor de kikkervisjes zich sneller ontwikkelen tot klein kikkertjes. De boomkikker kan door de milde temperaturen ook laat in het seizoen nog voedsel vinden, wat ook een voordeel is."
Op land zijn er door de warmere temperaturen meer insecten, dus is er meer voedsel voor de boomkikker. “Omdat de kikkertjes vroeger dan normaal uit het water komen en veel later in winterslaap gaan, hebben ze meer tijd om te groeien en bereiken ze veel sneller hun volwassen lengte van meer dan 3 centimeter. En dat heeft dan weer tot gevolg dat ze zich sneller kunnen voortplanten.”
De keerzijde
Toch heeft de klimaatverandering ook negatieve effecten op de boomkikker. De regen die soms met grote hoeveelheden valt en dan weer weken lang uitblijft, kan de voortplantingsplaatsen ongeschikt maken. De opwarming kan ook de ziekte die er onder de amfibieën heerst, versnellen.
Hoopvol
De populatie van de boomkikker is de afgelopen jaren gestaag toegenomen en we kunnen nu gerust zijn dat het gevaar op uitsterven geweken is”, besluit Engelen. “De boomkikker is helemaal terug en hij is van plan om te blijven.”
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
