Tijdens de Olympische Spelen in Parijs volgen verschillende landen de gokbewegingen tijdens wedstrijden van een specifieke sport: de Belgische diensten focussen op hockeywedstrijden. Door nieuwe technologieën en gokken met cryptomunten moeten de magistraten constant bijschakelen om sportfraude op te sporen. "Maar we halen stilaan de bovenhand."
België screent live gokpraktijken tijdens Olympische Spelen: "Technieken voor sportfraude veranderen snel, maar we halen stilaan bovenhand"
Tobias Santens
Gepubliceerd:
"Kijk bijvoorbeeld naar de wedstrijd van de Belgische hockeyvrouwen vanmorgen tegen China", zegt Guy Reinenbergh. Hij is de nationale coördinator sportfraude in België. "Dan gaan we via onze verbindingsofficieren bij de kansspelcommissie na of er verdachte zaken zijn bij gokkantoren, zowel voor, tijdens als na de wedstrijd."
"Zijn er nieuwe gokaccounts die daarvoor niet actief waren en die meteen voor een zeer groot bedrag inzetten?", geeft hij als voorbeeld. "Tegenwoordig wordt er ook niet meer alleen gegokt op een uitslag van een wedstrijd: wordt er bijvoorbeeld massaal gegokt op een corner? Dan gaan we toch eens kijken wie die corner heeft veroorzaakt en of er bizar gedrag van sporters waar te nemen is."
Internationale samenwerking
Sinds 2017 heeft België daarvoor een nationaal platform, om de manipulatie van sportwedstrijden te bestrijden. In dat platform werken onder andere het parket, de politie, de kansspelcommissie en de sportfederaties samen. Er is ook een online meldpunt aan gekoppeld.
De verschillende nationale platformen werken op hun beurt weer internationaal samen binnen de zogenoemde 'Groep van Kopenhagen'. Als verschillende landen hun informatie bijeen leggen, kan dat leiden tot een melding van een integriteitsprobleem. Reinenbergh: "Op dat moment nemen we contact op met onze referentiemagistraat bij het federaal parket, Ann Lukowiak."
Verschillende vormen
Criminele activiteiten via gokbedrijven kunnen verschillende redenen hebben, vertelt zij. "Het bevat onder meer matchfixing en sportfixing"(gokken op een bepaald onderdeel van een match, red.), zegt Lukowiak, maar ook "witwassen van geld, belastingontduiking, fiscale fraude en corruptie".
"Op dit moment is Saoedi-Arabië bijvoorbeeld heel actief in de rennerswereld. Dan kijken we: wie zit daar achter en waarom? Is het om geopolitieke redenen? Of is het een manier om geld wit te wassen?", aldus de magistraat.
Enkele bekende sportschandalen in ons land
Het bekendste geval van matchfixing in de Belgische competitie is ongetwijfeld de zaak rond "gokchinees" Zheyun Ye, die naar boven kwam in 2005. Het was het eerste grote omkoop- en gokschandaal in de Belgische voetbalwereld, waarbij spelers en trainers ervan beschuldigd werden geld te hebben aangenomen van de Chinese gokmaffia om in ruil wedstrijden te beïnvloeden.
Eind 2018 deden politie en parket verschillende huiszoekingen in het kader van een onderzoek naar witwaspraktijken, omkoping en matchfixing in de voetbalwereld, dat bekendstaat als "Operatie Zero" of "Operatie Propere handen". Spelersmakelaars zoals Dejan Veljkovic speelden in dat schandaal een hoofdrol.
Daarnaast is er ook de zaak-Maestro in de tenniswereld. Volgens het federaal parket zou een Armeens-Belgische bende tussen 2014 en 2018 verschillende wedstrijden hebben vervalst door tennissers in lagere klassen om te kopen. Op die manier probeerden ze tenniswedstrijden te beïnvloeden en konden ze met voorkennis (succesvol) gokken op die omgekochte wedstrijden.
Waarom spelers toehappen
"Criminele organisaties hebben mensen nodig op het terrein, natuurlijk", zegt Reinenbergh. "Dat gaat om spelers, maar ook bijvoorbeeld scheidsrechters. Hun motief is vaak puur geldgewin: zeker atleten en spelers uit lagere afdelingen hebben niet dezelfde sponsoring als topspelers."
Als criminelen weten waar je kwetsbaar bent, kunnen ze daar gebruik van maken
Guy Reinenbergh, nationaal commissaris sportfraude
"Maar soms worden spelers of scheidsrechters ook gechanteerd. Als criminelen weten waar je kwetsbaar bent, kunnen ze daar gebruik van maken", weet Reinenbergh. Het kan dan gaan om spelers die zelf schulden hebben, maar ook om compromitterende zaken zoals een bezoek aan een bordeel, weet de commissaris.
Astronomische bedragen
Zowel Lukowiak als Reinenbergh zien de technieken van de criminele organisaties permanent evolueren. "Vroeger moest je om te gokken een fysiek ticketje kopen, terwijl de gokwereld zich nu hoofdzakelijk online afspeelt. Het is ook heel anoniem. Om geld te storten, gebruiken ze e-wallets, waarvan het bedrijf bijvoorbeeld in Groot-Brittannië zit en de servers dan weer in een ander land", zegt Lukowiak.
Per EK-wedstrijd werd gemiddeld 1,2 tot 1,4 miljard euro ingezet
Guy Reinenbergh, nationaal commissaris sportfraude
"Die nieuwe technologieën met de virtuele wereld en cryptocurrency zijn een uitdaging. Ze veranderen snel, waardoor ook wij ons constant moeten aanpassen aan die snelheid, maar we halen stilaan de bovenhand", zegt de magistraat.
De inzet is hoog, want er gaan astronomische bedragen rond in het milieu: "Het afgelopen EK voetbal hebben we ook gemonitord, per wedstrijd werd daar gemiddeld 1,2 tot 1,4 miljard euro ingezet", weet Reinenbergh.
"Criminele organisaties zoeken de weg van de minste weerstand, en de sportwereld is er daar spijtig genoeg één van", zegt Reinenbergh. "Maar we gaan niet zomaar iemand beschuldigen. Je kan een slechte dag hebben en minder presteren, zonder dat het een criminele reden heeft."
