Gigantische bosbranden teisteren Canada en VS: waar zijn de grootste brandhaarden? En hoe zijn de branden ontstaan?

Het Canadian Wildland Fire Information System geeft een interactieve kaart mee waarop de actieve brandhaarden te zien zijn. De grootste bosbranden woeden in het westen van Noord-Amerika. In Canada zijn dat de provincies Saskatchewan, Alberta, British Columbia en The Northwest Territories. In de Verenigde Staten krijgen vooral Alaska, Californië en Oregon het zwaar te verduren.

In de provincie Alberta zouden momenteel 157 verschillende bosbranden woeden. 44 van die brandhaarden zijn volgens de plaatselijke hulpdiensten 'out of control', wat betekent dat de brandweer het vuur niet onder controle krijgt. Een daarvan is de brand in het Jasper National Park, die een groot deel van het historische stadje Jasper in de as legde. 

In de Verenigde Staten woeden meer dan 110 brandhaarden. In de Amerikaanse staat Californië proberen meer dan 2.500 brandweerlieden, 16 blushelikopters en verschillende andere vliegtuigen de zogenoemde 'Park Fire'-bosbrand onder controle krijgen. Die bosbrand zou nu al de grootste zijn die dit jaar is waargenomen in de staat. 'Park Fire' beslaat een oppervlakte van 1.214 vierkante kilometer, wat groter is dan de stad Los Angeles. Daarmee is het qua oppervlakte de 7e grootste bosbrand die ooit in Californië is waargenomen.

De 'Park Fire'-bosbrand woedt al sinds afgelopen woensdag door Californië. Een man zou in de buurt van de stad Chico, ten noorden van San Francisco, een brandende auto in een geul hebben geduwd. Hij vluchtte nadien weg, maar de ordediensten konden de verdachte niet meer terugvinden. Hij was niet meer te onderscheiden tussen de andere mensen, die wegvluchtten van de brand. 

De autoriteiten konden 12 uur later een verdachte oppakken, genaamd Ronnie Dean Stout II. Hij zou al een celstraf hebben uitgezeten voor kindermisbruik en een overval. The Washington Post kon spreken met een buurvrouw van de man, die hem beschreef als "een eenzame man". Volgens de vrouw was hij enthousiast over een nieuwe auto die hij ging kopen voor 7.500 dollar. Het was die wagen die hij in brand stak. Hij riskeert nu een nieuwe celstraf voor brandstichting.

Hoe de brand in het Jasper National Park is ontstaan, is niet meteen bekend. Het weer heeft er wel voor gezorgd dat het vuur zich zo snel en ver kon verspreiden. Afgelopen week kregen de westerse provincies te maken met sterke en stormachtige windvlagen. Op donderdag haalde de wind op sommige plaatsen 99 kilometer per uur. Dat zorgde ervoor dat de vlammen hoog reikten en sneller andere stukken bos konden bereiken.

De 'Park Fire' in Californië is momenteel slechts 10 procent onder controle. Ook op andere plaatsen hebben de hulpdiensten het lastig: de 'Muir Creek Fire' in Montana is slechts voor 2 procent onder controle, de 'Stockade Canyon Fire' in Nevada slechts 5 procent en de 'Telephone Fire' in Oregon (volgens de laatste informatie) nog helemaal niet.

Het nieuwe weer lijkt echter een beetje verlichting te bieden voor de hulpdiensten. Komende week zouden de temperaturen dalen en de vochtigheid toenemen. Dat zijn weersomstandigheden die kunnen helpen om de brandhaarden beter te bestrijden. Het afdelingshoofd van de brandweer van Californië laat weten dat ze "sterke successen boeken vandaag". Op enkele plaatsen, onder meer in Oregon en Washington, konden de hulpdiensten de bosbranden 100 procent onder controle krijgen.

Meteorologen waarschuwen echter dat het weer onvoldoende is om de problemen permanent op te lossen. Een functionaris van Parks Canada laat weten dat de brandweer het vuur dat het stadje Jasper heeft verwoest mogelijk nog maanden zal doorbranden. "We verwachten dat we minstens nog 3 maanden tegen het vuur zullen moeten vechten."

Niet alleen de historische Canadese stad Jasper is grotendeels verwoest door de bosbranden. Ook op andere plaatsen hebben mensen hun huis verloren of zijn dorpjes deels vernield. De 'Park Fire'-bosbrand heeft al een oppervlakte van 1.416 vierkante kilometer in de as gelegd. Dat komt neer op een gebied dat meer dan 8 keer groter is dan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, of bijna de helft van de oppervlakte van West-Vlaanderen.

Ook grote natuurgebieden worden volledig in de as gelegd. De klimaatwetenschapper Daniel Swain van de Universiteit van Californië geeft bij persbureau AP ook aan dat die gebieden niet op dezelfde manier zullen herstellen. "De planten keren terug, maar in een klimaat dat een stuk warmer is. Op sommige plaatsen groeien ook nieuwe, invasieve soorten." Die kunnen extra vatbaar zijn voor droogte, wat opnieuw risico's voor bosbranden creëert.

Niet alleen de flora, maar ook de fauna in de getroffen bieden heeft het zwaar door de bosbranden. Toen de grote bosbranden in Australië woedden, konden heel wat koala's en andere wilde dieren niet ontsnappen aan het vuur.

In Canada vreest de Canadian Parks and Wilderness Society voor de kariboes, Noord-Amerikaanse rendieren, in het Jasper National Park. Er zouden in totaal nog 2 kuddes leven, elk met enkele tientallen kariboes. Door de grote bosbrand zijn er echter weinig gebieden waar de dieren naartoe kunnen vluchten.

Ook op lange termijn hebben de bosbranden gevolgen voor de dierenpopulaties. De dieren verliezen hun habitat, waardoor ze geen schuilplaats hebben om later veilig in winterslaap te vallen. Ze zullen nieuwe schuilplaatsen moeten zoeken in gebieden waar andere dieren leven, wat tot confrontaties met andere dieren kan leiden.