Karel krijgt een advocaat op zijn dak na een slechte online review: kan je veroordeeld worden voor laster?

Karel is niet tevreden over zijn nieuwe aankoop: het product werkt niet zoals het moet en bovendien wordt hij onbeleefd behandeld door de verkoper. Hij neemt geen contact meer op met het bedrijf, maar beslist om zijn ervaringen te delen en een negatieve review achter te laten op de Googlepagina. Op de pagina staan verschillende gelijkaardige, negatieve ervaringen. Twee jaar lang hoort Karel niets, tot hij plots een aangetekende brief in de bus krijgt van een advocatenkantoor.

"In een vlammende brief word ik beschuldigd van laster. De advocaat dreigt met gerechtelijke stappen en schadevergoedingen als ik de review niet meteen zou verwijderen." 

Na een paar dagen beslist Karel om zijn tekst te verwijderen om verder gedoe te vermijden. "Achteraf bekeken had ik misschien beter mijn mond gehouden, maar ik ben een rechtgeaarde kerel. Ik kan niet tegen onrecht en ben in mijn recensie altijd vriendelijk gebleven. Ik wilde andere mensen waarschuwen en heb alleen maar de waarheid verteld."

Karel blijft met een vervelend gevoel achter: "Ik blijf me afvragen of ik voor zoiets echt veroordeeld had kunnen worden." Als consument heb je in ieder geval het recht om je ervaringen met bedrijven of winkels te delen. Ook als die negatief zijn, mag je erover schrijven op websites of sociale media. Toch zijn er volgens Bart Van den Brande van Sirius Legal grenzen aan wat volgens de wet is toegelaten.

Als advocaat is hij gespecialiseerd in digitaal ondernemen. Hij helpt zowel bedrijven die het slachtoffer worden van onterechte negatieve reviews, als consumenten in het geval van Karel. "De problemen beginnen pas wanneer je een loopje neemt met de waarheid. We reageren als consument vaak emotioneel en dan wordt het soms moeilijk om feiten juist weer te geven. Dat is ook een normale menselijke reactie. Maar verhalen uit reviews komen daarom - al dan niet bewust - niet per se overeen met de waarheid."

Volgens de advocaat kom je doorgaans niet in de problemen als je je fatsoenlijk gedraagt. "Mensen voelen zich vaak veel vrijer om van achter hun toetsenbord dingen te zeggen die ze nooit zouden zeggen tegen de verkoper in de winkel. Eigenlijk draait het om de regels van beleefdheid en goed fatsoen. Als je die respecteert, is er vaak niets aan de hand. Het recht op vrije meningsuiting stopt wanneer je iemand schade toebrengt."

Je kan dus beter goed uitkijken met wat je schrijft. Zelfs al is het een eerlijke weergave van de feiten en kan je je beweringen bewijzen. "Algemeen gesproken hebben we allemaal de plicht om ons te gedragen als een normale, voorzichtige burger. Als je een bedrijf dan buitenproportioneel veel schade berokkent - bijvoorbeeld omdat er veel klanten afhaken na het lezen van jouw review - zou je daar in theorie voor gestraft kunnen worden. Al blijft de vraag of een bedrijf het de moeite zal vinden om geld te betalen om daarvoor naar de rechtbank te stappen."

Of een rechter iemand veroordeelt voor het schrijven van een negatieve recensie, moet geval per geval worden bekeken. Als je er bewust voor kiest om jouw negatieve ervaringen op zoveel mogelijk platformen van de daken te schreeuwen of in je bericht begint te schelden en te dreigen, dan kan je wel in de problemen komen. "Steeds vaker gebruiken consumenten een negatieve review als drukkingsmiddel om iets gedaan te krijgen. Dat is natuurlijk niet OK. Ook onder een valse naam een commentaar achterlaten of iets schrijven terwijl je helemaal geen klant bent, is strafbaar."

Bart Van den Brande geeft nog een tip. "Wacht met het geven van je review tot alles afgerond is. Vaak loont het de moeite om gewoon eerst contact op te nemen met het bedrijf en zo tot een oplossing te komen. Komt die oplossing er niet of word je niet gehoord? Dan kan je dat in de recensie schrijven. Maar geef een bedrijf eerst een eerlijke kans om je probleem op te lossen."

Als je van mening bent dat er niets verkeerds is met jouw review hoef je je daarentegen niet te laten intimideren door een straffe brief van een advocaat. "Soms wordt er agressief uitgehaald naar mensen die een negatieve review hebben achtergelaten. Je hoeft daar als consument niet aan toe te geven. Lees nog eens goed na wat je hebt geschreven en als er geen laster of feitelijke onjuistheden in staan, is er in principe geen probleem en hoef je ook niet bang te zijn."

"Soms is zo'n brief gewoon een drukkingsmiddel. Bedrijven weten ook dat het in veel gevallen niet de moeite loont om duizenden euro's uit te geven aan een rechtszaak waarvan je vooraf amper weet of je een kans maakt om die te winnen. Terechte negatieve kritiek moet je als bedrijf gewoon aanvaarden en daar lessen uit trekken."