Wie liet speelgoedautootjes uit jaren 70 achter in afvalput in Turnhout?

Begin mei deed Erfgoed Noorderkempen een oproep bij VRT NWS en Radio2 in Antwerpen om de eigenaar te vinden van zo'n 50 speelgoedautootjes uit de jaren 70. Archeologen hadden ze opgegraven uit een afvalput in de tuin van een huis in de Warandestraat nummer 7 in Turnhout.

De vondst dateert al van 2009, maar bleef liggen door tijdsgebrek. Toen bekend werd dat het thema van de Erfgoeddag 2024 'Thuis' zou worden, bracht het archeologen Jef Van Doninck en Wim Tiri op het idee om de autootjes te inventariseren en tijdelijk tentoon te stellen in de bibliotheek van Turnhout. Maar wie had die autootjes destijds in de afvalput gestopt? Die vraag bleef nog onbeantwoord.

Een paar dagen na de oproep komt er bij VRT NWS een reactie van Hans Bonte. Die woont nu in Geel, maar is geboren en getogen in Schorvoort, een gehucht van Turnhout. Zijn vader had daar tot in de jaren 90 een slagerij. In de buurt van ijzerwarenwinkel De Koeiketel, in de Warandestraat in Turnhout, woonde zijn nonkel, de broer van zijn vader.

In de aanpalende huizen woonde nog andere aangetrouwde familie, onder wie een van Hans' achterneven Marc De Baenst. Tijdens zijn kindertijd speelden ze samen al wel eens in de tuin waar de afvalput was. "Ik vermoed dat Marc degene was die de autootjes in de put heeft achtergelaten, omdat hij er om bekend stond dat hij nogal wild met zijn speelgoed omging."

Archeologen Jef Van Doninck en Wim Tiri van Erfgoed Noorderkempen spreken af met tipgever Hans Bonte bij Erfgoeddepot Noorderkempen om de autootjes samen te bekijken.

"Et voila, dat zijn ze dus." Archeoloog Wim Tiri haalt vol trots een van de vele grijze bakken uit de rekken van het depot. "Er zitten speelgoedauto's van Matchbox en Dinky Toys tussen, allemaal uit de jaren 60 en 70." Wim wijst er ook op dat elk autootje verpakt is volgens de regels van de kunst, in een plastic zakje en met een depotnummer.

"Ik heb destijds ook nog met die autootjes gespeeld, maar die van mij waren wel maar gewoon matchboxskes, minder duur dus", lacht Hans, die toch wel onder de indruk is van zijn bezoek aan het Erfgoeddepot. "Zou mijn vermoeden kloppen dat de autootjes van Marc De Baenst waren?", voegt hij er hoopvol aan toe.

Uiteindelijk kunnen Marc De Baenst, zijn vrouw Myriam en dochter Yanni opgespoord worden via Facebook. Het gezin is nog niet zo lang geleden verhuisd naar Gierle. Marc blijkt al een aantal jaren chronisch ziek, waardoor hij amper nog buitenkomt. De herinnering aan de autootjes doet zijn ogen blinken. "De autootjes waren inderdaad van mij", bevestigt hij, "ik had nooit verwacht dat ik er ooit nog iets van zou zien of horen."

Marc blijkt zich nog heel goed te herinneren waar de afvalput in de tuin in Turnhout was. "Die put stak mijn ogen uit, en ik had er niet beter op gevonden om er planken op te leggen en zo een brug te maken waarover ik mijn autootjes kon laten rijden", zegt hij.

"Toen die er allemaal op stonden - samen met de zak met al mijn andere auto's - ben ik zo dom geweest om de mat die er nog op lag van onder mijn brug uit te trekken. Daardoor zijn ze allemaal, samen met mijn zelfgemaakte brug, in de put gevallen. Ik heb nog geprobeerd om ze er met een ladder uit te halen, maar dat is niet gelukt."

Zowel Marc, Myriam als dochter Yanni zijn onder de indruk van de redelijk goede staat van de autootjes. "Dat ze niet helemaal verroest zijn, na zo lang onder de grond gezeten te hebben, verbaast me. Straf water daar in Turnhout", lacht Myriam.

Ook bij Erfgoed Kempen zijn ze blij dat het mysterie opgehelderd is. Binnenkort krijgen Marc en zijn gezin een uitnodiging om naar de autootjes te komen kijken. Ook Tony, de broer van Marc, en hun neef Johan worden uitgenodigd. "Wij hebben er ook veel mee gespeeld en hebben altijd gedacht dat onze moeders ze hadden weggegooid omdat ze vonden dat we er te veel mee speelden", liet Tony nog weten aan de archeologen.