De toekomstige Vlaamse minister-president Matthias Diependaele (N-VA) is gepokt en gemazeld in het Vlaams-nationalisme. Hij zit sinds 2009 in het Vlaams Parlement, waar hij onder meer fractieleider was voor zijn partij. Tijdens de afgelopen legislatuur was hij Vlaams minister van Begroting, Financiën en Wonen. Hij ontpopte zich vooral als cijferman en zijn woonbeleid kreeg forse kritiek. Wie is de opvolger van Jan Jambon?
Goede communicator, "boekhouder" en trouwe partijsoldaat: wie is nieuwe minister-president Matthias Diependaele?
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Matthias Diependaele wordt in 1979 geboren in Sint-Niklaas, maar groeit op in Zottegem. Als tiener al wordt hij actief in de Vlaamse Volksbeweging, die opkomt voor Vlaamse ontvoogding en Vlaamse onafhankelijkheid. Hij loopt school aan het Don Bosco-college in de Gentse deelgemeente Zwijnaarde - waar hij onder meer les krijgt van de vader van minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) - en studeert rechten aan de KU Leuven.
Tijdens zijn studententijd is hij geregeld te vinden in café 'Onder den Toren' in Leuven, waar hij Sander Loones, Theo Francken en Joachim Pohlman (de latere kabinetschef van Jan Jambon, red.) geregeld ontmoet.
Diependaele woont in Zottegem met zijn vriendin, 2 kinderen en 4 pluskinderen.
Het is geen toeval dat Diependaele in het Vlaams-nationalisme terechtkomt. Zijn vader Baudewijn was provincieraadslid voor de N-VA en is nog altijd actief bij de N-VA-afdeling in de Oost-Vlaamse gemeente Zwalm. Zijn grootvader Renaat was tijdens de Tweede Wereldoorlog oorlogsburgemeester voor de collaboratiepartij Vlaams Nationaal Verbond (VNV). Na de oorlog werd hij uiteindelijk niet veroordeeld en werd hij politiek actief bij de Volksunie.
Voor zijn eerste job gaat Matthias Diependaele aan de slag als politiek medewerker van Europees Parlementslid Frieda Brepoels (N-VA). Hij is dan al actief in het dagelijks bestuur van Jong N-VA.
29 jaar en verkozen
In 2009 treedt hij op het politieke voorplan, als hij zich verkiesbaar stelt en Vlaams Parlementslid wordt. De dan 29-jarige Diependaele is het jongste lid van het Vlaams Parlement.
In 2013 wordt hij fractieleider. Hij neemt de fakkel over van Kris Van Dijck. Na de verkiezingen van 2014 blijft hij Vlaams fractieleider voor zijn partij.
In zijn thuisstad Zottegem is Diependaele titelvoerend burgemeester.
In 2019 wordt hij als Oost-Vlaams lijsttrekker andermaal verkozen. De N-VA-fractie schuift hem opnieuw naar voren als fractievoorzitter, maar de partij heeft andere plannen voor hem. Diependaele wordt minister van Begroting, Financiën, Wonen en Onroerend Erfgoed in de regering van zijn partijgenoot Jan Jambon.
Begroting op orde als prioriteit
Als minister neemt Matthias Diependaele de leiding over de Vlaamse boekhouding, maar een jaar later wordt hij al geconfronteerd met de coronacrisis. De begroting wordt door elkaar geschud, en het relanceplan slaat een gat van 4,3 miljard euro. Daarna volgen ook nog de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis. Geen evidente tijden voor een minister van Begroting, maar Diependaele let op de centen en kan het begrotingstekort binnen de perken houden.
Vorig jaar was de Vlaamse financiële put iets minder diep dan verwacht. "Globaal kan je concluderen dat de budgetten die we ingeschreven hadden om de 2 grootste crisissen op ons pad op te vangen, met name de energie- en Oekraïnecrisis, deels onderbenut bleven", klopt de minister zich op de borst. "We hebben dus duidelijk verstandig begroot."
Hierbij dient wel te worden vermeld dat een aantal grote kostenposten buiten de begroting worden gehouden. Denk maar aan de Oosterweelverbinding en de relance-investeringen na de corona-crisis, samen goed voor zo'n 1 miljard euro.
Kritiek op woonbeleid
Als het over sociale woningen gaat, zijn de meningen over Diependaele minder positief. "Er zijn te weinig woningen, en de wachtlijsten zijn inderdaad te lang, maar het mag niet de doelstelling zijn om zoveel mogelijk mensen in een sociale woning te krijgen", aldus de minister van Wonen. Met 176.026 gegadigden blijft de wachtlijst voor een sociale woning ellenlang: officieel bedraagt de gemiddelde wachttijd 4 jaar.
Diependaele zet vooral in op het opsporen van fraude in de sector en gaat actief op zoek naar sociale huurders die een eigendom in het buitenland hebben, een ongeoorloofde praktijk. Op drie jaar tijd worden een kleine 500 dergelijke fraudeurs betrapt. Zij moeten de sociale kortingen terugbetalen die ze onterecht hebben ontvangen en moeten hun sociale woning verlaten. Maar of je op zo'n manier de wachtlijst kan korter maken, is zeer de vraag.
Daarnaast zet de minister ook in op allerlei maatregelen om minder mensen toe te laten tot een sociale woning of om hen vlugger weer uit een sociale woning te krijgen. Zo krijgt wie werkt voorrang voor een sociale woning en komt er een eind aan de levenslange huurcontracten. "Door extra voorwaarden te koppelen aan een sociale huurwoning vallen de meest kwetsbaren uit de boot", vindt het Vlaams Huurdersplatform (VHP). "Er zijn de afgelopen jaren amper sociale woningen bijgekomen. Minister Diependaele is de sociale huur volledig aan het uitkleden."
Minder scherp profiel lijkt voordeel
Bij de laatste verkiezingen krijgt hij in Oost-Vlaanderen 47.001 voorkeurstemmen. In de rangschikking van het grootste aantal voorkeurstemmen moet hij alleen zijn partijgenoten Jan Jambon en Zuhal Demir laten voorgaan.
Dat Diependaele formateur en de volgende minister-president van Vlaanderen zou worden, stond in de sterren geschreven toen het duidelijk werd dat de N-VA Jan Jambon liever wilde uitspelen op het federale niveau. Andere sterkhouders zoals Zuhal Demir en Ben Weyts roepen meer verdeeldheid op. Dan is de ietwat 'grijze' partijsoldaat Matthias Diependaele met zijn minder scherpe profiel misschien een betere optie om de Vlaamse regeringsploeg te leiden.
Ook zijn duidelijke manier van communiceren wordt gerespecteerd. Daar maakt hij in elk geval het verschil met zijn voorganger Jan Jambon.
