Oekraïners spreken thuis alsmaar vaker Oekraïens in plaats van Russisch. Dat blijkt uit een enquête van een Oekraïens sociologisch instituut. 70 procent van de bevraagden zegt dat ze thuis alleen maar of vooral Oekraïens spreken, terwijl het voor de oorlog nog om de helft ging. "Dat de taal nu de plaats inneemt die ze verdient, is belangrijk."
Oekraïners spreken thuis steeds meer Oekraïens in plaats van Russisch: "Emotionele en bewuste keuze"
Tom Antonissen
Gepubliceerd:
Een pak meer Oekraïners spreken nu ook thuis het Oekraïens. Dat blijkt uit cijfers van het Razoemkov Centrum, een Oekraïens sociologisch instituut. Voor Rusland tweeënhalf jaar geleden Oekraïne binnenviel, gaf ongeveer de helft van de Oekraïeners aan thuis Oekraïens te spreken. Intussen gaat het om 7 op de 10.
"Dat heeft er voor een stuk mee te maken dat delen van Oekraïne in het oosten, waar de eerste taal altijd Russisch was, nu bezet zijn door Rusland", vertelt buitenlandjournalist Marijn Trio. "Dat miljoenen Oekraïners het land zijn ontvlucht, hangt er ook mee samen."
Mentaliteit
Toch is het ook een duidelijke verschuiving in de mentaliteit van Oekraïners, zegt hij.
"Dat merk je al sinds 2014. In gewone gesprekken wilden mensen wel nog Russisch spreken, maar voor de camera niet meer. Dat heb ik gradueel zien toenemen, en sinds de inval van februari 2022 alleen maar meer. Het werd voor veel Oekraïners een bewuste keuze om voor hun taal te kiezen, ook in steden waar hoofdzakelijk Russisch gesproken werd. In Charkiv, bij uitstek, maar ook in Odessa of Kiev."
Beluister: ook de Belgisch-Oekraïense Irina Zbrozhek verruilde het Russisch voor het Oekraïens
Oekraïners spreken thuis alsmaar vaker Oekraïens in plaats van Russisch: "Het is te emotioneel"
Voor Irina Zbrozhek, die intussen al ruim 20 jaar in België woont, klinkt dat verhaal herkenbaar.
"Ik ben geboren in Odessa in 1975", vertelt ze in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Mijn familie was een voorbeeld van een typische Sovjet-familie. Toen ik in de jaren 80 naar school ging, was Oekraïens zelfs geen verplicht vak. Iedereen in mijn omgeving sprak Russisch. Het was de taal van de grote broer, van de hoge cultuur. Oekraïens stond voor folklore en het platteland."
Als ik nu Tsjaikovski hoor, moet ik ervan huiveren
Irina Zbrozhek
Zelf spreekt ze vandaag ook minder Russisch dan vroeger. "Dat is een emotionele, bewuste keuze die ik heb gemaakt in 2014, na de eerste inval", zegt ze.
"Mijn Belgische man en ik hebben onze kinderen opgevoed in het Russisch en Nederlands. Toen heb ik voor het eerst spijt gekregen dat ik geen Oekraïens met ze kon spreken. Dat is nu nog meer het geval."
Te beladen
"Of het Russisch in Oekraïne zal verdwijnen? Dat denk ik niet. Uiteraard maakt de Russische taal, net als de cultuur, de literatuur en de muziek, deel uit van de wereld."
"Maar het is op dit moment allemaal heel beladen. Mijn beide ouders waren muzikanten, maar als ik nu Tsjaikovski hoor, moet ik ervan huiveren. Dat het Oekraïens nu steeds meer de plaats inneemt die ze verdient, is belangrijk. Het is een prachtige taal."