"Donkere dag in geschiedenis van Nieuw-Zeeland": rapport toont misbruik van 200.000 kinderen en kwetsbaren in overheids- en religieuze instellingen

De onderzoekscommissie, die in 2018 werd opgericht, sprak met meer dan 2.300 overlevenden van misbruik in Nieuw-Zeeland. Het 3.000 pagina's tellend rapport dat daaruit voortvloeit, beschrijft ernstige getuigenissen van misbruik in de staatszorg en de religieuze zorg, waaronder verkrachting, sterilisatie en het toedienen van elektrische schokken.  

Het rapport stelt vast dat sinds 1950 naar schatting 200.000 van de 655.000 kinderen, jongeren en kwetsbare volwassenen in de staatszorg en in religieuze instellingen misbruikt werden. Dat is 1 op de 3 mensen. Vooral de inheemse Maori-gemeenschap, evenals mensen met geestelijke of lichamelijke beperkingen, waren het meest kwetsbaar voor het misbruik. 

De onderzoekscommissie spreekt over systematisch misbruik, wijdverspreid in de verschillende zorginstellingen. De schaal is "onvoorstelbaar", zegt de onderzoekscommissie in haar eindrapport. De werkelijke cijfers zullen wellicht nog hoger liggen. 

Moeapulu Frances Tagaloa werd vanaf haar 5 jaar herhaaldelijk misbruikt door een katholieke broeder die lesgaf op een basisschool in de stad Auckland. Het misbruik, dat plaatsvond in de jaren 70, heeft 2 jaar lang geduurd.

"Hij was een populaire, bekende leraar, maar hij was ook een pedofiel. Helaas waren er andere kleine meisjes die hij misbruikte", zegt Tagaloa aan het persagentschap Reuters. 

Anna Thompson, een andere overlever, vertelde de commissie hoe ze fysiek en verbaal werd mishandeld in een katholiek weeshuis. "'s Nachts trokken de nonnen mijn kleren uit, bonden ze me op mijn buik vast aan het bed en sloegen ze me met een riem. De gesp sneed in mijn huid tot ik bloedde, ik kon daarna wekenlang niet zitten", klinkt het in haar getuigenis die in het rapport is gepubliceerd.

Ook Jesse Kett getuigde over misbruik. Hij werd op 8-jarige leeftijd geslagen en seksueel misbruikt door het personeel van een kostschool in Auckland. "Soms was mijn dader alleen, soms keek de rest van het personeel toe."

Het onderzoek – volgens lokale media een van grootste en meest complexe in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland - analyseerde meer dan 1,1 miljoen documenten en organiseerde meer dan 130 dagen openbare hoorzittingen. De resultaten werden vandaag (lokale tijd) in het Nieuw-Zeelandse parlement uiteengezet.  

Na de uiteenzetting, nam de Nieuw-Zeelandse premier Christopher Luxon het woord. "Aan iedereen die heeft deelgenomen: ik dank jullie voor jullie uitzonderlijke kracht, jullie ongelooflijke moed en jullie confronterende eerlijkheid. Dankzij jullie kennen we de waarheid over het misbruik en de trauma's die jullie hebben doorstaan."

"Ik kan jullie pijn niet wegnemen, maar ik kan jullie wel dit vertellen: Jullie worden gehoord en geloofd", klonk het nog.

"Dit is een donkere en trieste dag in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland als samenleving en als staat. We hadden het beter moeten doen en ik ben vastbesloten dat ook te doen", reageerde de Nieuw-Zeelandse premier Christopher Luxon later op een persconferentie.  

Zijn regering zal op 12 november formele excuses aanbieden aan de slachtoffers. De commissie raadt de regering aan om schadevergoedingen te betalen, die in de miljarden dollars zouden kunnen oplopen.

Naast publieke excuses en schadevergoedingen, doet het rapport 138 aanbevelingen in totaal. De commissie roept onder meer op tot een nieuw onderzoek naar ongemarkeerde graven in vroegere psychiatrische ziekenhuizen en de oprichting van een gespecialiseerde politie-eenheid die zich moet richten op het onderzoeken en vervolgen van de daders van het misbruik.

In een verklaring reageert de Nieuw-Zeelandse Katholieke Kerk het rapport zorgvuldig te bestuderen. "We zullen ervoor zorgen dat er actie wordt ondernomen naar aanleiding van onze beoordeling van de bevindingen van het onderzoek", aldus de verklaring. De Kerk voegde toe dat men eerder had erkend dat het misbruik had plaatsgevonden.

De Anglicaanse Kerk in Nieuw-Zeeland zegt haar verantwoordelijkheid te nemen. "We erkennen en nemen de volledige verantwoordelijkheid op ons voor ons falen om de veilige, zorgzame en opvoedende omgeving te bieden die degenen die onder onze zorg vielen, hadden moeten krijgen."