In de Democratische Republiek Congo is het aantal gevallen van mpox, beter bekend als apenpokken, "exponentieel" toegenomen. Dat zegt de Congolese ministerraad. Begin mei dook in het land een nieuwe subvariant van het virus op, die ook seksueel overdraagbaar is. "Het is bang afwachten of die subvariant de oversteek gaat maken naar een van de buurlanden", zegt Laurens Liesenborghs van het Instituut voor Tropische Geneeskunde, "al moeten we ons daar in Europa geen grote zorgen over maken."
Aantal gevallen van apenpokken stijgt exponentieel in Congo, "maar niet meteen gevaar voor wereldwijde pandemie"
Giel Bosmans
Gepubliceerd:
Het apenpokkenvirus kent 2 grote varianten: de West-Afrikaanse variant, die in 2022 een wereldwijde uitbraak veroorzaakte, en een Centraal-Afrikaanse variant. "Die laatste variant houdt al decennialang huis in Congo, maar het aantal gevallen is de laatste 2 jaar toch sterk toegenomen", zegt Liesenborghs.
"Bovendien zien we enkele onrustwekkende tendensen. Traditioneel vond je die Centraal-Afrikaanse variant vooral in het binnenland, in afgelegen bebost gebied, maar de laatste maanden zien we het virus meer en meer opduiken in stedelijk gebied. Dat gaat dan vooral om Oost-Congo, meer bepaald om de regio Kivu."
In het oosten van het land dook begin mei dan ook een nieuwe subvariant van het virus op. "De Centraal-Afrikaanse variant werd vroeger vooral overgedragen van dier op mens, maar nu zien we steeds meer overdracht van mens op mens. Die subvariant van het virus kan zich namelijk heel goed verspreiden via seksueel contact."
Wat zijn apenpokken?
Het apenpokkenvirus (mpox) behoort tot dezelfde virusfamilie als de gewone pokken. Naast de overdracht via seksueel contact, kan je het virus krijgen door intensief direct contact met iemand met apenpokkenletsels.
De 1e symptomen kunnen op griep lijken: koorts, spierpijn, keelpijn, gezwollen klieren. Daarna krijgt de patiënt uitslag of blaasjes op zijn of haar gezicht en dat breidt zich vaak uit naar andere delen van het lichaam. De blaasjes barsten open en vormen nadien korstjes.
De meeste mensen herstellen binnen enkele weken van de ziekte. Kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een immuunstoornis lopen het grootste risico om complicaties op te lopen of eventueel te sterven door de infectie.
"We zien dat vooral sekswerkers in Oost-Congo disproportioneel getroffen zijn door de nieuwe variant, maar mensen brengen het ook binnen bij het gezin. Er zijn dus ook heel wat kinderen getroffen", zegt hij. "Het virus heeft nu ook de miljoenenstad Goma bereikt, dus de uitbraak is echt wel aan het toenemen. Het gevaar is een beetje dat dat virus zich een weg zal banen doorheen de wereldwijde seksuele netwerken."
Vooral een regionaal probleem
"Het is een onrustwekkende situatie, maar we moeten daar zeker niet alarmistisch over doen", duidt Liesenborghs. "Het is vooral een regionaal probleem, want de getroffen streek ligt aan de grens met Rwanda, Burundi en Oeganda. Het is bang afwachten of die seksueel overdraagbare subvariant de oversteek zal maken naar een van de buurlanden, maar voorlopig is dat nog niet het geval."
Er is niet meteen gevaar voor een grote wereldwijde pandemie. We kennen dat virus ondertussen heel goed
Laurens Liesenborghs, Instituut voor Tropische Geneeskunde
Die regionale situatie moet volgens Liesenborghs dus goed in de gaten gehouden worden, "maar er is nu niet meteen gevaar voor een grote wereldwijde pandemie. We kennen dat virus ondertussen heel goed. Het is besmettelijk, maar nu ook niet zo besmettelijk."
"Die Centraal-Afrikaanse variant is zelfs nog nooit buiten Afrika gedetecteerd, dus in Europa moeten we ons geen grote zorgen maken", zegt hij. "De West-Afrikaanse variant (die ook seksueel overdraagbaar is) circuleert wel nog steeds in Europa, maar veroorzaakt geen grote uitbraken meer."
"De hoogrisicogroep hier, in België gaat het dan vooral over homoseksuele mannen, blijkt goed weerbaar tegen nieuwe golven van het virus. Er is een goed bewustzijn, mensen herkennen de ziekte sneller en we hebben hier in België een vaccinatiecampagne gehad in 2022 en 2023."
"We schatten dan ook dat ongeveer 50 procent van die hoogrisicogroep gevaccineerd is. Zelfs al zou die nieuwe Centraal-Afrikaanse variant de oversteek maken, zou dat dus niet noodzakelijk leiden tot een golf zoals we die gekend hebben in 2022", besluit Liesenborghs.
“Exponentiële” stijging van aantal gevallen van apenpokken in Congo: "Gevaar dat het de grens oversteekt"
