KMO's zijn steeds vaker het doelwit van ransomeware-aanvallen. Dat blijkt uit het jaarlijks cybercrime-rapport van Europol. KMO's zijn vaker minder goed beschermd, waardoor ze interessanter zijn voor cybercriminelen. Volgens adviseur cybersecurity Patrick Hauspie is er bij heel wat KMO's nog heel wat schroom om over cyberaanvallen te praten. "Maar die schaamte is misplaatst, want iedereen kan slachtoffer worden."
KMO's steeds meer doelwit van cyberaanvallen: "Bedrijven zien beveiliging vaak als extra kost, tot ze slachtoffer worden"
Ine Philippe
Gepubliceerd:
Het jaarlijkse rapport van Europol over cybercriminaliteit geeft een inkijk in welke vormen van cybercriminaliteit het voorbije jaar het vaakst opdoken in Europa. Zo worden nog steeds miljoenen Europeanen per dag slachtoffer van ‘phishing’, investerings- en romantische fraude, zijn steeds meer minderjarigen jaarlijks slachtoffer van seksuele uitbuiting, en kreeg de e-commerce het voorbije jaar het vaakst te maken met ‘digital skimming’, waarbij criminelen creditcardgegevens proberen te stelen of misbruiken.
Het rapport heeft ook aandacht voor kleine en middelgrote bedrijven (KMO's) die steeds vaker het doelwit zouden zijn van ransomware of gijzelingssoftware. Daarbij vragen hackers losgeld aan bedrijven om bepaalde gestolen data terug te geven of computersystemen te deblokkeren. Dat cybercriminelen hun pijlen richten op KMO's, heeft volgens het rapport te maken met het feit dat die kleine bedrijven vaak minder goed beschermd zijn.
KMO's minder goed beschermd
Patrick Hauspie, adviseur cybersecurity bij het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO), bevestigt dat KMO's zich vaak minder bewust zijn van de mogelijke risico's. "Er werd ook minder ruchtbaarheid aan gegeven, het waren vooral de grote bedrijven die in de media kwamen wanneer ze slachtoffer waren van zo'n aanval."
"In het verleden was het ook wel zo dat grotere bedrijven interessanter waren, daar kon men veel meer mee verdienen. Die grote bedrijven ondervonden dan ook dat het nodig was om in te zetten op cybersecurity, en hebben ook veel meer middelen om dat te doen."
Nu werken hackers onder andere op volume, zegt Hauspie. Volgens het rapport van Europol kiezen hackers hun doelwitten nu vooral op basis van omvang, hoe waarschijnlijk het is dat het bedrijf het losgeld zal betalen, en de inspanning die nodig is om het systeem van het bedrijf te hacken.
Dat KMO's zich desondanks nog niet altijd bewust zijn van de risico's heeft volgens Hauspie drie redenen. "Veel KMO's denken dat de volledige beveiliging wordt gedaan door een externe partner, bijvoorbeeld een IT-bedrijf, terwijl zo'n bedrijf vaak maar een deeltje van de beveiliging op zich neemt."
"Anderzijds hebben KMO's soms nog de perceptie dat ze maar een klein bedrijf zijn, en dus niet interessant zouden zijn voor hackers. Bovendien zien ze die beveiliging nog altijd als een extra kost. Tot het ogenblik dat ze slachtoffer worden van aan aanval. Pas dan zullen ze soms inzien dat die beveiliging wel nodig is."
1 op de 10 Vlaamse bedrijven slachtoffer
Ook in Vlaanderen houden we cijfers bij over cybercriminaliteit. Zo blijkt uit de cyber security-barometer van het VLAIO dat bijna één op de 10 bedrijven zegt in 2023 slachtoffer te zijn geweest van een cyberaanval.
Opvallend: volgens de barometer worden kleine bedrijven bij ons minder vaak slachtoffer. 23,3 % van de grote bedrijven in Vlaanderen geeft aan het afgelopen jaar slachtoffer te zijn geweest van een cyberaanval, in tegenstelling tot 8,2 % van de kleine bedrijven.
Het rapport waarschuwt wel dat de cijfers een onderschatting zijn, aangezien heel wat cyberaanvallen onopgemerkt blijven. Bovendien zijn bedrijven geneigd een cyberaanval enkel te rapporteren wanneer die effectief schade heeft veroorzaakt. Bedrijven zouden volgens de barometer ook heel terughoudend zijn om over een cyberaanval te communiceren, uit vrees voor reputatieschade.
"Iedereen kan slachtoffer worden"
Die schaamte ziet ook Hauspie. "Kleine bedrijven die een aanval ondergaan proberen dat stil te houden. Maar die schaamte is misplaatst."
"Het kan iedereen overkomen. Hackers zullen sowieso binnen geraken. Maar als je je beveiliging op orde hebt, zullen ze wel minder snel binnen geraken, en kan je ervoor zorgen dat je systeem snel weer operationeel is."
Hauspie hoopt dan ook dat ondernemingen en bedrijven in de toekomst meer over hun ervaringen zullen praten: "Wissel ervaringen uit, heb geen schroom om over incidenten te spreken."
"We moeten vooral in de toekomst meer samenwerken. De hackers zijn georganiseerd, dan zouden we ook aan de kant van de bedrijven meer moeten samen werken. Als er een incident is, maar ook gewoon om goede ideeën uit te wisselen. Probeer elkaar te helpen."
Waar kunnen KMO's terecht?
KMO's die zich beter willen beschermen tegen cybercriminaliteit kunnen in de eerste plaats terecht bij het VLAIO, zegt Patrick Hauspie, die zelf adviseur is bij het VLAIO. Het agentschap biedt ondersteuning voor KMO's, zowel financieel als op vlak van bewustzijn. "Er zijn ook heel veel organisaties, zoals Voka en Unizo, die inzetten op dat bewustzijn. Maak daar dan ook gebruik van."
Hauspie verwijst ook naar het Centrum voor Cybersecurity en het CyberFundamentals Framework , dat concrete maatregelen biedt voor bedrijven om hun gegevens te beschermen.
Er bestaan ook specifieke verzekeringen tegen cyberaanvallen. "Die kunnen voor een stuk helpen als je een incident hebt, en zullen financieel de schade wat kunnen beperken. Maar het is niet omdat je een verzekering hebt, dat je voor de rest geen rekening meer moet houden met beveiliging. Vergelijk het een brandverzekering: je zorgt er ook voor dat er een aantal zaken in huis in orde zijn, zodat er geen brand kan uitbreken."
