Op sociale media circuleren heel wat beweringen nadat bekend raakte dat Joe Biden vicepresident Kamala Harris naar voren schuift als mogelijke opvolger. Daaronder zitten ook heel wat oude – en vaak valse – beweringen die nieuw leven worden ingeblazen. Van de verkiesbaarheid van Harris tot gemanipuleerde video’s: een selectie.
Oude beweringen over Kamala Harris doen opnieuw de ronde: wat is waar en wat niet?
In het kort
Wat? Amerikaans president Joe Biden trekt zich terug als presidentskandidaat en schuift vicepresident Kamala Harris naar voren als mogelijke opvolger. Die aankondiging leidde op sociale media tot veel reacties.
Maar? Daarbij werden ook heel wat oude beweringen opgerakeld, de ene al juister dan de andere. Zo doen – niet voor het eerst – valse claims de ronde waarin beweerd wordt dat Harris niet verkiesbaar is als president omdat haar ouders op het moment van haar geboorte geen Amerikaanse staatsburgers waren. Daarnaast wordt er een verwarrende toespraak van Harris verspreid, maar blijkt de video gemanipuleerd en is het niet de eerste keer dat deze beelden rondgaan. Ook circuleert opnieuw een oude nepfoto van Harris met Jeffrey Epstein. De bewering – tot slot - dat Trump ooit geld doneerde aan een campagne van Harris, klopt.
1. Deze verwarrende toespraak van Harris werd gemanipuleerd
Op sociale media wordt opnieuw een video gedeeld waarin Kamala Harris schijnbaar een heel verwarde toespraak geeft. De video werd meer dan 2 miljoen keer bekeken en meer dan 5.000 keer gedeeld. Dezelfde video circuleerde een jaar geleden ook al.
In de virale video spreekt Harris erg langzaam, alsof ze dronken is, en zegt: "Today is today. And yesterday was today, yesterday. Tomorrow will be today, tomorrow. So live today, so the future today will be as the past today, as it is tomorrow."
Of vrij vertaald naar het Nederlands: "Vandaag is vandaag. En gisteren was gisteren 'vandaag'. Morgen zal morgen 'vandaag' zijn. Leef dus vandaag, zodat de toekomstige 'vandaag' zal zijn als de 'vandaag' uit verleden, net als dat morgen zal zijn."
Deze video is echter gemanipuleerd. De oorspronkelijke video waarop ze gebaseerd is, werd vorig jaar opgenomen tijdens een bijeenkomst van organisaties die werken rond reproductieve rechten , op Howard University.
Vanaf minuut 57 van die video is Harris aan het woord. We zien vier minuten na het begin van haar toespraak dat ze exact dezelfde handgebaren maakt die in de gemanipuleerde video te zien zijn.
Op dat moment sprak ze over het verleden en de toekomst van de Verenigde Staten, maar zei ze iets totaal anders dan in de virale video te horen is:
"So I think it's very important -- as you have heard from so many incredible leaders -- for us, at every moment in time, and certainly this one, to see the moment in time in which we exist and are present, and to be able to contextualize it, to understand where we exist in the history and in the moment as it relates not only to the past, but the future. And I will say to everyone here that we are living, I do believe, in a moment in time where so many of our hard-won freedoms are under attack, and this is a moment for us to stand and fight."
Conclusie:
Het videobeeld is afkomstig van een toespraak uit april 2023.
De klank van de video is vervalst, we beschouwen de beelden daarom als 'onwaar'.
2. Neen, Harris mag zich wel degelijk verkiesbaar stellen
Op sociale media duiken opnieuw oude beweringen op die de verkiesbaarheid van Kamala Harris in vraag stellen. Op verschillende manieren wordt beweerd dat Harris zich niet verkiesbaar kan stellen als president omdat haar ouders “geen Amerikaanse staatsburgers waren toen zij werd geboren”. Sommige posts werden meer dan een miljoen keer bekeken.
Maar dat klopt niet, tonen eerdere factchecks aan. Zo stelt persagentschap Reuters – dat met verschillende grondwetsexperts sprak - dat “vicepresident Kamala Harris in aanmerking komt om president van de VS te worden omdat ze in de VS geboren is, waardoor ze automatisch een staatsburger is.”
Harris werd inderdaad geboren op 20 oktober 1964 in Oakland, Californië, zoals blijkt uit haar geboorteakte . De geboorteakte vermeldt als de geboorteplaatsen van haar vader en moeder respectievelijk Jamaica en India. Er wordt geen melding gemaakt van hun staatsburgerschap op het moment van de geboorte van Harris.
Maar de geboorteplaatsen van haar ouders zijn hier niet relevant. Artikel 2, Sectie 1 van de Amerikaanse grondwet zegt immers dat “niemand anders dan een natuurlijk geboren burger of een staatsburger van de Verenigde Staten” in aanmerking komt voor het presidentschap.
En Sectie 2 van het 14e Amendement zegt: “Alle personen die geboren of genaturaliseerd zijn in de Verenigde Staten en onderworpen aan de jurisdictie daarvan, zijn burgers van de Verenigde Staten.”
Volgens deze clausule, en een uitspraak van het Hooggerechtshof uit 1898 , is “iedereen die op Amerikaans grondgebied is geboren en onder de jurisdictie daarvan valt, een natuurlijk geboren burger, ongeacht het staatsburgerschap van de ouders”, aldus het Cornell Law School's Legal Information Institute .
Grondwetexperten vertelden ook aan de factcheckers van Politifact dat “als je in de VS geboren bent, je volgens de grondwet automatisch een natuurlijk geboren Amerikaans staatsburger bent.”
De factcheckers van het Franse persbureau AFP en van Factcheck.org , die zelf ook nog met grondwetspecialisten spraken, kwamen tot dezelfde conclusie.
Conclusie:
Omdat Kamala Harris in de VS werd geboren en ook onder de jurisdictie van het land valt, kan ze zich kandidaat stellen om president te worden.
Het staatsburgerschap van haar ouders is in deze irrelevant.
We beschouwen de bewering daarom als “onwaar”.
3. Deze foto met Epstein is vals
Er circuleert een foto op sociale media , die op X bijvoorbeeld meer dan 80.000 keer bekeken werd, waarop we Kamala Harris zien naast veroordeelde seksdelinquent Jeffrey Epstein, met een oproep om deze foto bekend te maken. Het beeld is niet nieuw, al in 2021 schreef persagentschap Reuters er een factcheck over.
Het gaat hier echter om een gemanipuleerde foto. De originele foto werd genomen op 17 september 2015 door fotograaf Jerod Harris, en kan hier teruggevonden worden . Op die foto zien we Kamala Harris poseren met haar echtgenoot Douglass Emhoff tijdens een diner van het Broad Museum in Los Angeles.
Op de virale foto werd het gezicht van Emhoff vervangen door dat van Jeffrey Epstein. We zien exact dezelfde gelaatsuitdrukking en belichting als op een foto die in 2006 genomen werd door de politie van Palm Beach County , na zijn aanklacht wegens het benaderen van een prostituee.
Conclusie:
De foto die viraal gaat is vervalst, we beschouwen het beeld daarom als "onwaar".
Op de originele foto poseert Kamala Harris naast haar echtgenoot.
Het gezicht van Jeffrey Epstein is afkomstig van een mugshot uit 2006.
4. Ja, Trump doneerde ooit aan een campagne van Kamala Harris
Nog populair online: de bewering dat Donald Trump in het verleden ooit geld schonk aan een campagne van Kamala Harris. Verschillende posts stellen dat “Trump doneerde aan Kamala Harris’ campagne in 2011.” Soms werden de berichten tot meer dan 4 miljoen keer bekeken.
De uitspraak klopt, zeggen Amerikaanse media zoals The Washington Post en The Wall Street Journal . Het blijkt ook uit de financieringsgegevens van de campagne.
Voordat hij de politiek inging, doneerde Donald Trump 6.000 dollar aan de herverkiezingscampagne van Kamala Harris toen zij procureur-generaal van Californië was, zo blijkt uit campagnefinancieringsgegevens .
Daaruit wordt duidelijk dat Trump inderdaad 5.000 dollar gaf aan de campagne van Harris in september 2011 en 1.000 dollar in februari 2013. Zijn dochter Ivanka Trump gaf de campagne van Harris 2.000 dollar in 2014.
Volgens de Amerikaanse website Ballotpedia en volgens verschillende media doneerde Donald Trump in de jaren voordat hij de politiek inging, aan tal van politici van beide partijen. Zo doneerde hij onder andere aan de campagnes van zowel Hillary Clinton als aan die van Joe Biden.
Conclusie:
Donald Trump doneerde in de jaren voordat hij de politiek inging, inderdaad geld aan een campagne van Kamala Harris. We beschouwen de bewering als "waar".
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
