Ursula von der Leyen is herkozen als Europees Commissievoorzitter: dit zijn haar opvallendste plannen voor de komende 5 jaar

Von der Leyen kan beginnen aan haar 2e ambtstermijn aan het hoofd van het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Eerder werd ze al door de Europese regeringsleiders naar voor geschoven, maar om herkozen te worden had ze een absolute meerderheid van 360 stemmen nodig in het Europees Parlement.

Dat leek spannend te worden, omdat Von der Leyen tegenwerking kreeg binnen de 3 traditionele politieke families die haar 1e mandaat als Commissievoorzitter ondersteunden. Maar met een score van 401 stemmen heeft ze uiteindelijk meer marge dan 5 jaar geleden. Toen had ze slechts 9 stemmen op overschot.

Vooral de stemmen van de groenen (53 zetels) lijken cruciaal te zijn geweest. Zij behoren niet tot de traditionele meerderheid in het Europees Parlement, maar spraken vandaag wel collectief hun steun uit voor de Duitse, nadat ze voldoende garanties kregen dat het huidige klimaatbeleid verdergezet wordt.

Niet toevallig is dat ook een van de speerpunten in Von der Leyens politieke plannen voor komende legislatuur. Een overzicht van de punten die het meest in het oog springen:

Von der Leyen draait er niet omheen: al in de intro van haar politieke programma verwijst ze naar het klimaatprogramma van de vorige Europese Commissie, de Green Deal. "We moeten het pad blijven volgen van de doelstellingen die uiteengezet zijn in de Europese Green Deal." 

Opvallend: ze maakt in de marge wel een opening voor e-fuels, synthetische brandstoffen voor auto's op basis van waterstof en CO2. Dat is een duidelijke nuancering van het Europese verbod op verbrandingsmotoren tegen 2035.

Daarbovenop moet volgens haar een Clean Industrial Deal komen, stelt ze. En snel: al in de eerste 100 dagen van de nieuwe Commissie. Zo'n groot plan heeft als doel de Europese industrie weer concurrentieel te maken ten opzichte van grootmachten als China en moet helpen meer kwalitatieve jobs te creëren en die omslag te maken naar minder uitstoot en duurzame productie.

Volgens haar moet die Clean Industrial deal uiteindelijk ook de energieprijzen voor gezinnen doen dalen. "Ik ben niet vergeten hoe Poetin ons chanteerde door ons af te sluiten van Russische fossiele brandstoffen", zei ze in het Europees Parlement.

"Wij hebben samen standgehouden. We hebben massaal geïnvesteerd in goedkope hernieuwbare energiebronnen van eigen bodem. We zorgen er samen voor dat de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen voorbij is. Voor eens en altijd."

Minder administratieve lasten voor bedrijven, minder bureaucratie, meer vertrouwen, snellere vergunningen: het is Von der Leyen menens als het gaat over het aanzwengelen van de concurrentiekracht van Europese bedrijven. Met name voor kmo's heeft ze veel meer dan vorige regeerperiode aandacht in haar politieke plannen.

Om de klimaatdoelstellingen te bereiken, wil Von der Leyen het veel makkelijker maken om duurzame vervoersmiddelen te gebruiken. Zo vindt ze dat de trein gebruiken doorheen heel Europa veel evidenter moet worden.

Stap 1: een eengemaakt, digitaal boekingsplatform voor Europese treintickets. Daarmee hoef je dan maar 1 ticket aan te schaffen voor een treinreis doorheen verschillende landen, zonder dat je moet inboeten op je rechten of service.

Von der Leyen wil van de EU een leider maken in AI-innovatie. Daarvoor wil ze onder meer supercomputercapaciteit ter beschikking stellen van start-ups en de industrie en een Europese AI-onderzoeksraad op poten zetten om de beschikbare middelen en kennis te delen.

Ze stelt voor om de komende jaren te spenderen aan de uitbouw van een Europese Defensie-Unie. Daarvoor wil ze onder meer een Europese Commissaris voor Defensie aanstellen. Die moet er onder meer voor zorgen dat de investeringen in de Europese Defensie veel efficiënter gebeuren.

In samenwerking met de NAVO wil Von der Leyen ook een Europees raketschild op poten zetten en werken aan een betere cyberveiligheid.

"Europa kan geen dictators en demagogen over de hele wereld controleren, maar het kan er wel voor kiezen zijn eigen democratie te beschermen", klonk het met een nauwelijks verholen verwijzing naar figuren als Poetin en Trump. "Europa kan de verkiezingen over de hele wereld niet bepalen, maar het kan er wel voor kiezen om te investeren in de veiligheid en verdediging van zijn eigen continent."

Om grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken, stelt ze voor om van Europol "een echt operationeel politie-agentschap te maken", dat dus in verschillende lidstaten tegelijk actief kan en mag zijn. Om dat mogelijk te maken, wil ze het personeel van Europol op termijn verdubbelen.

De komende regeerperiode moet het Migratiepact worden uitgevoerd dat de lidstaten en het Europees Parlement vorig jaar hebben gesloten, stelt Von der Leyen nog in haar politieke plannen. Daarom wil ze Frontex (het Europese grensbewakingsagentschap, red.) versterken.

"Om het doeltreffender te maken, terwijl we tegelijkertijd fundamentele rechten volledig respecteren, stel ik voor om het aantal Europese grens- en kustwachters te verdrievoudigen tot 30.000."

Von der Leyen wil ook "allesomvattende partnerschappen" ontwikkelen met landen aan de andere kant van de Middellandse Zee, onder meer om terugkeer van uitgewezen asielzoekers makkelijker te maken. Ze neemt zich voor een Eurocommissaris aan te duiden die bevoegd wordt voor de regio van de Middellandse Zee.

Ze merkt op dat mensen een almaar groter deel van hun gezinsbudget moeten spenderen aan wonen. Daarom wil ze een Commissaris aanstellen die zich onder meer zal bezighouden met een Europees plan voor betaalbaar wonen.

"Huisvesting wordt doorgaans niet gezien als een Europese kwestie", stelde ze in haar toespraak. "Sommigen zullen misschien zeggen dat we ons daar niet mee moeten moeien. Maar ik wil dat deze Commissie mensen steunt waar dat het belangrijkst is. En als het belangrijk is voor Europeanen, is het belangrijk voor Europa."

Von der Leyen heeft de protesten van de boeren gehoord: ze wil zo snel mogelijk een plan lanceren over de steun voor landbouwers in Europa. Ze wil dat landbouwers een eerlijk inkomen hebben, waarbij ze niet verplicht worden om hun producten aan te lage prijzen te verkopen. 

Ook wil ze de overdreven bureaucratie wegwerken waaraan boeren moeten voldoen en wil ze boeren belonen die aandacht hebben voor natuur, biodiversiteit en klimaat.