De Republikeinse conventie in de Verenigde Staten leverde de voorbije dagen heel wat beweringen op, de ene al juister dan de andere. Factcheckers hadden hun handen vol met beweringen over actuele thema’s als migratie en inflatie. Maar ook over de invasie in Irak, ondertussen 22 jaar geleden, werd het een en ander beweerd. Een greep uit het aanbod.
Na de Republikeinse conventie: een blik op een aantal opmerkelijke beweringen
In het kort
Wat? Tijdens de 4 dagen van de Republikeinse conventie in Milwaukee werden heel wat beweringen gedaan. Vooral thema’s als migratie en de Amerikaanse economie waren veelbesproken. Maar ook de oorlogen in Irak en Afghanistan leverden heel wat claims op.
Maar? Er zaten ook heel wat onjuiste of misleidende claims tussen. Zo klopt het wel dat president Joe Biden ooit voor de inval in Irak stemde, maar is er geen bewijs voor dat Donald Trump op dat moment een actieve tegenstander was. Bovendien zijn er onder Biden minder dan 11,5 miljoen migranten illegaal de zuidelijke grens overgestoken, in tegenstelling tot wat wordt beweerd. De inflatie is op dit moment ook niet meer de hoogste in 40 jaar, maar is dat in 2022 wel geweest. En tot slot deden ook valse beelden de ronde waarbij beweerd werd dat ze een “slapende Trump” toonden.
1. Voor of tegen invasie Irak?
Kersvers kandidaat-vicepresident J.D. Vance beweerde in zijn speech dat Biden de “desastreuze inval” in Irak in maart 2003 steunde, waar Trump het “wel bij het rechte eind had”. De invasie in Irak heeft doorheen de jaren een sterke negatieve bijklank gekregen in de Amerikaanse politiek.
De houding van politici tegenover de inval toen, is dan ook een belangrijk argument in politieke debatten geworden. Zo viel Barack Obama tijdens de Democratische voorverkiezingen in 2008 Hillary Clinton aan over haar steun voor de Irakinvasie .
Zowel Joe Biden als Donald Trump hebben bij voorgaande presidentsverkiezingen hun best gedaan om de Amerikaanse kiezer ervan te overtuigen dat ze tegen de invasie van Irak waren.
Dat Biden in 2003 voor de invasie van Irak was, blijkt echter uit zijn stemgedrag als senator toen. Hij stemde voor een resolutie die president Bush toestemming gaf om militair geweld tegen Irak te gebruiken. In de verkiezingscampagne van 2020 gaf Biden toe dat hij de resolutie had goedgekeurd, maar dat hij zich verzet had tegen de oorlog vanaf dat die begon. Factcheckers van CNN en de Washington Post stellen echter dat Biden pas in 2005, twee jaar na de inval, openlijk zijn spijt betuigde over zijn stem voor de resolutie in 2002.
In 2002 was Trump nog geen politicus. In tegenstelling tot bij Biden is er geen stemgedrag om uit af te leiden hoe hij tegenover de inval stond. Trump zelf beweert dat hij altijd uitgesproken tegen de invasie was.
Amerikaanse factcheckers merkten echter al in 2016 op dat dit niet helemaal correct is. Toen Trump in september 2002 op de radio werd gevraagd of hij voor de invasie was, antwoordde hij aarzelend: “Ik denk het wel. Weet je, ik wilde dat het de eerste keer (De Eerste Golfoorlog, red.) goed gedaan was.” In een ander vaak aangehaald interview uit januari 2003 , vier maanden voor de invasie, zegt Trump over de invasie: “Ofwel val je aan, ofwel niet”. Een duidelijke voorkeur voor een van de twee geeft Trump niet. De eerste expliciete afkeuring van de invasie geeft Trump in augustus 2004, een jaar na de inval.
Conclusie:
Biden stemde voor de invasie in Irak in 2003 en sprak zich pas in 2005 expliciet uit tegen de invasie. Dat Biden voor de invasie van Irak was, beoordelen we als waar.
Trump sprak zich pas in 2004 actief uit tegen de invasie. Hoewel hij niet uitgesproken voor de invasie was, is er ook geen aanwijzing dat hij voor de inval een vocale tegenstander was. Er is geen bewijs dat Trump al een tegenstander was in aanloop naar de invasie in Irak.
2. Neen, er zijn geen 11 miljoen migranten de grens overgestoken onder Biden
Op dag 2 en 3 van de conventie werden ook uitspraken gedaan over migratie. Zo zei senator Ted Cruz dat er een invasie is op de zuidelijke grens: “11,5 miljoen mensen zouden illegaal de grens overgestoken zijn onder het presidentschap van Biden.” Met 'zuidelijke grens' wordt de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico bedoeld. Deze uitspraak werd door verschillende Amerikaanse factcheckers gecheckt en blijkt toch niet helemaal te kloppen.
Volgens factcheckers van CBS News zijn er sinds dat Biden president geworden is, ongeveer 8 miljoen migranten aan de zuidelijke grens aangehouden. Dit blijkt uit cijfers van U.S. Customs and Border Protection, de Amerikaanse douane- en grensbescherming. Deze cijfers vinden we ook bij The Office of Homeland Security terug. Deze aanhoudingen gaan over mensen die gearresteerd, uitgewezen of niet-ontvankelijk verklaard zijn om binnen te komen, aldus de definitie van Homeland Security. Deze cijfers worden ook aangehaald door Amerikaanse factcheckers van Newsweek . Nationaal zijn er volgens de U.S. Customs en Border Protection 10 miljoen a anhoudingen geweest aan alle grenzen met migranten.
Dit gaat enkel over wie gevat wordt tijdens een grensoversteking. Volgens schattingen wordt 78 procent gevat, 22 procent niet. Dat zou willen zeggen dat als er 8 miljoen mensen werden aangehouden er naar schatting in totaal zo'n 10,2 miljoen mensen illegaal de grens overstaken. Maar het aantal aanhoudingen is niet representatief voor het aantal mensen. Daarvoor waarschuwt het Office of Homeland Security zelf in hun jaarverslag . Een aanhouding telt altijd voor één persoon, maar één persoon kan wel meerdere aanhoudingen hebben, als hij of zij op verschillende plaatsen de grens probeert over te steken. Het aantal aanhoudingen ligt dus hoger dan het aantal mensen dat daadwerkelijk de grens oversteekt.
Dit cijfer zegt ook niets over het aantal migranten dat in Amerika blijft, want de voorbije jaren werden ook heel wat migranten van het grondgebied verwijderd. Onder het presidentschap van Biden zijn er meer dan 4 miljoen deportaties, uitzettingen en terugzendingen van migranten uitgevoerd. Dit blijkt ook uit data van the Office of Homeland Security.
Conclusie
Volgens senator Ted Cruz zijn er 11,5 miljoen migranten illegaal de zuidelijke grens overgestoken onder het presidentschap van Biden.
Uit cijfers van de U.S. Customs and Border Protection, de Amerikaanse douane- en grensbescherming, blijkt dat er 8 miljoen aanhoudingen geweest zijn met migranten aan de zuidelijke grens. Als schattingen over wie niet gevat werd, worden meegeteld, komt het aantal rond de 10,2 miljoen.
Het aantal aanhoudingen is niet representatief voor het aantal mensen. Sommige migranten proberen meerdere keren de grens over te steken en dat telt als verschillende aanhoudingen.
We beschouwen de uitspraak als 'onwaar'.
3. Geen beeld van een slapende Trump, wel sluit hij ogen tijdens gebed
Online circuleren heel wat beelden waarbij beweerd wordt dat ze een "slapende Trump" tonen tijdens de Republikeinse Conventie. Vooral 2 beelden gaan bijzonder vaak rond. Als eerste circuleert op sociale media een foto van Donald Trump waarbij beweerd wordt dat “hij in slaap viel tijdens de eerste dag van de Republikeinse Conventie”. Sommige berichten werden meer dan 12 miljoen keer bekeken.
Maar dat klopt in dit geval niet: Trump was in deze beelden aan het bidden, niet aan het slapen. Deze momentopnames zijn afkomstig van tijdens de zegening die predikant James Roemke op maandagavond uitsprak. Een omgekeerde zoekopdracht van een screenshot brengt ons naar de website van de Amerikaanse nieuwszender C-Span , waar we de zegening kunnen herbekijken.
Op minuut 1:38 begint Roemke met een gebed. We zien hoe de aanwezigen hun ogen sluiten rond minuut 1:48. Op minuut 1:59 zien we Donald Trump, die op dat moment nog met de ogen knippert. Hij sluit zijn ogen op minuut 2:02.
Aan Trumps linkerkant zien we op dat moment overigens J.D. Vance zitten, Trumps running mate. Ook hij sluit de ogen. Aan het einde van het gebed is Trump te zien met open ogen (3:04). Het gezicht van Trump én zijn omgeving komen overeen met de beelden die ook werden uitgezonden door bijvoorbeeld ABC News (1:22). Ook de factcheckers van onder andere Reuters , AFP en Knack toonden aan dat Trump niet sliep, maar wel zijn ogen sloot tijdens de zegening.
Naast het beeld van Trump tijdens het gebed, zijn ook beelden van Trump met gesloten ogen tijdens de speech van zijn zoon tijdens de derde dag van de Republikeinse Conventie, erg populair op sociale media. Ook hier wordt bij sommige posts beweerd dat “Trump in slaap gevallen is”. Maar wie de volledige speech (4:43 – 23:06) herbekijkt van Donald Trump Jr. via de Amerikaanse nieuwszender CNN , ziet dat er geen reden is om te stellen dat Donald Trump zou slapen tijdens de speech. Op sociale media zien we vooral momentopnames van Trump die - weliswaar traag - met de ogen knippert.
Conclusie:
Op sociale media doen verschillende beelden de ronde waarbij beweerd wordt dat Donald Trump "in slaap is gevallen" tijdens de Republikeinse Conventie.
Vooral 2 beelden circuleren erg snel. 1 daarvan is een momentopname waarbij Trump de ogen sluit tijdens een gebed. Hij slaapt niet, daarom beschouwen we de claim als onwaar.
Een tweede beeld wordt gehaald uit de speech van Trumps zoon. Ook hier is het onwaar dat Trump slaapt.
4. Niet de hoogste inflatie "ooit"
Een claim die verschillende keren gemaakt werd tijdens de eerste dag van de conventie, en donderdag ook door presidentskandidaat Trump herhaald werd, is dat sinds Biden president werd, er een torenhoge inflatie is, met onder andere stijgende benzineprijzen.
De eerste dag van de conventie werd geopend met een voice-over die zei dat Amerika de hoogste inflatie in 40 jaar tijd bereikt heeft. Ook later tijdens de dag werd deze claim herhaald door de omroeper, en door sprekers die die dag uitgenodigd waren. Zo sprak bedrijfsleider David Sacks over "onnodige overheidsprogramma's die de ergste inflatie sinds Jimmy Carter hebben veroorzaakt". Trump had het zelfs over "de ergste inflatie die ons land ooit heeft gehad ".
In juni 2022 werd kort een niveau van 9 procent inflatie bereikt, het hoogste dat op zo'n 40 jaar tijd voorkwam. Maar dit was niet de hoogste inflatie die de Verenigde Staten ooit gezien hebben. Het record was in juni 1920 toen de inflatie 23,67 procent bedroeg . Ook in 1942, 1947, 1974 en 1980 stond de inflatie merkbaar hoger.
Dat het de hoogste inflatie ooit was, klopt dus niet. Maar de inflatie in 2022 was wel de hoogste van de voorbije 40 jaar.
Sinds juni 2022 is die echter weer gevoelig gedaald. Vorige maand bedroeg de inflatie 2,98 procent, en was daarmee teruggekeerd naar een gemiddeld niveau. Gemiddeld genomen kenden de Verenigde Staten in de voorbije 40 jaar 2,83 procent inflatie.
Conclusie:
De inflatie onder Biden was niet de hoogste ooit in de VS, deze claim is onwaar.
Ze was in 2022 wel de hoogste van de voorbije 40 jaar, die bewering is waar.
Momenteel staat de inflatie weer op een gemiddeld niveau.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).