5 Belgische wetenschappers zijn kritisch over een onderzoek van kankerexpert Nik Van Larebeke waaruit moet blijken dat jongeren die minstens 8 keer per week "een product met biolabel eten" meer giftige stoffen in hun bloed hebben dan andere jongeren. In een opiniestuk in De Standaard hebben ze het over een "erg gammel onderzoek".
Hebben jongeren die vaker biovoeding eten echt meer gifstoffen in hun bloed? "Gammel onderzoek" botst op kritiek
Gepubliceerd:
Hebben jongeren die vaker "producten met biolabel" eten minder giftige stoffen in hun bloed en urine? Dat was de vraag waarmee kankerexpert Nik Van Larebeke en zijn mede-onderzoekers aan hun onderzoek begonnen. Tot hun verbazing stelden ze vast dat de hypothese niet klopte. Integendeel.
De wetenschappers onderzochten de aanwezigheid van 22 stoffen bij een staal van 600 Vlaamse adolescenten. Bij diegenen die aangaven meer dan gemiddeld 7,5 keer per week biovoeding te consumeren, werden - zelfs na correctie van de resultaten - licht hogere concentraties van bepaalde giftige stoffen gevonden dan bij de anderen.
Het probleem ligt volgens de wetenschappers vooral bij de consumptie van biologische eieren, zuivel en zaden en noten - niet zozeer bij aardappelen, groente en fruit.
"Gammel onderzoek"
In De Standaard stellen 5 wetenschappers ernstige vragen bij het onderzoek, dat overigens nog niet werd gepubliceerd. Ze hebben vooral kritiek op de manier waarop het onderzoek tot stand kwam.
Van Larebeke heeft 14- en 15-jarigen bevraagd over hun eetgewoonten met betrekking tot biologische voeding. "Al wie al getuige is geweest van dat soort self-reporting ("Hoeveel keer heb je deze week je tanden al gepoetst?”) begint nu te (grim)lachen", luidt het kritisch.
Als je alleen maar rekening houdt met de significante resultaten, verteken je het geheel
Wetenschappers stellen zich vragen bij het onderzoek van kankerexpert Nik Van Larebeke
De critici stellen ook vast dat slechts een heel klein aandeel van de 600 bevraagde jongeren "vaak" biovoeding consumeert. De onderzoeker besloot daarom zelf een grens te trekken: wie meer dan 7,5 keer per week "een product met een biolabel" eet, valt in de categorie van jongeren die vaak biovoeding eten, de rest niet. Uiteindelijk valt 25 procent van de bevraagde jongeren op die manier in de categorie van 'bio-eters'.
"Iemand die gemiddeld 8 keer per week een bio-yoghurt eet, zit in de groep van de bio-eters, wat hij voor de rest ook eet. Iemand die er maar 7 per week eet, zit bij de niet-bio-eters." De vergelijking tussen die twee groepen "houdt geen steek", stellen de wetenschappers in De Standaard.
"Een gouden regel in de statistiek is: hoe meer tests je doet, hoe meer kans er is dat er iets significants wordt gevonden. Als je dan alleen maar rekening houdt met de significante resultaten, verteken je het geheel. Zo ook hier."
Onderzoeker blijft achter conclusies staan
Ondanks de kritiek blijft Van Larebeke achter het onderzoek staan. De studie werd volgens hem tot tweemaal toe 'gepeerreviewd' (nagelezen en kwalitiatief bevonden door onafhankelijke collega-wetenschappers, red.) en zal ook in een wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd worden, al is er nog geen publicatiedatum.
Van Larebeke houdt ook vast aan zijn oorspronkelijke conclusie: "Een hogere consumptie van biovoeding is geassocieerd aan een licht hogere blootstelling aan sommige gifstoffen".
FAVV: "Biovoeding wordt op zelfde manier gecontroleerd als niet-bio"
De belangrijkste conclusie is volgens Van Larebeke echter dat er meer onderzoek nodig is om vast te stellen of er effectief een probleem is met biovoeding. Maar volgens het federaal voedselagentschap FAVV is zoiets niet aan de orde.
"Het FAVV voert steekproefgewijs, maar ook risicogebaseerd, staalnames uit in de hele Belgische voedselketen, om te garanderen dat alle producten veilig zijn en voldoen aan de limieten die voor de betrokken contaminanten zijn vastgesteld", klinkt het in een schriftelijke reactie. "Dat gebeurt ongeacht of een product al dan niet bio-gecertificeerd is."
"Als een levensmiddel niet-conform blijkt te zijn, worden er maatregelen genomen, aldus het FAVV nog. Uit het jaarverslag van het FAVV blijkt dat er vorig jaar 1.583 stalen werden getest op zware metalen. Daarvan bleken 99,4 procent te voldoen aan de wetgeving."
