Het Kosovotribunaal in Den Haag heeft een voormalige commandant van het Kosovaarse Bevrijdingsleger veroordeeld tot een celstraf van 18 jaar wegens oorlogsmisdaden tijdens de Kosovo-oorlog (1998-1999). Pjetër Shala (60) was volgens het tribunaal betrokken bij de willekeurige detentie en marteling van minstens 18 Kosovaarse burgers en de moord op 1 van hen.
In België opgepakte ex-commandant Kosovaarse Bevrijdingsleger veroordeeld tot 18 jaar cel wegens oorlogsmisdaden
Freek Willems
Gepubliceerd:
Pjetër Shala, ook bekend als 'Commandant Wolf', was tijdens de Kosovo-oorlog een militaire chef in het westen van Kosovo. Hij werd in 2021 in België opgepakt en aan Nederland overgeleverd.
De 18 etnisch-Albanese Kosovaren werden tijdens de oorlog vastgehouden in een metaalfabriek in het noordoosten van Albanië, die als hoofdkwartier van het Bevrijdingsleger (UCK) dienstdeed. Volgens het UCK hadden ze zich schuldig gemaakt aan spionage voor of samenwerking met de Servische autoriteiten of sympathiseerden ze niet voldoende met het UCK.
De vastgehouden burgers werden dagelijks met matrakken en honkbalknuppels geslagen en leefden volgens het tribunaal in een "constante angst, wetende dat ze elk moment aan fysiek geweld blootgesteld of vermoord konden worden".
Kosovo-oorlog
Kosovo is een voormalige provincie van Servië, zelf tot begin jaren 1990 een deelrepubliek van het toenmalige Joegoslavië. De meerderheid van de bevolking is er etnisch Albanees. Zij voelden zich onderdrukt door de Servische autoriteiten.
Begin 1998 brak er een conflict uit tussen het Kosovaarse Bevrijdingsleger en het Servische leger. Het Servische leger had lange tijd de overhand, vaak gepaard met brute mishandeling, verkrachtingen en het platbranden van Kosovaarse dorpen. Meer dan 13.000 mensen werden gedood of raakten vermist.
Midden 1999 trok de Servische president Slobodan Milosevic de Servische troepen terug uit Kosovo na hevige bombardementen door de NAVO, die 11 weken duurden.
Meedogenloos
Volgens het tribunaal maakte Shala deel uit van een groep militairen die de gedetineerden zwaar mishandelden. Getuigen spraken met name over de meedogenloosheid waarmee Shala tekeerging.
Een van de gevangenen werd, nadat hij was geslagen, medische hulp geweigerd. De volgende morgen overleed hij aan zijn verwondingen.
Shala pleitte onschuldig tijdens het proces. Tijdens het voorlezen van het vonnis begon hij de rechter luidruchtig te onderbreken. Na een gesprek met zijn advocaten kalmeerde hij.
Het UCK verwijt het tribunaal een "politieke benadering" bij deze en eerdere veroordelingen. De verdediging heeft nu 30 dagen om in beroep te gaan.
Kosovotribunaal
Het Kosovotribunaal is een speciaal tribunaal met internationale rechters, maar spreekt recht op basis van de Kosovaarse wetgeving. Het werd in 2015 opgericht en wordt gefinancierd door de Europese Unie.
Het tribunaal onderzoekt misdaden begaan door het UCK tijdens en na de Kosovo-oorlog. Het tribunaal heeft al meerdere hooggeplaatste voormalige leden van het UCK aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid.
Een van hen is de Kosovaarse ex-president Hashim Thaçi (2016-2020). Hij nam ontslag nadat hij was aangeklaagd. Zijn proces ging intussen van start.
Eind 2022 volgde de eerste veroordeling wegens oorlogsmisdaden. Een ex-commandant van het UCK die een martelcentrum had geleid, kreeg toen 26 jaar. In beroep werd dat teruggebracht tot 22 jaar.
