Het aantal niet-Europeanen in Vlaanderen dat zich tot nu toe heeft geregistreerd om te stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen ligt op 5 procent. Dat is het laagste van alle gewesten in ons land. Niet-Belgen moeten zich voor 1 augustus inschrijven om deel te nemen aan de lokale verkiezingen. Organisaties die opkomen voor het stemrecht van niet-Belgen noemen de verplichte registratie "een drempel" en roepen op om de maatregel af te schaffen.
Aantal inschrijvingen niet-EU-burgers voor gemeenteraadsverkiezingen het laagst in Vlaanderen
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Mensen die in ons land wonen, maar niet de Belgische nationaliteit hebben moeten zich vooraf registreren om te mogen stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen op 13 oktober. Met nog 2 weken te gaan voordat de inschrijvingen stoppen, is een voorlopige balans opgemaakt.
In heel België heeft intussen 7,61 procent van de niet-EU-burgers zich ingeschreven om te gaan stemmen. In cijfers vertaalt zich dat naar 17.778 mensen op de in totaal 233.592 stemgerechtigde niet-Europeanen in ons land.
Opvallend: in Vlaanderen is het aantal het laagst. Amper 5,08 procent van de niet-EU-burgers schreef zich al in om te mogen stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. In Wallonië ligt dat percentage (10,14 procent) dubbel zo hoog. In Brussel ligt het cijfer op 9,58 procent.
Stemrecht bij niet-Belgen
Niet-Belgen kunnen enkel stemmen voor gemeenteraadsverkiezingen. Ze kunnen dat niet voor de provincieraadsverkiezingen of voor de rechtstreekse OCMW-raadsverkiezingen (in de 6 faciliteitengemeenten rond Brussel en in Voeren).
Om deel te nemen moeten ze zich voor 1 augustus als kiezer inschrijven bij de gemeente van hun hoofdverblijfplaats. Het is ook die gemeente die de beoordeling doet of de persoon in kwestie voldoet aan de voorwaarden om geregistreerd te worden.
Registreren kan via een online-inschrijvingsformulier of via het indienen van een formulier bij de dienst Bevolking van hun gemeente. De registratie moet maar 1 keer gebeuren, en dus niet voor iedere verkiezing opnieuw.
Bij niet-Belgen die wel uit de EU komen liggen de inschrijvingsaantallen hoger. In België heeft intussen 13,59 procent zich aangemeld. In Wallonië 21,88 procent en in Brussel 13,25 procent. Het aantal inschrijvingen ligt met 8,48 procent in Vlaanderen opnieuw lager dan in de andere gewesten in ons land.
De extra voorwaarde om je vooraf persoonlijk te moeten registreren is een drempel voor veel mensen
Didier Vanderslycke, Orbit vzw
Organisaties die opkomen voor het stemrecht van niet-Belgen vinden dat de inschrijvingscijfers in ons land - maar vooral in Vlaanderen - nog te laag liggen. Orbit vzw, die samen met andere organisaties campagne voert voor niet-Belgen om zich te registreren voor de gemeenteraadsverkiezingen, roept op om de verplichte registratie af te schaffen.
"De extra voorwaarde om je vooraf persoonlijk te moeten registreren is een drempel voor veel mensen", aldus Didier Vanderslycke van Orbit vzw. "Dit kan vermeden worden door mensen automatisch op te roepen als ze aan de voorwaarden voldoen."
Daarnaast vindt Vanderslycke dat er meer inspanning geleverd moet worden om niet-Belgen te bereiken. "De federale regering en de gewestregeringen laten het aan de lokale besturen om al dan niet actief promotie te maken om je in te schrijven. Sommige gemeenten doen dat, anderen niet."
"Nochtans is er een Europese Richtlijn die bepaalt dat een land inspanningen moet doen om deze groep kiesgerechtigden actief te informeren en te betrekken. Bij ons heerst er nog de mentaliteit: 'ze moeten het maar te weten komen en dan zullen we wel zien'."
Reactie ABB
Het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB), dat in Vlaanderen de lokale verkiezingen organiseert, zegt dat het wel degelijk inspanningen levert om (niet-)Belgen te betrekken bij de verkiezingen.
"Binnen het bestaande kader proberen wij het maximale te doen, zodat iedere (niet-Belgische) stemgerechtigde op de hoogte is van diens rechten en de bijhorende procedure om het stemrecht uit te oefenen."
"Het ABB heeft de afgelopen weken in haar eigen communicatie opgeroepen om te registreren, en aan gemeenten gevraagd om ook hun eigen kanalen in te zetten. De wakkere burger, LEVL en Orbit vzw hebben we een subsidie toegekend ter ondersteuning van hun werking om zoveel mogelijk niet-Belgen te overhalen om zich te registreren als kiezer."
Niet-Belgen automatisch oproepen - zoals Orbit vzw voorstelt - is momenteel nog geen optie, klinkt het. "Voor een automatische registratie zou eerst de wet (federaal) moeten worden gewijzigd. Daarvoor is dus eerst politiek initiatief nodig."
