Wereldwijd is de vaccinatiegraad bij kinderen in 2023 gestagneerd. Die ligt nog een stuk onder het niveau van 2019. Dat blijkt uit schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en Unicef, het kinderfonds van de Verenigde Naties. Ze zien wel enkele lichtpuntjes. Zo is de vaccinatiegraad in de Afrikaanse regio in 2023 licht gestegen en stijgt het aantal meisjes dat is ingeënt tegen HPV.
Wereldwijde vaccinatiegraad bij kinderen stagneert: "Uitbraken van mazelen zijn de kanarie in de kolenmijn"
Belga
Gepubliceerd:
Van alle kinderen wereldwijd kreeg 84 procent (108 miljoen kinderen) de 3 doses van het vaccin tegen difterie, tetanus en pertussis (DTP). Dat is een belangrijke indicator voor de wereldwijde vaccinatiegraad. Dat aantal stagneert. Het aantal kinderen dat geen enkele dosis van het vaccin kreeg, steeg van 13,9 miljoen in 2022 naar 14,5 miljoen in 2023.
De uitbraken van mazelen zijn de kanarie in de kolenmijn, die gaten in de vaccinatie blootleggen
Verder blijkt dat de vaccinatiegraad tegen de mazelen is gestagneerd. Daardoor zijn bijna 35 miljoen kinderen niet of slechts gedeeltelijk beschermd tegen de dodelijke ziekte. In 2023 ontving wereldwijd slechts 83 procent van de kinderen hun eerste dosis van het mazelenvaccin, terwijl het aantal dat hun tweede dosis kreeg (74 procent) licht steeg ten opzichte van het jaar voordien. Om een uitbraak van de ziekte te voorkomen, is echter een vaccinatiegraad van 95 procent nodig.
De voorbije 5 jaar zijn in 103 landen uitbraken van mazelen vastgesteld. "De uitbraken van mazelen zijn de kanarie in de kolenmijn, die gaten in de vaccinatie blootleggen en ze treffen de meest kwetsbaren als eersten", verklaart dokter Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de WHO. "Dat is een oplosbaar probleem, want het mazelenvaccin is goedkoop en kan zelfs op de moeilijkste plaatsen worden toegediend."
Ook hoopvolle signalen
De cijfers tonen aan dat de wereldwijde vaccinatiegraad niet veranderd is sinds 2022 en nog niet het niveau van 2019 bereikt, de periode voor de uitbraak van de coronapandemie. Door kinderen niet te vaccineren "is het leven van de meest kwetsbaren onder hen in gevaar", stelt dokter Katherine O'Brien, directeur van het departement immuniteit en vaccinaties bij de WHO.
Toch zien de WHO en Unicef ook hoopvolle signalen. Zo is het aantal vaccinaties bij kinderen in de Afrikaanse regio gestegen en is het aantal kinderen dat helemaal niet is gevaccineerd er in 2023 gedaald.
O'Brien wil daaruit nog geen grote conclusies trekken, maar vindt het alvast positief nieuws. De Afrikaanse regio blijft wel de regio waar de vaccinatiedekking het laagst is wereldwijd.
Vaccinaties HPV neemt toe
Nog blijkt dat wereldwijd het aantal vaccinaties tegen het humaan papillomavirus (HPV) bij meisjes sterk is gestegen. Zo kreeg 27 procent van de meisjes wereldwijd een eerste dosis van het vaccin, tegenover 20 procent in 2022. Een inenting kan beschermen tegen baarmoederhalskanker, maar kan ook andere ziektes voorkomen.
Om baarmoederhalskanker uit te sluiten als een probleem van de volksgezondheid is een vaccinatiegraad van 90 procent nodig. Die doelstelling is nog lang niet behaald want slechts 56 procent van de adolescente meisjes in landen met een hoog inkomen is gevaccineerd en slechts 23 procent in lage- of middeninkomenslanden.
Er bestaat een reëel risico dat zelfgenoegzaamheid de resultaten uit het verleden zal ondermijnen
"Het dichten van de vaccinatiekloof vraagt een wereldwijde inspanning, met regeringen, partners en lokale leiders die investeren in eerstelijnsgezondheidszorg en gemeenschapswerkers om ervoor te zorgen dat elk kind gevaccineerd wordt en dat de algehele gezondheidszorg wordt versterkt", stelt de gezondheidsorganisatie.
Die wijst er verder op dat vaccinatie de basis is van de gezondheidszorg en dat het een "onbetwistbaar mensenrecht is". Ook is het "een van de beste investeringen in de gezondheidszorg".
"Toch hebben veel te veel mensen wereldwijd - onder wie bijna 20 miljoen baby's per jaar - onvoldoende toegang tot vaccins", klinkt het. "In sommige landen is de vooruitgang tot stilstand gekomen of zelfs omgeslagen en er bestaat een reëel risico dat zelfgenoegzaamheid de resultaten uit het verleden zal ondermijnen."
