In totaal staan 157 mensen in België onder bescherming, omdat ze bedreigd worden door de functie die ze uitoefenen. Dat gaat om politici, maar ook om bijvoorbeeld politieambtenaren en advocaten, zegt het Nationaal Crisiscentrum. Politici worden bewaakt door politie, al bewaken ook privébodyguards soms diplomaten of bedrijfsleiders. Een van hen getuigt over zijn job.
157 personen staan onder bescherming in België, onder wie politici: "Scherpschutters? Dat is voor extreme gevallen"
Tobias Santens
Gepubliceerd:
Amper enkele seconden hadden de bewakingsagenten nodig om een ‘menselijk schild’ te vormen rondom ex-president Donald Trump, toen die werd beschoten tijdens een bijeenkomst in Pennsylvania. Vlak na het moment waarop de geweerschoten klinken, stormen ze het podium op om het lichaam van de presidentskandidaat te beschermen.
Je hebt geen tijd om aan jezelf te denken
Bodyguard Sven
"Op zo'n moment denk je bijna niet na. Je reageert automatisch, op basis van je ervaring", zegt Sven*. Hij is zelf bodyguard bij privébedrijf Seris Security en zorgt voor de beveiliging van industriëlen en diplomaten.
"Je bent zo gefocust op je werk en bent verschillende risico's aan het afwegen, dat je geen tijd hebt om aan jezelf te denken. Het gaat allemaal om de veiligheid van je klant. Ik denk dat ik in zo’n situatie ook zo zou reageren."
Crisiscentrum bepaalt
De aanslag op Trump laat ook de vraag rijzen hoe politici bij ons beschermd worden. In België staat de politie in voor de beveiliging van politici, meer specifiek de ‘directie bescherming’ van de federale politie. Vroeger, tot de aanslagen van 2016, was dat een taak van Staatsveiligheid.
Maar de politie bepaalt niet wie er beschermd moet worden en hoe. Dat doet het Nationaal Crisiscentrum (NCCN). Op dit moment gelden voor 157 personen beschermingsmaatregelen omwille van hun functie. "Dat kan gaan om politieambtenaren, maar ook om politici en magistraten", zegt Yves Stevens van het crisiscentrum.
33 nieuwe dossiers
Sinds begin dit jaar werden er 33 nieuwe dossiers geopend, die over in totaal 60 personen gaan. "Het aantal nieuwe dossiers blijft daarmee vrij constant. In 2021 zagen we een piek in het kader van de Sky ECC-telefoons die ontcijferd werden. Maar sindsdien is dat opnieuw genormaliseerd", aldus Stevens.
De bescherming of beveiliging kan allerlei vormen aannemen. Bodyguards of zogenoemde ‘close protection officers’ zijn maar één piste. Er kunnen ook patrouilles worden ingezet, of bepaalde plaatsen afgesloten worden. Denk maar aan het metrostation Schuman dat soms wordt afgesloten bij een Europese top. Of de betrokkene kan een contactpersoon krijgen bij de politie.
Maatregelen niet gewijzigd
Het crisiscentrum beslist niet op eigen houtje. Over dreiging op vlak van terrorisme en extremisme maakt het OCAD eerst een algemeen beeld op, waarna het crisiscentrum de nodige maatregelen bepaalt. Voor criminele zaken rapporteert de politie rechtstreeks aan het NCCN. Bij een Europese top wordt er zo zelfs voor elke regeringsleider apart een veiligheidsbeleid opgesteld.
Volgens onze informatie is er na de mislukte aanslag op Donald Trump niets gewijzigd aan de veiligheidsmaatregelen in België. Wel werd er bekeken of er extra beveiliging nodig was aan de Amerikaanse ambassade in Brussel.
Niet permanent beveiligd
In de praktijk is het in België zeker niet zo dat ministers in België permanent een bodyguard bij zich hebben. Denk maar aan politici die met de fiets naar het werk gaan, op zo’n moment is er geen bescherming aanwezig.
Herman Van Rompuy ging zonder beveiliging wandelen met zijn hond in het Warandepark
Veiligheidsbron
Zelfs de premier is niet permanent beveiligd. "Het is bekend dat Herman Van Rompuy (premier in 2009, red.) bijvoorbeeld ’s avonds met zijn hond ging wandelen in het Warandepark, zonder bescherming", zegt een veiligheidsbron. "Het gebeurt heel erg à la tête du client."
Toch is het NCCN niet altijd tevreden met hoe de beveiliging in de praktijk wordt omgezet. Eind mei lekte nog een mail van het crisiscentrum in Het Nieuwsblad, naar aanleiding van een bezoek van premier Alexander De Croo aan de VS. Het crisiscentrum was er niet over te spreken dat er geen veiligheidsagenten mee aan boord van het vliegtuig zaten, samen met De Croo.
Scherpschutters zijn zeldzaam
Worden politici bewaakt, dan zijn de politieagenten die hen beschermen wel gewapend. In theorie zouden ze dus ook iemand mogen uitschakelen die een fysieke dreiging veroorzaakt, als er geen andere oplossing is.
Scherpschutters, zoals we die zagen op het dak achter het spreekgestoelte van Donald Trump, zijn echter zeer zeldzaam. Volgens het crisiscentrum wordt zo’n maatregel enkel in 'extreme gevallen' toegepast.
Ook wapengebruik door privéfirma's is strikt geregeld. "Dat wordt bepaald in de wet op de private veiligheid. Enkel als we bijvoorbeeld ambassades of Europese instellingen helpen beveiligen, is wapendracht soms toegestaan", zegt Yannick De Smet, regionaal directeur bij veiligheidsfirma G4S.
Voorbereiding is alles
De Smet ziet wel vaker dat het verkeerd loopt als de voorbereiding tekortschiet. "Dat er een gebouw op 140 meter staat, daar houdt men rekening mee", zegt hij over het Trump-evenement.
"Toen de Slovaakse premier Robert Fico halfweg mei werd neergeschoten, waren er problemen met een afsluiting. Er moeten ook steeds voldoende close protection officers aan de andere kant van de afsluiting staan en dicht genoeg bij een mogelijke aanvaller."
Dat beaamt ook Sven. "Voorbereiding is alles", zegt de bodyguard. "In het ideale geval kan je op voorhand ter plaatse gaan kijken: waar zijn de nooduitgangen, wie zal er opdienen in het restaurant, hoe ver zijn we van de autostrade, het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Het is een job waarbij je constant bezig bent met: 'wat als?'"
*Voor zijn veiligheid werd de naam van de bodyguard veranderd. Zijn echte naam is bekend bij de redactie.
