De mislukte aanslag op voormalig president Donald Trump leidde in slechts enkele minuten tijd tot een massa aan beweringen op sociale media. Onder de speculaties bevinden zich ook een heleboel valse beweringen en zelfs samenzweringstheorieën. Een selectie.
Lachende bodyguards en "een schot in de borst": aanslag op Trump leidt tot stortvloed aan nepnieuws
In het kort
Wat? Allerlei beweringen en speculaties overspoelden het internet vrijwel meteen nadat een mislukte aanslag werd gepleegd op voormalig Amerikaans president Donald Trump.
Maar? Onder die berichten zitten ook heel wat valse beweringen en samenzweringstheorieën. Vooral het idee dat de aanslag "in scène gezet" werd, ging op verschillende manieren rond. Zo werd een foto aangepast opdat het zou lijken alsof veiligheidsagenten lachten terwijl ze Trump het podium afhielpen. Een andere bewering stelt dat Trump ook in de borst werd geschoten, maar dat klopt niet. Tot slot deden heel wat foute speculaties de ronde over de vermeende dader.
Slechts enkele minuten na de aanslag op voormalig president Donald Trump werden de sociale media al overspoeld met samenzweringstheorieën, valse beweringen en ongefundeerde beweringen. De berichten gingen alle richtingen uit: van wilde theorieën over de aanslag tot speculaties over wie de schutter was. Bij een gebrek aan geverifieerde informatie kregen de berichten al snel miljoenen views.
Vooral de bewering dat de aanslag "in scène gezet" was, circuleerde erg hard. Volgens het Amerikaanse NBC News werd het woord 'staged' op X de op één na meest populaire term na 'Trump', met meer dan 228.000 berichten waarin het woord werd gebruikt.
Ook bij ons deden heel wat beweringen en foto's de ronde op sociale media. Een overzicht.
1. Neen, de leden van de Secret Service lachen niet op deze foto
Op deze foto zou bijvoorbeeld te zien zijn dat de leden van de Secret Service, de dienst die instaat voor de bescherming van (ex-)presidenten, "aan het lachen" waren terwijl ze Donald Trump in veiligheid brachten. Sommige berichten werden tot meer dan een miljoen keer bekeken. Het beeld wordt gebruikt om aan te tonen dat "de aanslag in scène werd gezet".
Maar het beeld is nep: de gezichten werden aangepast. Het originele beeld behoort toe aan het Amerikaanse persbureau Associated Press en daarin zien we geen lachende agenten. Ook op de bewegende beelden van het gebeuren zien we de veiligheidsagenten op geen enkel moment grijnzen wanneer ze Trump weg van het podium escorteren. Andere foto's van soms andere bronnen tonen evenmin lachende veiligheidsagenten terwijl ze Trump na de aanslag wegleiden.
De originele afbeelding die is gebruikt om de vervalsing te maken, werd gemaakt door Evan Vucci , fotograaf voor Associated Press. De details in beide foto's – de wapperende vlag, de rimpels in de kleding, het haar – komen zowel in de nepfoto als in de echte foto overeen. Daarom concluderen we dat het nepbeeld gebaseerd werd op de AP-foto.
De factcheckers van LeadStories maakten bovendien gebruik van een tool om wijzigingen door AI te detecteren. Die tool – met de kanttekening dat dergelijke hulpmiddelen nog niet altijd waterdicht zijn – gaf aan dat er "substantieel bewijs" bestaat dat de afbeelding met de grijnzende agenten gegenereerd werd door een andere tool.
Ook persagentschap Reuters laat weten dat op de beelden die gemaakt werden door de eigen fotografen, geen grijnzende veiligheidsagenten staan terwijl ze Trump van het podium helpen.
2. Verschillende "daders" op sociale media
Meteen na de aanslag op Trump werd er op sociale media gespeculeerd over de dader en gingen er heel wat valse beweringen rond. Zo werd een Italiaanse voetbalcommentator, Marco Violi, ervan verdacht de dader te zijn.
Een screenshot circuleerde op X van een man met een zwarte hoed en bril met bijhorende tekst "dat Mark Violets gearresteerd zou zijn en zich identificeerde als Trump-schutter". De bewering werd ook in het Nederlands gedeeld.
Violi zou volgens sociale media zijn plannen ook op YouTube in een video aangekondigd hebben. Maar Violi plaatste een statement op zijn sociale media en heeft ook bevestigd aan Reuters dat hij niets te maken heeft met de aanval.
Daarnaast beweerde iemand op X dat hij zelf de dader was van de aanslag. In een video zei de man in kwestie dat zijn naam Thomas Crooks was en dat hij Republikeinen en Trump haatte. Ook plaatste hij een foto van zichzelf met als bijschrift "dat de Trump-shooter geïdentificeerd was".
Maar dat klopte niet. Inmiddels heeft de man zijn account op privé gezet en heeft hij toegegeven - volgens de Australische factcheckers van Australian Associated Press - dat het om een grap ging en dat hij zijn berichten heeft verwijderd.
En zelfs een derde man werd beschuldigd van de aanval op Trump , namelijk Maxwell Yearick. In 2016 zou hij gearresteerd zijn omdat hij deelgenomen heeft aan een anti-Trump protest . Volgens nieuwsberichten die Australian Associated Press naging, klopt dat, maar met de meest recente aanval op Trump heeft hij niets te maken.
3. Neen, deze foto toont geen schotwonde, maar is een schaduw van een mouw
Op X circuleert de bewering dat Trump ook een tweede maal geraakt was, maar gered werd door een kogelvrije jas . Daarvoor baseren ze zich op een ingezoomde foto waarop een donker, rond vlekje te zien is op zijn jas.
De originele foto waarop dit vlekje te zien is , werd gemaakt door Evan Vucci, de fotograaf van AP die ook andere iconische foto's gemaakt heeft, zoals die waarop Trump zijn vuist opsteekt met de Amerikaanse vlag op de achtergrond.
Op een scherpere versie van de foto kan je zien dat het eigenlijk gaat om de schaduw op een plooi in de mouw van de agente.
Het moment waarop al deze foto's gemaakt zijn, werd ook gefilmd vanuit het standpunt van de fotograaf zelf. Aan de hand van die video kunnen we de tijdstippen achterhalen waarop de verschillende foto's werden genomen.
Op de foto met het donker vlekje zien we een agent zijn arm opsteken naast de gebalde vuist van Trump, terwijl de agent uiterst rechts zijn arm achter de rug van de vrouwelijke agent houdt. Dit exacte moment herkennen we ook in de video.
Een andere foto, waarop er géén kogelgat te zien was, werd slechts enkele seconden eerder genomen.
Er werd ook nergens op officiële kanalen of door Trump zelf melding gemaakt van een tweede schot dat Trump zou geraakt hebben. Op zijn sociale mediaplatform Truth Social vermeldde Trump enkel dat hij "geraakt werd door een kogel die de bovenkant van mijn rechteroor doorboorde".
Conclusie
Na de aanval op de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump deden verschillende valse beweringen en theorieën de ronde.
Zo werd er beweerd dat de leden van de Secret Service aan het lachen zijn na de aanval op Trump. Maar het beeld is nep, de gezichten werden aangepast. We beschouwen het beeld daarom als onwaar. Het beeld werd gebruikt om aan te tonen dat de aanval in scène gezet is.
Ook werden verschillende mensen valselijk beschuldigd de dader te zijn van de aanval.
Ook over hoe Trump geraakt werd door de schoten, circuleerden beweringen. Zo zou Trump niet enkel in zijn oor geraakt zijn, maar ook in de borst. Maar dat bleek de schaduw op een plooi in de mouw van de agente te zijn. Ook dit beeld beschouwen we daarom als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
