Massa's plastic, familiefoto's en... duizenden botervlootjes: 3 jaar na waterbom kuisen vrijwilligers laatste stukje Ourthe op

Exact 3 jaar geleden barstte een waterbom boven de Vesdervallei in Wallonië, met grote overstromingen tot gevolg. Die eisten een zware menselijke tol, er vielen 39 doden. Maar ook de materiële schade was enorm. Die littekens zijn er nog altijd, maar hoopgevend is dat de rivieren de Vesder en de Ourthe wel volledig zijn opgeruimd.

Vrijwilligers pakten, onder coördinatie van de ngo River Cleanup, liefst 500 kilometer rivier aan, vertelt Hanne Collette, die destijds nog maar net aan haar job als projectmanager bij de River Cleanup was begonnen. "Ik was eerst de mensen thuis gaan helpen, maar we zagen al snel dat de rivieren er enorm slecht aan toe waren. Dan heb ik mijn collega's aangesproken om daarvoor een project op te zetten."

In totaal voerden vrijwilligers de voorbije 3 jaar zo'n 240 opruimacties uit in de Vesder en de Ourthe. Voornamelijk handenwerk, af en toe geholpen door een tractor of kraan.

"In het begin werden we overrompeld door vrijwilligers, tot soms honderden per actie. Daarna is het een beetje gaan liggen, maar we zijn toch kunnen blijven doorgaan tot het werk helemaal afgerond was. Een groepje diehards is echt blijven volhouden, daar zijn we enorm dankbaar voor."

Collette zag in de voorbije 3 jaar volledige inboedels passeren in de rivieren. "Zowat alles wat in de living van mensen lag, is weggespoeld. Het was soms een beetje emotioneel om familiefoto's en persoonlijke spullen van mensen te vinden." 

"Maar bij de overstromingen was ook een boterfabriek getroffen: we hebben echt duizenden botervlootjes gevonden. Verder ook enorm veel plastic dat vaak rond de bomen gestrengeld was geraakt."

De betrokken gemeenten hebben zich geëngageerd om de persoonlijke spullen die de vrijwilligers vonden weer aan de juiste mensen te bezorgen. "Zij hebben ook al ons verzamelde afval verwerkt, dus dat is echt wel een gigantische steun", zegt Collette. "Naar het einde toe hebben we ook financiële steun gekregen van Waals minister van Leefmilieu Céline Tellier (Ecolo)."

Of ze ook de indruk heeft dat de ecosystemen rond de rivieren zich aan het herstellen zijn? "Ja, enorm: ik ben deze week toevallig teruggegaan naar een weide die we in augustus 2021 hebben opgeruimd en het was er echt prachtig: het staat er vol met bloemen, ik zag een reiger en een aalscholver. Het is fijn om te zien dat de natuur zichzelf herstelt."

In veel huizen in de Vesdervallei is de heropbouw wel nog altijd bezig na de ramp, merkt Collette. "Maar ik moet zeggen dat de terrasjes in Chaudfontaine toch al opnieuw gezellig zijn."