Waarom is de 'tettenbrug' in Oostende 'tettenloos'?

Als je met de trein in Oostende aankomt, rij je eronderdoor. Wie de bus of de tram neemt naar de oostkust, rijdt erover. Je kan er ook met de fiets of te voet over en met de auto kan je er gratis op parkeren. De Graaf de Smet de Naeyerbrug of dus de 'tettenbrug' is een belangrijke brug in de badstad.

De brug werd in 1905 in gebruik genomen. Ze is genoemd naar de toenmalige minister van Financiën en Openbare Werken en later ook eerste minister, Paul Joseph de Smet de Naeyer.

Leopold II, de toenmalige koning, wou met die brug de verbinding maken tussen de oude Mercatordokken en de nieuwe dokken en de Spuikom. De Smet de Naeyer keurde die plannen goed om de haven van Oostende fors uit te breiden. In ruil kreeg de brug zijn naam.

Bij een korte rondvraag op straat blijkt dat bijna niemand de officiële naam van de brug kent. Iedereen heeft het over de 'tettenbrug'. Maar waarom? Dat blijft onduidelijk. "Ik denk dat we 'tettenbrug' zeggen door de vorm van de pylonen die op borsten lijken", zegt een Oostendse.

"De brug ligt in de wijk Hazegras, de hoerenbuurt van Oostende, en ik heb me laten vertellen dat die bijnaam komt door de prostituees die vroeger op de brug stonden om hun 'marchandise' te tonen", meent een jonge kerel. Nog iemand anders denkt dan weer dat vroeger beelden van ontblote vrouwen op de brug stonden.

Het verhaal is burgemeester Bart Tommelein (Open VLD) niet onbekend. "Er gaan wilde theorieën rond over de brug, maar ik volg die van de hoerenbuurt. De prostituees stonden er vroeger de mannen op te wachten en werden daar ook opgepikt. Volgens mij komt het daarvan."

Stadsgids Marc Loy leidt er regelmatig toeristen rond. "De fantasie van mensen is eindeloos", lacht hij. "Maar er is niets van aan. De brug werd gebouwd naar een ontwerp van architect Alban Chambon. Chambon was van oorsprong een beeldhouwer, van Franse afkomst. Hij gaf opdracht aan een aantal andere beeldhouwers om beelden te maken om de verschillende pylonen van de brug te versieren."

"Aan beide zijden van de 4 brugpylonen kwamen zo beelden van vrouwen met ontblote borsten. Meer had de Oostendenaar in die tijd niet nodig om de bruggenconstructie om te dopen tot de 'tettenbrug'."

De bronzen beelden van halfnaakte vrouwen hebben maar een paar jaar op de brugpylonen gestaan. Wat er mee gebeurd is, dat weet Erwin Mahieu. Hij is verzamelaar en gepassioneerd door de geschiedenis van Oostende en Bredene.

"Tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben de Duitsers de beelden van de bruggen gehaald. In 1916 hadden ze grote nood aan koper om extra munitie te kunnen maken. De bronzen beelden bestonden uit een groot percentage koper. Geen enkel stukje koper was toen veilig voor de bezetter."

"Iedereen die koper in zijn bezit had, moest dat verplicht afstaan, anders kregen ze een boete of moesten ze naar de cel. De Duitsers eisten zelfs handgrepen van voordeuren op. Bij de Oostendenaars die ze niet wilden afgeven, vezen ze er gewoon zelf af."

Maar wat is er met de blote vrouwen gebeurd? Een hardnekkige theorie doet de ronde dat ze per schip zijn weggebracht via Nederland naar een Duitse haven. Maar dat houdt geen steek volgens Erwin. "De Britten lagen constant op de loer om Duitse schepen te saboteren, dus de Duitsers zullen het niet geriskeerd hebben om met een schip vol koper de zee op te gaan."

"Bovendien zijn er bewijzen dat het schip - dat zogezegd zou gebruikt zijn om dat koper te vervoeren - 2 jaar later nog altijd lag te pronken in de Oostendse haven." Volgens Erwin is er geen twijfel mogelijk: "de Duitse bezetter heeft die bronzen beelden gewoon op een trein geladen en naar de smeltovens in Duitsland gebracht om er hulzen voor kogels en granaten van te maken."

Al meer dan 100 jaar is de 'tettenbrug' tettenloos, zou daar ooit nog verandering in komen? "Als er een plan zou komen om die rondborstige beelden terug te brengen, zou ik daar zeker positief tegenover staan", klinkt het bij burgemeester Tommelein.

"We zouden in gesprek kunnen gaan met Onroerend Erfgoed en replica's van die beelden kunnen maken. Wij zijn een stad met veel cultuur en wij respecteren die erfgoedwaarde. Alles hangt natuurlijk af van het prijskaartje, maar als we die oude tetten kunnen terugbrengen, dan zou ik dat wel een goed idee vinden."