Journalist Stefan Blommaert 1 jaar na zijn pensioen: "Ik raak de China-microbe niet kwijt"

"Je kan je niet voorstellen hoe erg ik het mis", zegt voormalig VRT-journalist Stefan Blommaert, "het reportagewerk te velde maar ook stukjes maken voor het Journaal vanop de redactie met beelden van de persagentschappen. Ik mis het allemaal ongelooflijk. Praten met mensen, voelen, ruiken en zelfs proeven, kortom alles wat goede journalistiek is." 

Een jaar na zijn laatste werkdag bij de VRT volgt Stefan Blommaert het nieuws uit het buitenland en dan voornamelijk China nog altijd op de voet. "Veel media besteden opvallend meer aandacht aan China dan vroeger, en dat is helemaal terecht", zegt Blommaert. "Het is een fascinerend land waar wij, westerlingen, te weinig van weten. En dat onze politici nog altijd niet ernstig genoeg nemen."

Een van de recente verhalen die bij Blommaert zijn blijven hangen, is de verdwijning en het ontslag van de Chinese minister van Defensie Li Shangfu. "Het feit dat een belangrijk figuur als de minister van Defensie zomaar kan verdwijnen zonder dat iemand weet wat er aan de hand is, is op zijn minst opmerkelijk. Officieel is de reden voor zijn ontslag vorige maand gesjoemel met legeraankopen."

Blommaert vindt het tekenend dat een politiek schandaal van die omvang onder de radar kan blijven. "Het bewijst dat niemand eigenlijk weet wat er zich werkelijk afspeelt in het partijhoofdkwartier in Peking of welke fracties er zijn binnen de Communistische Partij. Maar het toont ook aan dat de 10 jaar lange strijd tegen corruptie - een van de paradepaardjes van president Xi - nog niet afgelopen is."

De laatste maanden klinkt er vanuit het Westen steeds meer kritiek op de rol die China speelt in internationale conflicten. Op de viering van 75 jaar NAVO in Washington, begin juli, haalde secretaris-generaal Stoltenberg hard uit naar China, omdat het Rusland zou helpen in de oorlog tegen Oekraïne, door onderdelen te verkopen waarmee ze wapens kunnen bouwen. 

"Het klopt dat de Chinese leiders met Rusland een 'partnerschap zonder grenzen' hebben afgesloten, maar tegelijkertijd willen ze ook Oekraïne niet voor het hoofd stoten, want dat botst met hun eigenbelang", nuanceert Blommaert. "Dus dan zie je dat ze in de VN-Veiligheidsraad geen veto stellen tegen resoluties die Rusland veroordelen maar zich onthouden. En dat ze een vredesplan voorstellen dat uiteindelijk voor niemand aanvaardbaar is."

Toch speelt China wel degelijk een almaar grotere rol in de internationale politiek. Zo raakte deze week bekend dat China bemiddelt tussen verschillende Palestijnse groeperingen. "In het geval van Saoedi-Arabië en Iran zijn ze er inderdaad in geslaagd om de 2 weer met elkaar te verzoenen," zegt Blommaert, "maar China hoedt zich ervoor om zelf verstrikt te raken in wat ze 'interne aangelegenheden' noemen. En laat dat nu net het geval zijn in Oekraïne en ook in Gaza: Rusland beschouwt Oekraïne als een deel van zijn territorium en Israël denkt hetzelfde over Gaza."   

De vraag voor de Belgische en Europese politici is hoe we met die groeiende invloed van China omgaan. "Onze naïviteit van 20 jaar geleden, toen we de deuren wagenwijd openzetten voor de massale invoer van goedkope producten uit China, zijn we gelukkig kwijt", zegt Blommaert. "Maar nu ze komen aankloppen met hoogtechnologische producten, weten we opnieuw niet hoe we daarop moeten reageren."

Volgens Stefan Blommaert is de enige juiste verdediging om uit te gaan van onze eigen sterkte. "We moeten ervoor zorgen dat onze eigen industrie kan blijven concurreren met de Chinese. En onze Europese politici moeten op tafel slaan en een gelijk speelveld afdwingen. Want zonder gelijk speelveld is er geen speelveld. En vergeet niet dat China ook Europa nodig heeft als belangrijke afzetmarkt." 

Een jaar na zijn pensioen is Blommaert de China-microbe nog altijd niet kwijt. En binnenkort vertrekt hij opnieuw, maar dit keer als reisleider. "Overal waar je komt in China zie je nieuwe en onverwachte dingen. Je beseft daar dat je als westerling zo weinig weet en dat maakt het voor mij zo boeiend. Nee, China laat mij niet meer los."