Het internet zou een van de grootste uitdagingen in de strijd tegen klimaatverandering kunnen worden. Op dit moment is het naar schatting goed voor 2 tot 7 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen en het groeit razendsnel. De data-industrie maakte al beloftes om de klimaatimpact terug te dringen, maar ook jij kan in afwachting al deze 7 simpele tips toepassen.
Hoe verkleinen we de klimaatimpact van ons internet? Zeven tips die nauwelijks moeite kosten
Het internet is niet meer weg te denken uit ons leven. Chatten via WhatsApp en andere apps, videovergaderingen, zoekmachines als Google, streamingdiensten: we gebruiken het internet bijna zonder het te beseffen. Dat kost enorm veel energie. Niet alleen je eigen toestel verbruikt stroom, maar ook het hele systeem dat erachter zit.
Waarom verbruikt het internet zoveel energie?
Telkens je bijvoorbeeld een website bezoekt, Instagram opent of muziek luistert op Spotify, verstuurt je toestel een verzoek om informatie te kunnen downloaden. Die is opgeslagen op servers: computers die altijd aanstaan om de informatie te bewaren en naar jou te versturen. En die servers zijn verzameld in datacenters, gebouwen die goed beveiligd zijn en de warme lucht van de servers afvoeren.
Zowel de servers zelf als de koeling ervan verbruiken energie. De centers die nu bestaan, zijn goed voor ruim 1 procent van de wereldwijde vraag naar elektriciteit en ze draaien nog grotendeels op fossiele energie.
Dat beseffen de grote spelers als Google maar al te goed. Het bedrijf wil volledig op groene energie draaien tegen 2030, en de Belgische Vereniging voor Digitale Infrastructuur (BDIA) wil tegen 2030 energieneutraal zijn. Een van de groenste datacenters ter wereld werd nog maar pas gebouwd in Zellik. En de datacenters worden steeds efficiënter, waardoor het verbruik van energie veel trager stijgt dan het internetverkeer.
Maar de transitie zal wel snel moeten gaan, want onder meer door artificiële intelligentie gaat de uitstoot toch omhoog. Zo is de uitstoot van Google de voorbije 5 jaar bijvoorbeeld met de helft gestegen. Terwijl de omkanteling bezig is, kan je als gebruiker je uitstoot alvast verminderen met deze tips uit de podcast Ons klimaat.
1. Gebruik AI enkel als het nodig is
AI of artificiële intelligentie is de nieuwe grote trend: we zoeken alsmaar vaker informatie door het simpelweg te vragen aan chatbots als ChatGPT en Google Gemini, of we voeren een heel gesprek voor de 'fun'. Maar achter die leuke en handige tool schuilen enorm veel computerberekeningen.
Om iets op te zoeken met behulp van ChatGPT is 25 keer meer energie nodig dan met bijvoorbeeld de Google-zoekmachine. En zo stijgt de energievraag van databedrijven die AI aanbieden zienderogen. Hoewel AI ook kan helpen in de strijd tegen de klimaatverandering, door productieprocessen efficiënter te maken of extreem weer beter te voorspellen: we gebruiken het beter niet als spel.
Ook cryptocurrencies, zoals Bitcoins, vragen erg veel energie voor ingewikkelde berekeningen.
2. Stream op lagere kwaliteit
Streamingdiensten als Netflix, VRT MAX, Streamz ... tonen series en films automatisch op hoge kwaliteit. Video is sowieso al een van de grootste energieslurpers op het internet. In 2022 was nog meer dan 80 procent van ons internetverbruik daaraan te wijten.
Maar wist je dat je het nauwelijks merkt als je de kwaliteit wat lager zet, zeker als je op je laptop of smartphone kijkt? Hoe lager de kwaliteit, hoe minder energie je verbruikt. Die instelling kan je vaak veranderen per aflevering die je kijkt en soms kan je de standaardkwaliteit ook veranderen in je algemene instellingen.
Ook bij het beluisteren van muziek op streamingdiensten als Spotify kan je de kwaliteit verlagen. En als je muziek luistert via YouTube, spelen er nodeloos video's af. Niet de meest energie-efficiënte manier van luisteren dus.
3. Ruim je cloud op
Zowat alles wat je doet op je smartphone wordt opgeslagen in een cloud (van Apple, Google, Microsoft ...) Denk maar aan foto's, e-mails, bestanden, en de hele back-up van je WhatsApp en telefoon. Gegevens die ergens in de lucht lijken te zweven, maar eigenlijk simpelweg op servers van het bedrijf opgeslagen zijn.
Voor alles wat je bewaart staan er dus servers energie te verbruiken in datacentra. Bestanden die je al jaren niet meer nodig hebt, of oude sociale media-profielen, kan je maar beter verwijderen. En dat geldt ook voor oude webpagina's en sociale mediaprofielen die niet meer in gebruik zijn.
4. Stuur wat minder filmpjes
Niet alleen streaming, maar ook videogesprekken en doorgestuurde filmpjes zijn energievreters. Vaak worden die automatisch opgeslagen op de cloud. Het is dus niet alleen een goed idee om oude filmpjes die je niet meer nodig hebt, te verwijderen, minder filmpjes doorsturen helpt evenzeer. Je kan ook instellen dat je video's niet automatisch downloadt als je ze ontvangt via chatdiensten als WhatsApp.
5. Zet autoplay af
Op YouTube en streamingdiensten begint de volgende video automatisch af te spelen, tenzij jij dat zelf aanpast in de instellingen. En ook sociale media zoals Instagram, TikTok en Facebook trekken je aandacht volop door elke video in je tijdlijn automatisch te laten afspelen. Ook dat kan je in de instellingen veranderen, onder meer door "databesparing" aan te zetten. Zo kies je er zelf voor aan welke video je tijd en energie wil spenderen.
6. Kies voor de zoekmachine Ecosia
Google is de bekendste zoekmachine, maar er zijn er tal van andere, die je bovendien kan instellen als je standaard zoekmachine in je browser. Eentje concentreert zich specifiek op de klimaatimpact van het internet: Ecosia .
Naar schatting plant het bedrijf 1 boom per 45 zoekopdrachten om de CO2-uitstoot te compenseren. Een klein verschil, maar met een grote impact als je bedenkt hoeveel zoekopdrachten er worden ingegeven: op Google alleen al zijn dat er 8,5 miljard per dag.
Ecosia zegt dat het al meer dan 212 miljoen bomen geplant heeft. Al is dat moeilijk te controleren, het bedrijf gebruikt in elk geval het merendeel van de winst om projecten die bomen planten wereldwijd te ondersteunen.
7. Gebruik je toestel zo lang mogelijk
En dan toch even terug naar het toestel waarop je het internet gebruikt. Want naast de energie tijdens het gebruik ervan, is vooral de productie van het toestel energie-intensief. 70 tot 80 procent van de energie die het toestel in totaal zal verbruiken, komt van de productie ervan. Een nieuw toestel koop je dus best pas als het oude helemaal versleten is.
Wat je als bedrijf kan doen
Als bedrijf heb je misschien nog wel de grootste impact met je website en provider. Je kan kiezen voor een groen datacentrum om je website te hosten, of vragen aan het bedrijf dat nu je website (en ander verkeer) host, wat het doet voor het klimaat. Bekijk ook eens of er gegevens of websites zijn die verwijderd kunnen worden. Zo draaien er geen servers - in je eigen gebouw of in een datacenter - voor niets, ook wel "zombieservers" of "idle servers" genoemd.
Hoe maken we het internet zuiniger? Met Linde Merckpoel

