In Nederland heeft een onafhankelijk onderzoek grensoverschrijdend gedrag vastgesteld bij het Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Het onderzoek, uitgevoerd door bureau Verinorm, volgt op een onthulling van de Belgische actrice Hélène Devos. Regisseur Ivo van Hove - ook een Belg - was in die periode artistiek directeur van het theatergezelschap.
Onderzoek bevestigt grensoverschrijdend gedrag bij Amsterdams theater onder leiding van Belg Ivo van Hove
Actrice Hélène Devos staat vooral bekend om haar rollen in de film 'Belgica' en de comedyreeks 'De luizenmoeder'. In september vorig jaar stapte Devos op bij het Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Ze maakte toen via Instagram bekend jarenlang slachtoffer en getuige te zijn geweest van "fysiek en mentaal misbruik".
ITA stond 22 jaar lang onder leiding van de bekende Belgische regisseur Ivo Van Hove. Na het getuigenis van Devos werden 2 onderzoeken ingesteld door bureau Verinorm. Een onderzoek kijkt naar de organisatiecultuur binnen ITA en een tweede focust meer op de persoonlijke impact van de beschuldigingen.
Beide onderzoeken bevestigen het grensoverschrijdend gedrag. De cultuur onder Van Hove blijkt "niet voldoende veilig en inclusief" te zijn, zo meldt ITA zelf in een persbericht. De Nederlandse toneelregisseur Eline Arbo nam in september vorig jaar de fakkel over. Van Hove is wel nog gastregisseur.
Pijn, schreeuwen, kwetsende grappen, angstcultuur
Volgens het openbaar rapport van ITA zegt 65 procent van de huidige werknemers bekend te zijn met de sfeer van grensoverschrijdend gedrag. Het zou gaan om seksuele avances, verbale intimidatie en zelfs fysiek geweld.
Het onderzoek spreekt over "al dan niet intentioneel fysieke pijn toebrengen tijdens toneelspel, schreeuwen en kwetsende grappen". Meer nog: er zou een angstcultuur heersen "veroorzaakt door sterk hiërarchische verhoudingen".
Maatregelen
De directie van ITA reageert geschokt en is naar eigen zeggen "geraakt door de onderzoeksuitkomsten en vindt het pijnlijk dat medewerkers dit hebben meegemaakt". De situatie zou volgens het onderzoek wel verbeterd zijn sinds er een nieuwe directie is aangesteld.
In de Volkskrant reageert de huidige directeur Eline Arbo dat ITA meteen maatregelen heeft genomen. Zo is er nu bijvoorbeeld een direct aanspreekpunt voor acteurs om de drempel om iets te melden te verlagen.
Los van dit rapport kreeg het ITA enkele dagen geleden ook te horen dat de overheidsssubsidies met de helft worden ingekrompen, net als bij veel andere culturele organisaties in Nederland.
Wie is Ivo van Hove?
Na zijn tijd bij ITA werkt Ivo van Hove op dit moment als artistiek leider van de Ruhrtriënnale in Duitsland. Hij heeft een lange staat van dienst. Al sinds 1981 maakt hij theaterproducties en was hij onder meer artistiek leider van Akt-Vertikaal, De Tijd en Het Zuidelijk Toneel. Van 2001 tot 2023 had hij de artistieke leiding van ITA. Daarnaast is hij ook de vaste gastregisseur van New York Theatre Workshop en regisseerde hij ook tal van opera's in heel Europa.
Ivo van Hove werkte ook samen met David Bowie voor de musical 'Lazarus'. Hij sleepte tijdens zijn carrière al ettelijke prestigieuze bekroningen en oeuvreprijzen in de wacht, onder meer de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste in 2015.
De meldingen over grensoverschrijdend gedrag bij ITA zijn geen alleenstaand geval in de cultuurwereld. Onlangs kwam ook choreografe Anne Teresa De Keersmaeker in opspraak.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
