Cruciaal punt in federale onderhandelingen nadert: "Als De Wever morgen geen formateur wordt, bots je op eerste crisis"

"Het gaat over een methode, een houding. En die gaat over de vraag: wil je garanties voor je springt of spring je om garanties te krijgen?", zegt Ivan De Vadder in De Ochtend op Radio 1.

"Inhoudelijk is er een overeenkomst over een paar thema's: verstrenging op vlak van migratie, de kernuitstap die niet zou gebeuren, ... Maar er blijft veel twijfel hoe je dat tekort van 30 miljard euro over verschillende jaren gaat terugdringen. Je kunt besparen, maar Vooruit wil dat niet doen op de gezondheidszorg. Je kunt ook zorgen voor meer belastingen, maar dan weet je dat dat niet evident is bij de N-VA en de MR."

"Bij Vooruit laten ze nog niet definitief in hun kaarten kijken. Vanavond staat een partijbureau gepland bij Vooruit, met mogelijk een persconferentie nadien. Dat is natuurlijk wel een soort dramatisch moment dat de partij daar creëert."

"Vooruit voelt ook de druk van de achterban - onder meer de socialistische vakbond - en van een zusterpartij - de PS - die niet in de onderhandelingen zit. Een tweede element is toch wel het vertrouwen, niet per se in Bart De Wever, want Conner Rousseau heeft een goede relatie met hem, maar wel in Georges-Louis Bouchez van de MR. Dat is toch een angel."

"Het valt op dat Bouchez zich momenteel heel rustig houdt", merkt De Vadder. "Maar Conner Rousseau stelt zich vandaag in Knack de vraag hoelang hij dat zal volhouden. Er blijft een zeker wantrouwen ten opzichte van die figuur. Bij de vorige regering heeft zijn houding heel veel kwaad bloed gezet."

Je merkt toch dat er soms wat spelletjes worden gespeeld, zegt De Vadder. "De MR spreekt ook niet meer van een centrumrechtse regering, want dat lag gevoelig bij Vooruit, maar wel van een hervormingsregering. In het Frans is dat 'un gouvernement réformateur'. En hoe heet de MR? De Mouvement Réformateur."

"Dat antwoord heb ik niet", geeft De Vadder toe. "Op dit moment is alles mogelijk. Maar je voelt dat iedereen toch wel heel erg duwt in de richting van Bart De Wever formateur maken. Als dat niet gebeurt, bots je wat mij betreft op een eerste crisis. En die wil niemand."

"Nu wordt al gezegd: Vooruit wil toch niet de chaos veroorzaken? Maar Rousseau zegt vandaag nogmaals dat De Wever geen regering wil voor de gemeenteraadsverkiezingen, omdat hij als burgemeester van Antwerpen naar die verkiezingen wil gaan. Qua timing is dat de horizon die Vooruit gebruikt."

"Dat je dagelijks met die 5 partijen rond de tafel gaat zitten. En ja, dan zijn er nog wel wat hindernissen te nemen. Maar op z'n minst begin je dan snelheid te nemen en kan je beginnen te werken."

"Vergeet niet: Europa legt ons een deadline op en die is 20 september. Tegen dan moet er een plan op tafel liggen hoe we dat begrotingstekort en onze schuld gaan wegwerken. Als dat plan niet klaar is tegen dan, zou het kunnen dat dat begrotingstraject wel eens aan een nog strakker ritme moet gebeuren. Om die snelheid te maken zou men morgen eigenlijk moeten kunnen starten met De Wever als formateur."

Ja, maar ook daar is morgen een vergadering gepland op vraag van Vooruit, weet De Vadder. "Want zij vragen zich af of de N-VA niet aan het treuzelen is op Vlaams niveau om hen federaal binnen te trekken, samen in 1 pakket dus."

"Ze staan op Vlaams niveau wel al een stukje verder, met 19 werkgroepen en verschillende startverslagen. Maar je voelt dat de 2 formaties aan elkaar gekoppeld zijn. En dat is ook het uitgangspunt: we hebben dat confederale model genomen met die 3 partijen aan Vlaamse kant en 2 aan Franstalige zijde, die elk in hun deelstaten een regering vormen en zo naar het federale niveau gaan."