Hongaarse premier Viktor Orbán verrast opnieuw en duikt na Oekraïne en Rusland nu in China op

Na zijn omstreden bezoek aan Moskou, is Orbán nu ook naar China gereisd. Hij is naar eigen zeggen aangekomen in Peking voor een "vredesmissie 3.0".

Op socialenetwerksite X heeft Orbán een foto geplaatst waarop te zien is hoe hij op de luchthaven begroet wordt door Hua Chunying. Hua is de Chinese viceminister van Buitenlandse Zaken.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een mededeling verspreid over het bezoek. Orbán zal president Xi Jinping ontmoeten voor een gesprek over "kwesties van wederzijds belang", zo klinkt het.

Eerder sprak Orbán al in Kiev met de Oekraïense president Zelenski. De Hongaarse premier was vrijdag ook naar Moskou gereisd voor een bezoek aan de Russische president Vladimir Poetin. Dat initiatief leidde vooral binnen de Europese Unie tot heel wat kritiek.

Naar eigen zeggen kaderen de bezoeken van Orbán aan Oekraïne, Rusland en China binnen een zogenoemde vredesmissie. "Hij timmert aan de vrede, dat is het verhaal dat hij al een tijd zit te vertellen", zegt Hendrik Vos, professor Europese politiek aan de UGent.

Hongarije neemt sinds 1 juli het roterende voorzitterschap van de Raad van de EU waar. "Dat geeft hem een groter platform", zegt Vos. Maar verscheidene Europese leiders benadrukken dat Orbán geen mandaat heeft om namens de EU te spreken. "Hij spreekt niet in de naam van de Europese Unie. Dat weet hij zelf ook."

Ook de landen die Orbán bezoekt zijn daarvan op de hoogte, zegt Vos. Toch sprak Poetin de Hongaarse premier vorige week aan als voorzitter binnen die Europese context. "Men vindt dat wel prettig. Op deze manier maakt Poetin aan de rest van de wereld duidelijk dat er een zekere afvalligheid is binnen de Europese context. En hoewel die dissidentie niet zo groot is, wordt het idee van een verdeeld Europa zo wel in de schijnwerpers gezet", zegt de professor.

Vooral binnen de Europese Unie hebben de omstreden bezoeken tot heel wat kritiek geleid. "Dat is storend voor de Europese leiders", zegt Vos.

"Als het er echt op aankomt, heeft Orbán zich de afgelopen jaren wel altijd – weliswaar schoorvoetend en met veel dwarsliggerij - aangesloten bij het officiële Europese standpunt." 

"Orbán heeft de Europese Unie nodig. Voor Hongarije is het Europees lidmaatschap van ongelooflijk belang, dus Orbán mag zich niet te veel isoleren. Tegelijk maakt hij nu gebruik van zijn voorzitterschap om zeer eigengereid toch enkele andere accenten te leggen."

Dat de Europese leiders nu misnoegd zijn, houdt Orbán niet tegen, zegt ook Hongarije-correspondent Stefan Bos. "Hij vaart zijn eigen koers. Hij heeft echt maling aan de Europese Unie. Orbán vindt dat Hongarije zelf moet kunnen bepalen wat in het belang is van het eigen land en voelt zich daarin gesteund." 

Door de recente Europese verkiezingen krijgt hij daarin bijval van radicaal-rechtse leiders in Europa. "Hij heeft een coalitie gevormd met Geert Wilders van de PVV (Nederland, red.) en ziet die steun in Europa ook als een teken dat hij de koers van Hongarije zelf kan bepalen", zegt de correspondent.

Orbán staat sterker in Europa dan voorheen, zegt ook Vos. "Hij is erin aan het slagen om een groep bijeen te harken die in het Europees Parlement vermoedelijk de derde grootste fractie zal worden. Hij zal de radicaal-rechts fractie Fratelli d'Italia van Giorgia Meloni (Italië, red.) voorbijsteken en vermoedelijk ook groter zijn dan de liberale fractie."

"De klassieke partijen zijn nog altijd groter", nuanceert Vos. "En hoewel Orbán een aantal radicaal-rechtse partijen rond zich weet te verzamelen, heerst daar intern vaak ook wel verdeeldheid. Het is een wespennest waar iedereen voor zijn eigen volk strijd."

"Dat maakt dat de werkelijke macht van die groep relatief beperkt zal blijven. Er is niet veel eensgezindheid en bovendien weinig bereidheid voor compromissen."

Hongarije blijft nog tot het einde van het jaar aan als voorzitter. Men kan zich afvragen hoe schadelijk dat voorzitterschap is voor de Europese Unie.

"Daarvoor is binnen de EU ook gewaarschuwd", zegt Vos. "Zeker in het Europees Parlement waren er stemmen die het voorzitterschap misschien wilden afpakken. Maar daarmee geef je een vervelend signaal."

"Het debat over de bevoegdheden zal in ieder geval nu wel meer op de agenda staan in de komende periode", aldus Hendrik Vos.