Wetenschappers hebben in het westen van China een bijzonder weerbaar woestijnmos ontdekt en getest. Het mos kan extreme droogte, ultralage temperaturen en zelfs straling weerstaan. Het is zo sterk dat het zelfs op Mars zou kunnen overleven, zeggen de onderzoekers. Dat kan belangrijk zijn voor toekomstige missies naar die planeet.
Bestand tegen extreme droogte, koude én straling: 'supermos' ontdekt in China dat zelfs op Mars zou kunnen groeien
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Het mos in kwestie, Syntrichia caninervis, groeit in de regio Xinjiang, in het westen van China. Het komt verder onder meer ook voor op Antarctica, in Tibet en de Mojavewoestijn in Californië.
Onderzoekers van de Chinese Academie voor Wetenschappen hebben het mos aan extreme omstandigheden blootgesteld, en komen in een nieuwe studie tot de conclusie dat het bijzonder taai is.
Wanneer de plant intact is, kan ze ultralage temperaturen weerstaan. Het mos kan zich zelfs herstellen na 5 jaar lang in een diepvriezer in -80 graden Celsius te hebben gezeten, of in een vat vloeibare stikstof gedurende een maand (-196 graden).
Ook een gebrek aan water is niet meteen een probleem. 'Drying without dying', titelen de onderzoekers in hun rapport. Uitdrogen zonder te sterven. Zelfs als de plant 98 procent van zijn cellulaire waterinhoud verliest, kan ze als ze opnieuw water krijgt meteen weer aan fotosynthese gaan doen, melden de onderzoekers.
Wat zijn die barre omstandigheden op Mars precies?
Wegens zijn bijzondere eigenschappen zou het mos op Mars kunnen overleven. Op de Rode Planeet is het gemiddeld veel kouder dan op aarde: -63 graden Celsius tegenover ongeveer 15 graden hier, al zijn er op Mars heel sterke schommelingen tussen de dag- en nachtzijde van de planeet en volgens de seizoenen.
De temperatuur kan er daardoor variëren tussen +27 graden overdag en -133 graden Celsius 's nachts.
Ook de atmosfeer is er niet zo vriendelijk voor de mens. De concentratie van waterdamp in de atmosfeer van Mars ligt 30 keer lager dan die op aarde (er is amper water). De atmosfeer bestaat voor het overgrote gedeelte uit CO₂. Bovendien is er geen ozonlaag op Mars om UV-stralen te filteren.
Hoe kan het mos zijn nut bewijzen op Mars?
Toch zou het mos op Mars kunnen overleven, zeggen de onderzoekers. Meer nog, het zou er zijn nut kunnen bewijzen voor toekomstige Marsmissies. "Het mos kan dienen als basis voor het opzetten en onderhouden van een ecosysteem. Het draagt bij aan de productie van zuurstof, koolhydraten en de vruchtbaarheid van de grond."
"Het kan op die manier helpen met atmosferische, geologische en ecologische processen die nodig zijn voor andere planten en levende wezens. Tegelijk kan het helpen om een leefbare omgeving op te zetten, die dan weer kan bijdragen tot een buitenaardse menselijke nederzetting", schrijven de onderzoekers nog.
Ze zeggen dat hun onderzoek met het oog op Mars uniek is in zijn soort, en van groot belang voor de kolonisatie van de ruimte.
Het mos is niet eetbaar, maar kan wel andere belangrijke diensten leveren
Mos-expert Stuart McDaniel van de University of Florida
In een gesprek met The Guardian zegt professor Stuart McDaniel, een expert in mossen die aan de University of Florida werkt, dat het Chinese project zeker zijn verdiensten heeft. "Het kweken van aardse planten is belangrijk voor elke ruimtemissie van lange termijn."
"Planten kunnen immers efficiënt CO₂ en water omzetten in zuurstof en koolhydraten - lucht en voedsel dus die de mens nodig heeft om te overleven. Woestijnmos is niet eetbaar, maar het kan belangrijke diensten leveren in de ruimte."
Het mos zou bijvoorbeeld kunnen helpen om rotsachtig materiaal op de bodem van Mars te verrijken zodat er andere planten kunnen groeien.
Wedloop naar Mars
Hoewel dat uiteraard nog jaren zal duren, is er toch al sprake van een race naar Mars. Onder meer de Verenigde Staten (met onder meer de ruimtevaartorganisatie NASA) en China hebben grote plannen. Daarvoor zijn ze al, ter voorbereiding, bezig met maanmissies. Beide grootmachten stuurden ook al een robotje naar Mars.
