De verkiezingen in Frankrijk zijn uitgedraaid op een reeks verrassingen: Rassemblement National werd dan toch niet de grootste partij en de partij van Emmanuel Macron hield beter stand dan verwacht. Het linkse Nouveau Front Populaire won namelijk de tweede ronde van de parlementsverkiezingen. Maar 1 ding is geen verrassing: een politieke patstelling dreigt. En dus "beloven het nog moeilijke weken te worden van onderhandelingen en strategische spelletjes".
Franse verkiezingen draaien uit op reeks verrassingen, al kwam één voorspelling toch uit: de politieke impasse dreigt
Valerie Vanhelden
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Tegen alle peilingen in is het uiterst rechtse Rassemblement National (RN) van boegbeelden Marine Le Pen en Jordan Bardella niet de winnaar geworden van de Franse parlementsverkiezingen.
De eerste verkiezingsronde vorige week zondag voorspelde nochtans iets anders. RN won toen overtuigend met 33 procent van de stemmen. De linkse alliantie Nouveau Front Populaire kwam uit op 28 procent en de partij van president Emmanuel Macron hinkte achterop met 20 procent.
Dat is na de tweede ronde wel even anders. Het linkse blok is de grote winnaar met 182 zetels. Ensemble, de partij van Macron, volgt met 168 zetels. RN eindigt pas op de derde plaats met 143 zetels.
Het kiesstelsel in Frankrijk
Het kiesstelsel voor de parlementaire verkiezingen is vrij ingewikkeld. Frankrijk is opgedeeld in 577 kiesdistricten. Elk kiesdistrict stuurt één parlementslid naar de Assemblée nationale.
Als een kandidaat bij de eerste ronde meer dan 50 procent van de stemmen haalt, bij een opkomst van meer dan 25 procent van het aantal kiesgerechtigden, is hij of zij rechtstreeks verkozen.
Als de eerste ronde geen duidelijke winnaar oplevert, wordt er een tweede ronde gehouden, waaraan alle kandidaten mogen deelnemen die bij de eerste ronde meer dan 12,5 procent hebben gescoord. De kandidaat die dan de meeste stemmen haalt, is verkozen.
Geen verlies maar wel een nederlaag voor RN
De tactiek van de linkse partijen en de partijen rond president Macron heeft dus gewerkt. Door kandidaten terug te trekken, konden ze ervoor zorgen dat er massaal werd gestemd op de kandidaten die tegen het RN uitkwamen.
Toch kunnen we niet zeggen dat het RN verloren heeft, benadrukt journalist Steven Decraene die in Parijs is. "Ze kunnen hun huidige aantal kamerzetels nog steeds meer dan verdubbelen."
"We kunnen wél spreken van een nederlaag. De inzet was immers: kunnen zij de grootste fractie worden in het Franse parlement? Het antwoord na vanavond: 'nee'."
Geen absolute meerderheid
Hoe dan ook: de komende periode wordt moeilijk, voorspelt Decraene. Geen enkele alliantie of partij behaalt immers een absolute meerderheid in het Franse parlement. Daarvoor zijn 289 zetels nodig. Ook het linkse blok is daar nog ver van verwijderd.
"Het is nu aan de Franse president om een eerste minister te benoemen. Dat schrijft de grondwet zo voor", legt Decraene uit. "Aangezien er geen absolute meerderheid is van 1 blok, is het afwachten wie naar voren wordt geschoven."
"Het linkse blok mag nu iemand kiezen en de president kan dan bekijken of hij die 'convenabel' vindt. Maar het is afwachten of dat linkse blok van communisten, socialisten, groenen en radicaal-linksen 1 kandidaat vindt die door al die fracties wordt gedragen."
Geen traditie van coalitievorming
"President Emmanuel Macron heeft bovendien tijd. Hij kan gerust wachten tot na de Olympische Spelen van deze zomer in Parijs. Het kan dus nog wel even duren." Ook eerste minister Gabriel Attal gaf al aan dat hij op post wil blijven met de Olympische Spelen in het vooruitzicht.
Attal ging vandaag naar het Elysée om er zijn ontslag aan te bieden, aan president Macron. Maar die weigerde dat. Macron heeft aan Attal gevraagd om voorlopig aan te blijven, om de stabiliteit te bewaren, in afwachting van een nieuwe regering.
"Het wordt alleszins moeilijk, want coalities vormen ligt niet in de Franse traditie van na de Tweede Wereldoorlog. Hier is alles voorbestemd op een machtige president en een premier die zijn president volgt."
"Maar nu ziet het ernaar uit dat het misschien een linkse premier zal worden die moet samenwerken met president Emmanuel Macron en zijn partij."
Samenwerken dus terwijl de programma's en persoonlijkheden botsen. Of om het in de woorden van Steven Decraene te zeggen: "Het beloven nog moeilijke weken te worden van onderhandelingen en strategische spelletjes".