De Europese voetbalbond UEFA heeft de Turkse verdediger Merih Demiral voor 2 wedstrijden geschorst omdat hij tijdens de match tegen Oostenrijk een handgebaar maakte dat symbool staat voor de Grijze Wolven. De 26-jarige voetballer zal daardoor de EK-kwartfinales van morgenavond en eventueel de halve finales missen. Maar wat houdt de wolvengroet in? En waarom is die zo omstreden?
Turkse verdediger Demiral geschorst na Grijze Wolven-gebaar tijdens EK, maar wat betekent omstreden wolvengroet?
Inass Mouhamou
Gepubliceerd:
Dinsdag was de Turkse verdediger Merih Demiral de held van de wedstrijd. Hij scoorde beide doelpunten in de achtste finales tegen Oostenrijk en sleepte zo de overwinning voor Turkije binnen. Zijn 2e treffer vierde de 26-jarige voetballer door zijn middelvinger en ringvinger op zijn duim te leggen en zijn wijsvinger en pink omhoog te houden.
Maar daar is nu heel wat ophef over ontstaan. Het gebaar wordt namelijk geassocieerd met de rechts-extremistische beweging Ulku Ocaklari, beter bekend als de Grijze Wolven.
Grijze Wolven?
De Grijze Wolven werden begin jaren 60 in Turkije opgericht als jongerenbeweging, verbonden aan de ultranationalistische Turkse partij MHP (Partij van de Nationalistische Beweging). De MHP stond destijds gekend voor haar pan-Turkse, seculiere en kemalistische ideologie en is vandaag gelieerd aan de regerende AK-partij van president Recep Tayyip Erdoğan.
De Grijze Wolven groeiden al snel uit tot de paramilitaire vleugel van MHP. De beweging kent zo een lange geschiedenis van geweld tegen linkse groeperingen en minderheden. Zo waren de Grijze Wolven betrokken bij een reeks moorden in de jaren 70 en 80. Volgens mensenrechtenorganisaties vielen daarbij duizenden doden, waaronder journalisten, intellectuelen, studenten, Koerden, Armenen en Alevieten (een religieuze minderheid).
Veel van de belangrijkste leden van de groep werden gevangen gezet na de militaire staatsgreep van 1980. Sindsdien worden de Grijze Wolven door heel wat mensenrechtenorganisaties als neo-fascistisch en racistisch bestempeld. MHP is vandaag wel uitgegroeid tot een traditionele politieke partij in Turkije, weliswaar met een onofficiële Grijze Wolven-vleugel.
In 2021 riep het Europees Parlement lidstaten op om de beweging te verbieden en op de terreurlijst te laten zetten. De Grijze Wolven-beweging is namelijk ook buiten Turkije actief in landen met een grote Turkse minderheid. In meerdere Europese landen worden sympathisanten door de inlichtingendiensten in de gaten gehouden.
Verboden in Oostenrijk en Frankrijk, onder toezicht in Duitsland
De wolvengroet is vandaag dan ook omstreden. In Oostenrijk werd de groet in 2019 verboden, in Frankrijk werd de beweging in 2020 verboden nadat het er tot gewelddadige incidenten was gekomen tussen de beweging en de Armeense gemeenschap.
In Duitsland is de wolvengroet niet verboden, maar staat die wel onder toezicht. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Nancy Faeser reageerde na de EK-match dan ook meteen met een scherpe veroordeling.
"De symbolen van Turkse rechts-extremisten horen niet thuis in onze stadions. Het EK gebruiken als platform voor racisme is volstrekt onaanvaardbaar", klonk het op X.
Schorsing?
De Europese voetbalbond UEFA besliste na de match tussen Turkije en Oostenrijk om een onderzoek te openen naar het handgebaar van Demiral. Deze middag besloot de UEFA dat Demiral de komende 2 wedstrijden niet zal mogen spelen. Daardoor zal de 26-jarige verdediger de kwartfinale tegen Nederland missen, die staat morgenavond gepland.
Demiral is daarmee niet de eerste speler die dit EK om dergelijke redenen door de Europese voetbalbond op de bank gezet wordt. Eerder opende UEFA al een onderzoek naar de Albanese spits Mirlind Daku.
Na afloop van de wedstrijd tussen Albanië en Kroatië (2-2) zong Daku, samen met fans, beledigende teksten over Servië en Noord-Macedonië. Een dag later bood hij zijn excuses aan, maar Servië diende toch een klacht in bij UEFA. Vervolgens werd hij voor 2 duels geschorst en kreeg de Albanees een boete van 47.500 euro, voor de veldbestorming, pyrotechnisch materiaal en provocerende gezangen. Ook tegenstander Kroatië kreeg een boete van 27.500 euro.
"Turkse identiteit"
Demiral ziet in ieder geval geen probleem met de groet en stelt dat hij er geen verborgen politieke boodschap mee wilde overbrengen.
"Mijn viering heeft te maken met mijn Turkse identiteit", klonk het na de match. "Ik zag mensen in het stadion die ook dit gebaar maakten. Er was geen verborgen boodschap. We zijn allemaal Turken en ik ben erg trots om Turk te zijn", aldus Demiral.
