Duurzaam paviljoen en pizzaoven blazen oude pastorij Helchteren nieuw leven in

Een jaar lang hebben studenten architectuur van de UHasselt mee de herbestemming van de oude pastorij in Helchteren vormgegeven. Het project ‘Building Beyond Borders’ is een postgraduaat in architectuur dat zich richt op het gebruik van architectuur in functie van de gemeenschappen. 

“Aan de hand van een wedstrijd moest de oude pastorie een herbestemming krijgen”, vertelt studente Nena Aru. “In de eerste helft van het schooljaar hielden we ons vooral bezig met het ontwerp van die herbestemming, waarbij sowieso ruimte moest zijn voor een paviljoen. Tijdens een schooltrip naar Marokko zagen we dat een oven een heel belangrijk centraal element kan zijn waarrond mensen samenkomen. Met dat idee kozen we ervoor om in de tuin van de pastorij een grote pizzaoven te plaatsen voor de Helchterense gemeenschap”, klinkt het. 

Opmerkelijk is dat de materialen die gebruikt werden voor de bouw van het paviljoen en de wel 4 meter hoge pizzaoven volledig duurzaam zijn. Daarbij wordt gebruik gemaakt van bio-ecologische materialen en heel wat materialen zijn gerecupereerd uit gebouwen die moesten wijken voor de aanleg van de nieuwe Noord-Zuidverbinding in Houthalen-Helchteren.

“Er zijn heel wat onteigeningen gebeurd", zegt Nena. "Maar voordat de huizen werden afgebroken  zijn we gaan kijken hoe we die materialen konden hergebruiken op een andere manier. Zo was het de bedoeling om geen nieuwe materialen aan te kopen. De meeste materialen konden we gebruiken voor de fundering van het paviljoen. Zo zijn we met busjes zelf zand, kiezel, klinkers en tegels gaan ophalen in de huizen langs de Noord-Zuidverbinding.”

“Ook de houten structuur voor het paviljoen zelf bestaat volledig uit hergebruikt hout”, vervolgt Nena. “We hebben daarvoor iets meer dan 2.000 leien met de hand gemaakt. Dat hout komt allemaal uit een Leuvens bos dat gekapt moest worden voor bosbeheer. In het paviljoen staat ook een bank die opgetrokken is uit circulaire leemstenen en kalkpleister. Daar zullen de buurtbewoners kunnen zitten om een hapje te eten of rustig een boek te lezen”, besluit ze.  

Het doel van de herbestemming van de oude pastorij is het gemeenschapsleven in Helchteren opnieuw meer leven in te blazen. De inrichting van de tuin met het paviljoen en de oven is dus slechts een eerste stap. Uiteindelijk zal de oude pastorij dienst doen als nieuw gemeenschapscentrum. Twee architectenbureaus gaan daarvoor aan de slag met de verdere verbouwing en de uitbreiding van de pastorij. 

“Nu het Building Beyond Borders-traject afgelopen is, gaan wij verder met de ontwikkeling en de uitbreiding van de bestaande pastorij”, vertelt architecte Anne Moerman. “Het is een heel mooi gebouw, maar het oogt op dit moment uitgeleefd. We plannen enkele kleine aanpassingen binnen, maar voorzien vooral ook een stuk nieuwbouw. Daarbij gaan wij net zoals de studenten aan de slag met natuurlijke materialen en met materialen die we vinden in gebouwen in de buurt”, klinkt het. 

Het gemeenschapscentrum zal gebruikt kunnen worden voor het testen van lokale initiatieven zoals yogalessen of een reparatiecafé voor de buurtbewoners. In het stuk nieuwbouw komt een muziekkamer waar de lokale fanfare een plek krijgt als repetitieruimte.