Generaal Frederik Vansina lost admiraal Michel Hofman af als chef van het leger: "We gaan meer militairen nodig hebben"

De bevelsoverdracht kwam er met een ceremonie in het Brusselse Jubelpark. Vansina is 60 jaar, zoon van een diplomaat en voormalig F16-piloot. Hem wacht een moeilijke taak: in een woelige gepolitieke context - met het conflict in Gaza en de oorlog in Oekraïne - het leger bijdetijds te houden. 

Dat het leger er niet goed aan toe is, blijkt uit eerdere uitspraken van hoge militairen. Vansina's voorganger, admiraal Michel Hofman, zei eind vorig jaar nog dat Europa zich moet voorbereiden op een oorlog met Rusland. "Dat land heeft al aangetoond dat het de wil heeft om een buur aan te vallen. We moeten zien dat we de capaciteit hebben om dat te vermijden, en wil tonen dat we eventueel bereid zijn om in de tegenaanval te gaan."

Heeft België die capaciteit? Niet als je generaal op rust Marc Thys mag geloven, de voormalige vicechef van Defensie. "Als hier vandaag een oorlog uitbreekt, moet het Belgische leger na een aantal uur al beginnen met stenen te gooien, omdat we geen munitie meer hebben", zei hij daarover, ook eind vorig jaar. 

Er wacht de nieuwe stafchef dus een reusachtige taak, maar veel wil hij daar niet over kwijt. Dinsdag gingen hij en voorganger Michel Hofman langs bij preformateur Bart De Wever (N-VA), en over de inhoud van de gesprekken zwijgen ze. Maar het is duidelijk dat Vansina het leger wil versterken.

"Mijn voorganger", zegt hij, "heeft de voorbije dagen de prioriteiten duidelijk aangegeven." Die verklaarde in verschillende interviews dat Defensie en bij uitbreiding Belgie "niet klaar" zijn voor een grote geopolitieke crisis. Hij pleitte in dat opzicht voor de (herinvoering) van een burgerdienst om de bevolking weerbaarder te maken, bijvoorbeeld door vrijwilligers te laten helpen bij de planning van transport voor militair materieel en mensen. 

Vansina gaat daar voorlopig niet op in, maar hij pleit wel in vage termen voor een versterking van de capaciteit van het leger, dat nu zo'n 25.000 personeelsleden telt, militairen én burgers. "Defensie is in betere staat dan een aantal jaren geleden, maar er is nog veel werk. Het departement is sinds de val van de Berlijnse Muur drie decennia lang uitgehold. We zijn nu tien jaar bezig met de reconstructie, die moet verder gezet worden." In de huidige woelige internationale situatie betekent dat voor Vansina dat het aantal militairen omhoog moet. 

Tegelijk is hij als voormalig F-16-piloot fier dat België dit jaar (maximaal vier) F-16-gevechtsvliegtuigen gaat leveren aan Oekraïne. Volgens hem kan dat wel degelijk iets veranderen aan het verdere verloop van de oorlog. "Dit zijn krachtige wapens, als ze correct worden ingezet". Wat de inzetregels zullen zijn, wat die vliegtuigen daar gaan kunnen en mogen doen? "Dat is een zaak van de volgende regering", zo blijft Vansina voorzichtig.